នៅក្នុងសម័យប្រជុំវិសាមញ្ញលើកទី ១ រដ្ឋសភានីតិកាលទី ១៦ បានពិនិត្យលើការងារចំនួនធំ ដោយផ្តោតលើការងារតាក់តែងច្បាប់ និងការសម្រេចចិត្តលើបញ្ហាសំខាន់ៗ និងបន្ទាន់សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច-សង្គម។
នីតិបញ្ញត្តិចាប់ផ្តើមពីបញ្ហាកើតចេញពីស្ថានភាពជាក់ស្តែង
បញ្ហាដែលបានពិចារណានៅក្នុងសម័យប្រជុំវិសាមញ្ញលើកដំបូងនៃរដ្ឋសភានីតិកាលទី១៦ បានគ្របដណ្តប់លើវិស័យជាច្រើន ចាប់ពីការអភិវឌ្ឍទីក្រុង ដីធ្លី ប្រេងនិងឧស្ម័ន ធនាគារ បច្ចេកវិទ្យា និងទូរគមនាគមន៍ រហូតដល់គោលនយោបាយដែលទាក់ទងដោយផ្ទាល់ទៅនឹងអាជីវកម្ម ពលករ និងប្រជាពលរដ្ឋ។
ការងារដ៏ច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ក្នុងរយៈពេលដ៏ខ្លី បានដាក់ចេញនូវតម្រូវការខ្ពស់ទៅលើទាំងស្ថាប័នធ្វើបទបង្ហាញ ស្ថាប័នពិនិត្យ និងសមាជិករដ្ឋសភា។ សំខាន់ជាងនេះទៅទៀត គោលនយោបាយនីមួយៗ ដែលបានសម្រេចចិត្ត ត្រូវតែដោះស្រាយបញ្ហាដែលបានលើកឡើងយ៉ាងពិតប្រាកដ កាត់បន្ថយការត្រួតស៊ីគ្នា បង្កើតលក្ខខណ្ឌអំណោយផលបន្ថែមទៀតសម្រាប់ផលិតកម្ម អាជីវកម្ម និងជីវភាពរបស់ប្រជាជន។ សមាជិកសភា ជ្រុញ សួន អាន ប្រតិភូសមាជិកសភា ដុងណាយបានសង្កត់ធ្ងន់ថា៖ “យើងកំពុងឆ្ពោះទៅរកដំណើរការមួយនោះគឺ រវាងគោលនយោបាយ និងការអនុវត្តត្រូវតែដើរទន្ទឹមគ្នា។ គំនិតដែលយើងបង្ហាញនៅក្នុងសម័យប្រជុំនេះ ច្បាស់ជានឹងក្លាយជាគុណសម្បត្តិ ប្រែទៅជាកម្លាំងជំរុញ និងធានានូវលទ្ធភាព ដើម្បីអាចអនុវត្តបានភ្លាមៗ ក្នុងជីវភាពប្រចាំថ្ងៃ ដោយឆ្លើយតប និងបំពេញតម្រូវការនៃស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចសង្គម ក៏ដូចជាជីវភាពរស់នៅ និងសេចក្តីប្រាថ្នារបស់ប្រជាជននិងអាជីវកម្ម។ ប្រការនោះជាអ្វីដែលសមាជិករដ្ឋភាពរំពឹងទុកយ៉ាងខ្លាំង។
សម័យប្រជុំនេះបានបង្ហាញពីការផ្លាស់ប្តូរនៅក្នុងវិធីសាស្រ្តកសាងច្បាប់។ ពីការពិភាក្សាជាក់ស្តែងនៅក្នុងរដ្ឋសភា ប្រតិភូបានលើកឡើងពីតម្រូវការថ្មីៗជាច្រើនសម្រាប់ដំណើរការរៀបចំគោលនយោបាយ។ សមាជិកសភា លោក ប៊ុយ ហោយ សឺន នៃប្រតិភូសមាជិកសភាទីក្រុងហាណូយជឿជាក់ថា ការផ្លាស់ប្តូរជាក់ស្តែងបំផុតគឺការផ្លាស់ប្តូរការគិតបែបនីតិបញ្ញត្តិ។
“ចំនួនការងារគឺធំធេងណាស់ ប៉ុន្តែស្មារតីទូទៅមិនមែនដើម្បីបន្តបរិមាណ ឬបំពេញកម្មវិធីក្នុងការធ្វើច្បាប់នោះទេ ប៉ុន្តែត្រូវខិតខំធានាថា ច្បាប់នីមួយៗ ពិតជាដោះស្រាយបញ្ហាក្នុងជីវភាពពិត។ សម័យប្រជុំបានធ្វើការពិចារណា និងសម្រេចលើបញ្ហាជាច្រើន រួមទាំងសេចក្តីព្រាងច្បាប់ និងដំណោះស្រាយទាក់ទងនឹងបញ្ហាជាតិសំខាន់ៗ។ នេះដាក់សម្ពាធយ៉ាងខ្លាំងទៅលើទាំងស្ថាប័នធ្វើបទបង្ហាញ ស្ថាប័នពិនិត្យ និងសមាជិករដ្ឋសភា។ តាមរយៈការពិភាក្សា ខ្ញុំក៏បានកត់សម្គាល់ថា សមាជិកសភាកំពុងផ្តោតការយកចិត្តទុកដាក់កាន់តែខ្លាំងឡើងលើបញ្ហាគោលនយោបាយសំខាន់ៗពោលគឺ៖ តើបទប្បញ្ញត្តិនេះដោះស្រាយបញ្ហាកកដែរស្ទះឬអត់ ថាតើវាបង្កើតនីតិវិធីបន្ថែមឬអត់ ថាតើវិមជ្ឈការត្រូវបានអមដោយធនធាន និងការទទួលខុសត្រូវ របៀបដែលសិទ្ធិរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ និងអាជីវកម្មត្រូវបានធានា និងថា តើច្បាប់អាចធ្វើទៅបាននៅកម្រិតមូលដ្ឋានឬអត់។ វិធីដាក់សំណួរនេះ ធ្វើឱ្យដំណើរការនីតិបញ្ញត្តិកាន់តែជាក់ស្តែងជាង”។ នេះបើយោងតាមប្រសាសន៍របស់លោកប៊ុយ ហោយសឺន។
