Để Việt Nam tham gia vào thị trường sản xuất ô-tô

(VOV5) - Chúng ta chưa thể có một nền công nghiệp sản xuất ô tô từ phụ kiện đến thành phẩm, nhưng tham gia vào chuỗi giá trị của thị trường tiềm năng này thì không thể không bàn tới.

 

Giấc mơ sản xuất ô tô mang thương hiệu Việt Nam đã đặt ra cách đây gần 30 năm. Nhưng đến thời điểm này, ô tô sản xuất tại Việt Nam vữa chưa trở thành hiện thực. 

Từ đầu năm đến nay, ô tô giảm giá đến mấy lần, mà toàn giảm giá sốc. Gần đây nhất, thương hiệu Outlander của Nhật giảm giá tới 230 triệu đồng. Ô tô mới thì đua nhau giảm giá, còn giới kinh doanh ô tô cũ thì thiệt hại nặng nề do nhập về không tiêu thụ được. Giá ô tô ở Việt Nam có giảm nhưng vẫn cao gấp 2,5 so với giá xe của các nước trong khu vực, và đặc biệt cao, phải nhấn mạnh lả đặc biệt cao so với thu nhập của đa phần người dân nước ta. Bởi thế, xét cho cùng, ô tô chỉ là thứ phương tiện giao thông tiến bộ hơn so với xe máy hiện nay và xe ngựa thời xưa nhưng vẫn là mặt hàng xa xỉ cả trong tư duy xây dựng chính sách phát triển của nhà nước lẫn trong đời sống của người dân.

Để Việt Nam tham gia vào thị trường sản xuất ô-tô - ảnh 1 Năm 2004, THACO bắt đầu xây dựng Nhà máy sản xuất xe tải – nhà máy sản xuất, lắp ráp ô tô đầu tiên tại Khu KTM Chu Lai. Đến nay, tại Khu phức hợp Chu Lai – Trường Hải đã có 25 công ty, nhà máy được xây dựng, gồm 5 nhà máy lắp ráp ô tô; 12 nhà máy công nghiệp hỗ trợ, các đơn vị giao nhận – vận chuyển, đầu tư hạ tầng khu công nghiệp (KCN) và dịch vụ hỗ trợ KCN. Tuy nhiên, tỷ lệ nội địa hóa của THACO vẫn chưa cao.

Đầu năm tới, theo cam kết trong Hiệp định thương mại tự nội khối ASEAN, những xe có tỷ lệ nội địa hóa 40% trở lên xuất sang nước khác sẽ được hưởng mức thuế nhập khảu ở mức 0%. Như vậy, sang năm 2018, xe ô tô sản xuất từ các nước như Thái Lan, Indonesia, Malaysia hay bất cứ nước nào trong khối ASEAN xuất khẩu sang Việt Nam với mức thuế này. Với mức thuế về 0%, xe nhập ngoại sẽ rẻ hơn xe lắp ráp trong nước vì thuế nhập khẩu linh kiện vẫn chưa giảm. Các doanh nghiệp lắp ráp ô tô trong nước bị sức ép nghiêm trọng và nhiều doanh nghiệp đã kêu gọi giảm thuế nhập linh kiện và tăng thuế tiêu thụ đặc biệt.

Phải khẳng định rằng Việt Nam chưa có nền công nghiệp sản xuất ô tô mà mới chỉ có các doanh nghiệp lắp ráp với tỷ lệ nội địa hóa chưa cao. Bởi thế, về mặt chính sách, ưu tiên cao nhất phải hướng tới người tiêu dùng. Giá xe càng giảm thì người tiêu dùng càng mừng, đời sống người dân được nâng lên do được sử dụng một phương tiện an toàn và tiện ích hơn so với đi xe máy. Còn đối với các doanh nghiệp lắp ráp ô tô phải chấp nhận những yêu cầu về tỷ lệ nội địa hóa cũng như chất lượng để cạnh tranh với ô tô nhập theo đúng quy luật thị trường. Phải nhấn mạnh tới điều này bởi ô tô sản xuất ở khu vực vẫn là thương hiệu của Nhật bản, Hàn Quốc, Mỹ hoặc Đức. Các nước khu vực ASEAN cũng không sản xuất một chiếc ô tô hoàn thiện, những yếu tố căn bản như máy, chíp điều khiển…đôi khi vẫn sản xuất ở các hãng xe tên tuổi thuộc các nước như Nhật hoặc Mỹ, nhưng họ đã nội địa hóa được trên 40%, dù là những thứ đơn giản. Bởi thế, các hãng lắp ráp xe trong nước bắt buộc phải cạnh tranh, tăng cường nội địa hóa nếu muốn tồn tại.

Để Việt Nam tham gia vào thị trường sản xuất ô-tô - ảnh 2  Hiện cả nước có hơn 20 doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp ô tô, tuy nhiên, số doanh nghiệp đầu tư bài bản và đang có những sản phẩm bán tốt trên thị trường chỉ đếm trên đầu ngón tay.

Mới đây, tập đoàn Vincom đã xây dựng một nhà máy sản xuất ô tô với thương hiệu Vinfast tại Hải Phòng. Thông tin từ lãnh đạo tập đoàn này là mong muốn sản xuất ra các loại ôt –ô và mô tô xanh, bảo vệ môi trường, phù hợp với người Việt. Theo dự định thì năm tới nhà máy này sẽ cho ra những sản phẩm xe máy điện đầu tiên và sau hai năm sẽ có sản phẩm ô-tô mang thương hiệu Việt.

Quá trình toàn cầu hóa tạo điều rất thuận lợi cho việc kết nối, tập hợp thiết bị để tạo ra một sản phẩm hoàn chỉnh. Ngay cả ở Nhật, Mỹ, chẳng doanh nghiệp nào sản xuất toàn bộ các thiết bị của một sản phẩm, mà đa phần là mang tính quốc tế hóa cao. Bởi thế, tập đoàn Vincom có điều kiện để hợp tác, tích hợp để sản xuất ô tô ở trong nước với tỷ lệ nội địa hóa cao, trong thời gian ngắn. Nhưng vẫn phải nhắc lại rằng, với người tiêu dùng Việt Nam, hai yếu tố quyết định để mua một sản phẩm vẫn là chất lượng và giá. Nếu hai năm nữa, ô-tô mang thương hiệu Vinfast chất lượng không tương đương hoặc hơn xe nhập từ các nước trong khu vực, thì người tiêu dùng vẫn chọn xe nhập khẩu. Tâm lý người Việt dùng hàng Việt không quyết định số lượng tiêu thụ nếu chất lượng và giá cả sản phẩm không tương đương với hàng nhập khẩu.

Chúng ta chưa có nền công nghiệp sản xuất ô tô thành phẩm, nhưng người dân rất cần phương tiện ô tô phục vụ đời sống và sản xuất. Bởi thế, người Việt kỳ vọng Vinfast có thể sẽ là bước khởi đầu để Việt Nam tham gia vào chuỗi giá trị của công nghiệp sản xuất ô tô trong tương lai.

Phản hồi

Tin liên quan
Các tin/bài khác