Theo người đại diện, Dolly Parton ra đi thanh thản tại Nashville. Tạp chí People dẫn lời đại diện cho biết bà đã trải qua một thời gian ngắn chống chọi với bệnh ung thư. Vài ngày trước đó, nữ nghệ sĩ từng chia sẻ rằng bà đang gặp một số vấn đề về sức khỏe nhưng vẫn có kế hoạch tiếp tục công việc.
Cháu trai của bà, Bryan Seaver, nói trong một video tưởng nhớ: “Nhờ tấm gương của bà, chúng tôi tin rằng mọi điều đều có thể. Bà chưa bao giờ thấy cánh cửa nào bà không thể mở, và những cánh cửa bà mở ra đã tạo nên và thay đổi lịch sử”.
Trong gần 6 thập kỷ hoạt động nghệ thuật, Dolly Parton trở thành một trong những gương mặt có ảnh hưởng nhất của âm nhạc Mỹ. Những ca khúc như: Coat of Many Colors, Jolene hay I Will Always Love You đưa tên tuổi bà vượt khỏi phạm vi nhạc đồng quê, tiếp cận đông đảo khán giả quốc tế.
Dolly Parton đã bán hơn 100 triệu đĩa trên toàn thế giới và giành 11 giải Grammy, trong đó có giải Thành tựu trọn đời. Bà có 25 ca khúc từng đứng đầu bảng xếp hạng Billboard Country, được ghi danh vào Hội trường Danh vọng Nhạc sĩ và nhận giải Johnny Mercer năm 2007. Năm 2022, bà tiếp tục được vinh danh tại Đại sảnh Danh vọng Rock & Roll.
Không chỉ là ca sĩ, Dolly Parton còn được đánh giá cao ở khả năng sáng tác. Bà viết khoảng 3.000 ca khúc trong cuộc đời nhưng chỉ thu âm khoảng 450 bài. Những sáng tác của bà được nhiều nghệ sĩ nổi tiếng thể hiện lại. I Will Always Love You trở thành một trong những bản hit nổi tiếng nhất trong sự nghiệp Whitney Houston, trong khi Jolene từng được nhiều nghệ sĩ hát lại, từ Beyoncé đến The White Stripes.
Dolly Rebecca Parton sinh ngày 19/1/1946 tại Pittman Center, bang Tennessee, lớn lên trong một căn nhà gỗ một phòng tại Locust Ridge. Bà là một trong 12 người con trong gia đình nông dân trồng thuốc lá Robert Lee Parton.
Tuổi thơ nghèo khó sau này trở thành nguồn cảm hứng quan trọng trong sáng tác của Dolly Parton. Khoảng 6 tuổi, bà đã viết ca khúc đầu tiên Little Tiny Tasseltop, dành cho một con búp bê làm từ bắp ngô. Bà có cây guitar đầu tiên khi lên 8, hát trên đài phát thanh địa phương lúc 11 tuổi và xuất hiện tại chương trình Grand Ole Opry khi mới 13 tuổi.
Sau khi tốt nghiệp trung học, Parton chuyển đến Nashville để theo đuổi âm nhạc. Tại đây, bà có thời gian dài hợp tác với ca sĩ nhạc đồng quê Porter Wagoner, cùng thực hiện nhiều chương trình truyền hình và có 14 bản song ca lọt Top 10. I Will Always Love You được Dolly Parton viết như lời chia tay dành cho Wagoner khi bà quyết định phát triển sự nghiệp solo.
Cũng trong ngày đầu tiên đến Nashville, Dolly Parton gặp Carl Dean, người sau này trở thành chồng bà. Hai người kết hôn năm 1966. Carl Dean gần như tránh xa ánh đèn sân khấu, nhưng lại trở thành nguồn cảm hứng cho nhiều sáng tác của vợ, trong đó có Jolene.
Bên cạnh âm nhạc, Dolly Parton còn hoạt động trong điện ảnh và truyền hình. Bà ra mắt màn ảnh rộng năm 1980 với "9 to 5", đóng cùng Jane Fonda và Lily Tomlin. Ca khúc chủ đề của bộ phim giúp bà nhận đề cử Oscar. Năm 2006, bà tiếp tục nhận đề cử Oscar với Travelin’ Thru, ca khúc viết cho phim Transamerica.
Hình ảnh mái tóc vàng, trang phục lộng lẫy và phong cách sân khấu rực rỡ cũng trở thành dấu ấn riêng của Dolly Parton. Tuy nhiên, bà từng nhiều lần nhấn mạnh rằng vẻ ngoài chỉ là một phần hình ảnh và mong công chúng chú ý đến tài năng âm nhạc nhiều hơn.
Ngoài nghệ thuật, Dolly Parton dành nhiều năm cho các hoạt động xã hội. Năm 2020, bà quyên góp 1 triệu USD cho nghiên cứu vaccine tại Đại học Vanderbilt, trở thành một trong những nhà tài trợ ban đầu cho quá trình phát triển vaccine Moderna. Bà cũng điều hành chương trình thúc đẩy đọc sách cho trẻ mẫu giáo tại Mỹ và nhiều quốc gia, đồng thời trao học bổng cho học sinh tại quê nhà Tennessee.
Miley Cyrus & Dolly Parton biểu diễn “Wrecking Ball” / “I Will Always Love You”
Trong cuốn Dolly Parton, Songteller, nữ nghệ sĩ từng viết: “Cuối cùng, tôi hy vọng mình sẽ được nhớ đến như một nhạc sĩ giỏi. Những bài hát chính là di sản của tôi”.
Với hàng nghìn sáng tác, hơn 100 triệu đĩa bán ra và những ca khúc đã trở thành một phần của lịch sử âm nhạc đại chúng, Dolly Parton khép lại cuộc đời ở tuổi 80 nhưng để lại một di sản có sức ảnh hưởng sâu rộng qua nhiều thế hệ.
