Những con số về đầu mối được tinh gọn, đơn vị hành chính được sắp xếp hay nhiệm vụ được phân cấp đã phần nào phản ánh quy mô, hiệu quả của cuộc cải cách. Đồng thời cho thấy sự quyết liệt của Việt Nam trong xây dựng một nền quản trị quốc gia minh bạch và kiến tạo.
Một năm triển khai mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và chính quyền 3 cấp, Việt Nam đã trải qua giai đoạn chuyển đổi chưa từng có tiền lệ kể từ thời kỳ đổi mới. Không chỉ là cuộc sắp xếp hành chính quy mô lớn, đây còn là bước thử nghiệm quan trọng đối với một phương thức quản trị mới, trong đó hiệu quả phục vụ người dân và doanh nghiệp trở thành thước đo trung tâm.
Những con số khẳng định hiệu quả của cuộc cách mạng về tổ chức bộ máy
Sau một năm triển khai mô hình chính quyền 3 cấp, hàng loạt chỉ số đã cho thấy những chuyển biến rõ nét. Trước hết là việc tổ chức lại bộ máy hành chính. Từ 63 tỉnh, thành phố, hệ thống đơn vị hành chính được sắp xếp còn 34 đơn vị. 696 đơn vị hành chính cấp huyện kết thúc hoạt động. Số đơn vị hành chính cấp xã được tổ chức lại, từ hơn 10 nghìn xuống còn hơn 3.300 đơn vị. Trong hệ thống chính trị, nhiều đầu mối trung gian được sắp xếp lại. Nhờ đó, khoảng cách điều hành từ Trung ương đến cơ sở đã được rút ngắn. Quyết định hành chính vì thế có điều kiện đến với người dân nhanh hơn:
-“Bà con rất phấn khởi, vui mừng và bà con đến giải quyết thủ tục hành chính đông hơn. Cán bộ gần dân, điều này rất là đúng chính sách của Đảng và Nhà nước.”
-“Chính quyền địa phương năng động và linh hoạt hơn, hỗ trợ nhiều cho bà con trong phát triển kinh tế. Toàn dân đoàn kết. Bà con hưởng ứng nhiệt tình.”
Cũng trong một năm qua, hàng trăm văn bản về phân cấp, phân quyền được ban hành. Khối chính phủ đã chuyển giao hơn 1.400 nhiệm vụ cho địa phương, chiếm hơn 71% tổng số nhiệm vụ được chuyển giao. Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà cho biết: "Tính đến thời điểm này, Chính phủ đã ban hành khoảng 1.300 các văn bản quy phạm pháp luật; cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh khoảng 40%; và tỷ lệ thủ tục hành chính do Chính phủ, bộ, ngành Trung ương giải quyết hiện nay chỉ còn khoảng 27,4%, đã đạt và vượt các chỉ tiêu theo Kết luận 18 của Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV (về Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, tài chính quốc gia và vay, trả nợ công, đầu tư công trung hạn 5 năm 2026 - 2030 gắn với thực hiện mục tiêu phấn đấu tăng trưởng "2 con số").
Những kết quả này không đơn thuần là sự điều chỉnh kỹ thuật trong quản lý nhà nước, mà phản ánh sự thay đổi căn bản trong tư duy quản trị. Trung ương tập trung xây dựng thể chế, hoạch định chính sách và kiểm tra, giám sát; địa phương được trao nhiều quyền chủ động hơn trong tổ chức thực hiện, đồng thời chịu trách nhiệm rõ ràng hơn về kết quả. Đánh giá tổng quan, ông Nguyễn Duy Ngọc, Trưởng ban Tổ chức Trung ương, khẳng định: "Qua một năm vận hành, mô hình mới đã khẳng định tính ưu việt so với mô hình cũ, thể hiện tính đúng đắn và là bước phát triển về lý luận và thực tiễn. Chuyển mạnh tư duy từ quản lý hành chính sang kiến tạo phát triển. Đây là nền tảng đổi mới phương thức lãnh đạo cầm quyền của Đảng, tạo bước chuyển về chất trong quản trị quốc gia theo hướng hiện đại; gắn phân quyền đi đôi với kiểm soát quyền lực. Có thể khẳng định việc sắp xếp tinh gọn tổ chức bộ máy đã tạo chuyển biến lớn về cấu trúc hệ thống chính trị, phương thức lãnh đạo, điều hành và phục vụ nhân dân".
Tiếp tục thực hiện với quyết tâm cao hơn
Sau một năm hoạt động, hệ thống đã được sắp xếp, tổ chức xong. Tuy nhiên, theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, tại Hội nghị toàn quốc sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền 3 cấp, sáng 01/07, tại Hà Nội, kết quả đạt được mới chỉ là bước đầu. Công cuộc cải cách phải tiếp tục thực hiện với quyết tâm cao hơn, cách làm khoa học hơn và với tinh thần đổi mới mạnh mẽ hơn. Theo đó, Việt Nam tiếp tục hoàn thiện đồng bộ thể chế và pháp luật, tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị; tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với hệ thống chính trị và xã hội; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với đảm bảo nguồn lực và kiểm soát quyền lực, xây dựng đội ngũ cán bộ đáp ứng được yêu cầu của mô hình mới….: "Cuộc cải cách tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị là một công việc rất lớn, rất khó và phải được tiến hành kiên trì, bài bản và rất khoa học. Không thể nóng vội, trực quan, song cũng không thể dừng lại, chần chừ trước những bất cập đang được thực tiễn chỉ ra. Tinh thần nhất quán là: Tổ chức mới phải tạo ra năng lực mới; cơ chế phân cấp, phân quyền mới phải song hành với trách nhiệm mới; tư duy mới phải tạo ra phương thức quản trị mới. Bộ máy mới phải đem lại chất lượng phục vụ cho người dân và doanh nghiệp, và phục vụ cho sự ổn định và phát triển của đất nước".
Một năm là quãng thời gian chưa dài trong một cuộc cải cách lớn nhưng cũng đủ để thấy cuộc cải cách đã đáp ứng yêu cầu “Bộ máy mới phải tốt hơn bộ máy cũ, không ngắt quãng dòng công việc của xã hội.”. Quan trọng là phục vụ người dân tốt hơn đồng thời tạo nền tảng cho mô hình quản trị quốc gia hiện đại, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững của đất nước trong giai đoạn mới.
