ទោះបីជាមានសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយចំនួនពីមន្ត្រីអាមេរិកអំពីការសម្រេចបានកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយអ៊ីរ៉ង់ទាក់ទងនឹងច្រកសមុទ្រហ័រមូសក្នុងពេលឆាប់ៗនេះក៏ដោយ ការពិតជាក់ស្ដែងនៃជម្លោះនៅមជ្ឈិមបូព៌ាក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានថ្ងៃកន្លងមកនេះបានបង្ហាញថា សេណារីយ៉ូនៃការជាប់គាំងយូរអង្វែង ទំនងជានឹងកើតឡើង ដែលអូសទាញផលវិបាកផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច និងភូមិសាស្ត្រនយោបាយសម្រាប់តំបន់និងពិភពលោក។
នាថ្ងៃទី ៥ ខែសីហា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងរតនាគារសហរដ្ឋអាមេរិក លោក Scott Bessent បានប្រកាសថា "កិច្ចព្រមព្រៀងស្តីពីការបើកច្រកសមុទ្រហ័រមូសឡើងវិញអាចសម្រេចបានក្នុងរយៈពេល ១-២ ថ្ងៃ"។ មុននោះ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump ក៏បានបញ្ជាក់ផងដែរថា ជម្លោះនេះជិតដល់ទីបញ្ចប់ហើយ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ដូចសេចក្តីថ្លែងការណ៍ជាច្រើនរបស់មន្ត្រីអាមេរិកពីមុនដែរ ស្ថានការណ៍ជាប់គាំងនៅតែបន្ត។
សេចក្តីថ្លែងការណ៍ផ្ទុយគ្នា
ប៉ុន្មានថ្ងៃបន្ទាប់ពីសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់អាមេរិក នាថ្ងៃទី ៨ ខែសីហា ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិកំពូលអ៊ីរ៉ង់ បានដាក់ចេញលក្ខខណ្ឌជាច្រើនសម្រាប់សហរដ្ឋអាមេរិកដើម្បីបើកច្រកសមុទ្រហ័រមូសឡើងវិញ ក្នុងនោះទាមទារឱ្យទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន បញ្ចប់សង្គ្រាមទាំងស្រុង ដកកងកម្លាំងរបស់ខ្លួនចេញពីតំបន់ ហើយផ្តល់សំណងដល់ទីក្រុងតេអេរ៉ង់សម្រាប់ការខូចខាត។ នៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយដែលត្រូវបានបង្ហោះនៅលើប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរដ្ឋអ៊ីរ៉ង់ លេខាធិការនៃក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិកំពូលអ៊ីរ៉ង់ លោក Mohammad Bagher Zolghadr បានអះអាងថា ទីក្រុងតេអេរ៉ង់នឹងមិនបើកច្រកសមុទ្រហ័រមូសឡើងវិញទេ រហូតដល់ពេលសហរដ្ឋអាមេរិក «ផ្លាស់ប្តូរឥរិយាបថរបស់ខ្លួន» សិន។
រួមជាមួយនឹងបញ្ជីលក្ខខណ្ឌដែលបានរៀបរាប់ខាងលើ អ៊ីរ៉ង់ក៏បានច្រានចោលសេចក្តីថ្លែងការណ៍ពីប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ ដែលថា ភាគីទាំងពីរកំពុង "ចរចាពាក់កណ្តាល"។ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអ៊ីរ៉ង់ លោក Abbas Araqchi បានប្រកាសថា៖
