Lần đầu tiên, một kỳ thi đánh giá năng lực tiếng Việt theo chuẩn quốc gia được tổ chức ở nước ngoài bằng hình thức thi trên máy tính. Dấu mốc này vừa được ghi nhận tại Osaka, Nhật Bản, mở thêm một hướng mới trong việc đưa tiếng Việt đến gần hơn với cộng đồng người Việt và bạn bè quốc tế.
Ngày 15/8, tại Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Osaka, Kỳ thi Đánh giá năng lực tiếng Việt theo Khung năng lực tiếng Việt 6 bậc dùng cho người nước ngoài được tổ chức với sự tham gia của 25 thí sinh. Đây là lần đầu tiên kỳ thi đánh giá năng lực tiếng Việt theo chuẩn quốc gia được tổ chức ở nước ngoài và cũng là lần đầu tiên được triển khai bằng hình thức thi trên máy tính.
Kỳ thi do Trường Đại học Sư phạm Hà Nội chủ trì chuyên môn, dưới sự bảo trợ của Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Osaka, phối hợp với Trung tâm Việt Nam học thuộc Hiệp hội Xúc tiến Hợp tác Kinh tế Việt Nam - Nhật Bản tổ chức.
Điểm đáng chú ý là các thí sinh đăng ký dự thi ở đầy đủ 6 bậc trong Khung năng lực tiếng Việt dùng cho người nước ngoài, từ Bậc 1 đến Bậc 6. Thành phần dự thi cũng khá đặc biệt, với nhiều quốc tịch và độ tuổi khác nhau. Thí sinh nhỏ tuổi nhất là em Lê Trà My (Kayano Emiko), 8 tuổi, người Việt Nam đang sinh sống tại Nhật Bản; trong khi thí sinh lớn tuổi nhất là một công dân Nhật Bản.
Việc tổ chức kỳ thi tại Nhật Bản không phải là một hoạt động đơn lẻ. Từ tháng 5/2026, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội đã phối hợp với các đối tác Nhật Bản ra mắt kỳ thi và thành lập Hội đồng thi đánh giá năng lực tiếng Việt tại Nhật Bản. Các bên cũng tiến hành chuẩn hóa quy trình đăng ký, tổ chức thi, giám sát và đánh giá, hướng tới xây dựng mạng lưới khảo thí tiếng Việt ở nước ngoài.
Theo Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, việc đưa kỳ thi ra nước ngoài nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn về đánh giá, công nhận năng lực tiếng Việt của người học, đồng thời góp phần chuẩn hóa hoạt động khảo thí tiếng Việt trong cộng đồng quốc tế. Mục tiêu lâu dài là từng bước mở rộng mô hình này không chỉ tại Nhật Bản mà còn ở nhiều quốc gia khác.
Ông Nguyễn Trường Sơn, Tổng Lãnh sự Việt Nam tại Osaka, cho rằng việc tổ chức thành công kỳ thi là một hoạt động cụ thể góp phần triển khai Nghị quyết 23 về công tác người Việt Nam ở nước ngoài. Theo ông, Tổng Lãnh sự quán sẽ tiếp tục đồng hành, tạo điều kiện để cộng đồng gìn giữ và phát triển tiếng Việt.
Với bà Lê Thương, Thành viên Hội đồng thi tại Nhật Bản, Giám đốc Trung tâm Việt Nam học, kỳ thi không chỉ đơn thuần là một hoạt động khảo thí. Đây còn là cách tạo thêm động lực để các thế hệ người Việt Nam ở nước ngoài và bạn bè quốc tế học tập, sử dụng và gắn bó với tiếng Việt.
Điều này được thể hiện khá rõ qua câu chuyện của những người dự thi. Em Lê Trà My, 8 tuổi, cho biết em muốn học tiếng Việt thật giỏi để trò chuyện với ông bà, đọc sách tiếng Việt và hiểu hơn về quê hương.
Còn ông Sakai Norihiro, 45 tuổi, người Nhật Bản, đã gần 100 lần đến Việt Nam, tìm đến với tiếng Việt do tình yêu dành cho đất nước và con người Việt Nam. Ông cho rằng kỳ thi không chỉ giúp ông đánh giá khả năng ngôn ngữ mà còn là một biểu tượng cho sự phát triển của quan hệ hữu nghị Việt Nam - Nhật Bản.
Khung năng lực tiếng Việt dùng cho người nước ngoài gồm 6 bậc, được xây dựng làm căn cứ thống nhất để đánh giá năng lực tiếng Việt, đồng thời phục vụ việc xây dựng chương trình giảng dạy, học liệu và kiểm tra, đánh giá người học.
Từ một phòng thi tại Osaka, kỳ thi lần này mở ra một bước đi mới trong quá trình quốc tế hóa hoạt động khảo thí tiếng Việt. Xa hơn, đó cũng là thêm một cách để tiếng Việt hiện diện bài bản hơn trong đời sống giáo dục quốc tế, góp phần giữ gìn tiếng Việt trong cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài và kết nối những người yêu tiếng Việt với Việt Nam.
