Giáo dục - đào tạo hướng tới nguồn nhân lực chất lượng cao

(VOV5) - Kết quả cuối cùng của giáo dục là nguồn nhân lực. Trong điều kiện thế giới mở, với sự hỗ trợ của In-tơ-nét, khởi nghiệp, tạo việc làm, xúc tiến đầu tư… đều cần đến nguồn tri thức từ trường học.

Hơn 22 triệu học sinh, sinh viên trong cả nước đã bước vào năm học mới. Đổi mới giáo dục hướng tới đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao là đòi hỏi cấp bách của đất nước khi Việt Nam muốn đi trước, đón đầu về khoa học công nghệ, đặc biệt là cuộc cách mạng công nghiệp 4.0.

Bây giờ thế giới nói nhiều đến công dân toàn cầu. Tức là con người có thể làm việc ở nhiều nước khác nhau hoặc có thể ở một nước dễ dàng kết nối với thế giới. Những yếu tố đó cần tri thức văn hóa, ngoại ngữ và tin học.

 Giáo dục - đào tạo hướng tới nguồn nhân lực chất lượng cao - ảnh 1Lễ tốt nghiệp về nâng cao kỹ thuật ngành điện do EVN SPC tổ chức. 

Việt Nam những năm qua đã đón nhận các dòng đầu tư nước ngoài rất lớn. Theo đó là nguồn nhân lực chất lượng cao ở tất cả các châu lục, đặc biệt là các nước phát triển như Mỹ, Hàn Quốc, Nhật Bản, các nước khu vực Châu Âu,….

Người Việt Nam đã bước đầu đã tham gia vào nguồn nhân lực mang tính toàn cầu, đó là tham gia Phái bộ gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc. Ở đây nhấn mạnh là người Việt của các cơ quan trong nước tham gia vào các tổ chức quốc tế, chứ người gốc Việt thì đã có nhiều chuyên gia kiều bào làm việc ở các tổ chức này.

Để trở thành công dân toàn cầu hay nhân lực chất lượng cao, vấn đề đầu tiên người Việt cần lưu ý là đào tạo ngoại ngữ, cụ thể hơn là tiếng Anh hoặc biết nhiều ngôn ngữ thì càng tốt.

Kinh nghiệm từ đất nước Bru-nây cho thấy, cách đây hàng mấy thập kỷ, vương quốc Bru-nây đã quyết định dậy song song hai thứ ngôn ngữ tiếng bản địa và tiếng Anh. Sau một quá trình như thế, giờ đây, học sinh các cấp của Bru-nây dễ dàng du học ở các trường quốc tế và nước ngoài. Và tất nhiên, đó là nguồn nhân lực chất lượng cao sẽ góp phần phát triển đất nước họ.

Việt Nam khó áp dụng phương thức của Bru-nây vì nước họ dân số ít, chỉ gần nửa triệu người, nguồn lực quốc gia dồi dào, và giáo dục hoàn toàn miễn phí. Nhưng chúng ta cũng có thể tiếp cận cách thức đào tạo song ngữ của họ ở các thành phố lớn hoặc những nơi có điều kiện nhằm giúp cho trẻ em Việt sớm tiếp cận với ngôn ngữ nước ngoài.

Ngoại ngữ chỉ là một yếu tố cơ bản để trở thành công dân toàn cầu. Vấn đề còn lại là tri thức văn hóa và kỹ năng nghề nghiệp. Hai nội dung này liên quan trực tiếp đến chương trình, nội dung và cách thức đào tạo ở các cấp học. Sau mấy kỳ cải cách giáo dục, nội dung sách giáo khoa các cấp học ở Việt Nam vẫn bị coi là nặng nề, nhồi nhét. Bởi thế, muốn đổi mới giáo dục, trước hết là phải đổi mới nội dung sách giáo khoa. Nội dung trong sách thiết kế để thày cô giáo chỉ cần hướng dẫn để học trò học và thảo luận. Hơn nữa, chỉ nên dậy kiến thức cơ bản, kiến thức nền tảng, những kiến thức văn minh thày cô giáo hướng dẫn để học sinh tự đọc, tự tìm hiểu. Việc phân chia cấp học, nhất là ở cấp trung học phổ thông cũng cần đặc biệt lưu ý. Ở các nước, việc hướng nghiệp, dạy nghề ở cấp học này được phân biệt rất rõ ràng là học nghề hay học để học lên đại học. Nếu học nghề sẽ được phân ban theo khối để khi tốt nghiệp có thể đăng ký vào các trường cao đẳng nghề. Khi đã tốt nghiệp các trường nghề, đảm bảo nguồn nhân lực khi ra trường sẽ tiếp cận tốt với việc làm. Đây là vấn đề Việt Nam còn thiếu và rất yếu nên thường xuyên dẫn đến tình trạng đa phần học sinh cuối cấp đăng ký thi đại học, khi học xong lại khó tìm được việc làm vì thừa thầy, thiếu thợ. Chúng ta cần phải thay đổi ngay nội dung đào tạo bởi chính sức ép việc làm cho sinh viên ra trường mỗi năm một lớn.

Phương pháp dạy và học hiện nay cũng rất cần phải bàn tới. Mấy năm vừa qua, Việt Nam áp dụng mô hình trường học mới, viết tắt là VNEN. Phải khẳng định rằng đây là mô hình giáo dục hiện đại, được nhiều nước áp dụng. Nhưng ở Việt Nam, áp dụng đại trà hay không, cho tất cả các môn học hay một số môn thì cần sự lựa chọn ở các địa phương, các thầy cô giáo bộ môn. Cách học nhóm, có sự trao đổi, bàn bạc của học sinh và đưa ra một kết quả chung sẽ giúp học sinh mạnh dạn bày tỏ ý kiến, phát huy tính sáng tạo và phương thức làm việc theo nhóm… Việc học theo mô hình này khắc phục được những điểm yếu cơ bản của học sinh Việt Nam như bày tỏ chính kiến và làm việc nhóm. Tuy nhiên mô hình này nếu tổ chức đại trà thì phù hợp hơn với các thành phố lớn vì có thể mua sắm các thiết bị kỹ thuật như máy chiếu, máy tính, âm thanh, thư viện, tư liệu… Các vùng nông thôn vẫn có thể áp dụng được tùy môn học và điều kiện mà thày và trò có thể tạo ra.

Trong nhiều nội dung liên quan đến đổi mới giáo dục để đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, đổi mới sách giáo khoa qua đó thay đổi cách thức dạy và học, quan tâm đặc biệt đến đào tọa nghề, đào tạo ngoại ngữ là những cánh cửa mở ra cho lao động Việt Nam, cho việc hội nhập của đất nước Việt Nam trong thời gian tới.

Phản hồi

Tin liên quan
Các tin/bài khác