ការវាស់វែងគុណភាពនីតិបញ្ញត្តិដោយប្រសិទ្ធភាពនៃការអនុវត្ត
ការបិទសម័យប្រជុំគឺជាពេលវេលាដែលច្បាប់ និងសេចក្តីសម្រេចចិត្តដែលបានអនុម័តចូលដល់ដំណាក់កាលដ៏សំខាន់មួយគឺ៖ រៀបចំការអនុវត្ត។ នេះក៏ជាពេលដែលប្រសិទ្ធភាពនៃការងារនីតិបញ្ញត្តិត្រូវបានសាកល្បងយ៉ាងច្បាស់លាស់បំផុត។ សមាជិកសភាលោក ប៊ុយ ហោយសឺន បានចាត់ទុកថា៖ “បើយោងតាមគំនិតរបស់ខ្ញុំ គុណភាពនៃសម័យប្រជុំនីតិបញ្ញត្តិចុងក្រោយមិនគួរវាស់វែងតែដោយចំនួនច្បាប់ដែលបានអនុម័តប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងដោះស្រាយបានបញ្ហាជំពាក់ជំពិន ធនធានដែលត្រូវបានដោះសោ និងភាពងាយស្រួលកាន់តែច្រើនដែលប្រជាពលរដ្ឋ និងអាជីវកម្មទទួលបាននៅពេលច្បាប់ត្រូវបានឈានចូលក្នុងជីវភាពប្រចាំថ្ងៃ។ នោះក៏ជាស្មារតីនៃ “ការបើកផ្លូវសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍ” ដែលរដ្ឋសភាកំពុងបង្ហាញកាន់តែច្បាស់”។
ដើម្បីរក្សានិងបង្កើនលទ្ធផលបន្ទាប់ពីវគ្គប្រជុំនេះ តម្រូវការដាក់ចេញមិនត្រឹមតែជាការអនុវត្តច្បាប់ និងសេចក្តីសម្រេចចិត្តនីមួយៗប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងបន្តកែលម្អភាពស៊ីសង្វាក់គ្នានៃប្រព័ន្ធច្បាប់ទាំងមូលទៀតផង។ អ្នកជំនាញសេដ្ឋកិច្ច លោកបណ្ឌិត ង្វៀន មិញ ផុង បានថ្លែងថា៖ “យើងជឿជាក់ថា បន្ទាប់ពីលទ្ធផលនៃសម័យប្រជុំរដ្ឋសភាលើកនេះ គំនិតនៃការកសាងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីស្ថាបនាដែលផ្តោតលើប្រជាជន និងការប្រើប្រាស់ការពេញចិត្តរបស់ប្រជាជន ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច និងកំណើនអាជីវកម្មជាវិធានការជាក់ស្តែង ប្រាកដជានឹងសម្រេចបាន។ សហគមន៍អាជីវកម្មរំពឹងថា លទ្ធផលនៃវគ្គប្រជុំនេះនឹងរួមបញ្ចូលការធ្វើសេរីភាវូបនីយកម្មច្រើនជាង ដោយកាត់បន្ថយយ៉ាងហោចណាស់ ៣០% នៃលក្ខខណ្ឌអាជីវកម្មសម្រាប់វិស័យអាជីវកម្មដែលមានលក្ខខណ្ឌ។ នេះគឺជារបកគំហើញដ៏សំខាន់មួយ។ ទីពីរ កាត់បន្ថយនីតិវិធី កាត់បន្ថយដំណើរការ ក៏ដូចជា កាត់បន្ថយថ្លៃដើមឱកាសសម្រាប់អាជីវកម្ម”។
កិច្ចប្រជុំវិសាមញ្ញលើកដំបូងនៃរដ្ឋសភានីតិកាលទី១៦ បានបញ្ចប់ភារកិច្ចទាំងអស់ដែលបានដាក់ចេញ ប៉ុន្តែក៏បានលើកឡើងពីតម្រូវការសម្រាប់ការកែទម្រង់ដ៏រឹងមាំបន្ថែមទៀតនៅក្នុងការងាររៀបចំសេចក្តីព្រាងនិងអនុវត្តច្បាប់ ដើម្បីឱ្យប្រព័ន្ធស្ថាប័នកាន់តែមានភាពស៊ីសង្វាក់គ្នា មានស្ថិរភាព និងស្របតាមតម្រូវការអភិវឌ្ឍន៍។ នេះក៏បម្រើជាមូលដ្ឋានសម្រាប់ការសម្រេចចិត្តរបស់រដ្ឋសភា ដើម្បីប្រែក្លាយទៅជាកម្លាំងចលករសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍនាពេលអនាគត៕