"ការចរចាមាននិយមន័យផ្ទាល់ខ្លួន។ មិនថាក្នុងករណីណាក៏ដោយ ការចរចាក៏វិលជុំវិញប្រធានបទជាក់លាក់មួយ ដើម្បីសម្រេចបានលទ្ធផល។ បច្ចុប្បន្ននេះ យើងមិនចរចាជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិកទេ។ គ្រាន់តែមានការផ្លាស់ប្តូរសារតាមរយៈអន្តរការីម៉ែន ប៉ុន្តែវាមិនត្រូវបានហៅថាការចរចាបានទេ។ នោះគ្រាន់តែជាការផ្លាស់ប្តូរសារប៉ុណ្ណោះ។ ភាគីអន្តរការីនៅតែកំពុងខិតខំប្រឹងប្រែងបង្កើតមូលដ្ឋានសម្រាប់ការចរចាឡើងវិញ។ តាមទស្សនៈរបស់យើង ដរាបណាអំពើរំលោភបំពានលើអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នា មិនទាន់បញ្ចប់ ហើយសហរដ្ឋអាមេរិកមិនទាន់សងសំណងសម្រាប់អ្វីៗដែលពួកគេបានរំលោភនៅក្នុងអនុស្សរណៈនោះ គឺគ្មានលទ្ធភាពសម្រាប់បន្តការចរចាឡើងវិញទេ"។
យោងតាមមជ្ឈដ្ឋានអ្នកសង្កេតការណ៍ ក្រោយពីសេចក្តីប្រកាសបញ្ចប់កិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បាញ់ និងជំរុញការវាយប្រហារជាបន្តបន្ទាប់ទៅលើគោលដៅនានារបស់អ៊ីរ៉ង់ ក្នុងរយៈពេលពាក់កណ្តាលខែកក្កដា ប៉ុន្តែមិនអាចបង្ខំឱ្យអ៊ីរ៉ង់ដកថយក្រោយនោះ ការពិតជាក់ស្ដែងនៅលើសមរភូមិបានបង្ខំឱ្យសហរដ្ឋអាមេរិកត្រូវទទួលយកភាពជាប់គាំងបច្ចុប្បន្ន ហើយថែមទាំងកំពុងបាត់បង់ភាពម្ចាស់ការជាបណ្ដើរៗទៅឱ្យអ៊ីរ៉ង់ទៀតផង។ ប្រការនេះត្រូវបានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់បំផុតនៅពេលដែលអ៊ីរ៉ង់បន្តបិទខ្ទប់ច្រកសមុទ្រហ័រមូស រារាំងនាវាពីការធ្វើដំណើរដោយគ្មានការអនុញ្ញាត ហើយជាពិសេស កំពុងសហការជាមួយប្រទេសអូម៉ង់ ដើម្បីបង្កើតយន្តការថ្មីមួយសម្រាប់គ្រប់គ្រងច្រកសមុទ្រនេះដោយគ្មានការចូលរួមពីសហរដ្ឋអាមេរិក។
តើភាពជាប់គាំងនេះនឹងអូសបន្លាយដល់ពេលណា?
ភាពជាប់គាំងបច្ចុប្បន្ននេះ បានដាក់ចេញសំណួរថា តើរដ្ឋបាលអាមេរិកអាចរក្សាយុទ្ធសាស្ត្រ "ដាក់សម្ពាធអតិបរមា" បានយូរប៉ុណ្ណា។ នៅក្នុងរបាយការណ៍ថ្មីៗនេះ មជ្ឈមណ្ឌលស្រាវជ្រាវអន្តរជាតិនិងយុទ្ធសាស្ត្រ (CSIS) ដែលមានទីស្នាក់ការនៅទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន បានចង្អុលបង្ហាញថា ការដែលសហរដ្ឋអាមេរិក គួបផ្សំការបិទខ្ទប់ ការដាក់សម្ពាធអតិបរមា និងការវាយប្រហារតាមជើងអាកាសដែលមានកំណត់ ខណៈដែលនៅតែរក្សាកាណាលចរចាដោយប្រយោល (តាមរយៈប្រទេសអូម៉ង់ និងប៉ាគីស្ថាន) តាមពិតគឺជាទម្រង់មួយនៃការតថ្លៃតាមរយៈការបង្កើនភាពតានតឹង។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ខ្សែបន្ទាត់រវាង "ការតថ្លៃកំញើញ" និង "ការបង្កសង្គ្រាមទ្រង់ទ្រាយសរុប" គឺស្តើងខ្លាំងណាស់។
លើសពីនេះ ដើម្បីរក្សាយុទ្ធសាស្ត្រនេះ សហរដ្ឋអាមេរិកនឹងត្រូវជម្នះលើបញ្ហាប្រឈមជាច្រើនទាក់ទងនឹងអតុល្យភាព (នៃប្រតិបត្តិការយោធា)និងបញ្ហាប្រសិទ្ធភាព-ការចំណាយ។ របាយការណ៍របស់ CSIS កាលពីថ្ងៃទី ៩ ខែសីហា ដោយដកស្រង់ព័ត៌មានពីឯកសាររបស់មន្ទីរបញ្ចកោណសម្រាប់ឆ្នាំសារពើពន្ធ ២០២៧ បានឲ្យដឹងថា ជម្លោះជាមួយអ៊ីរ៉ង់កំពុងបណ្តាលឱ្យយោធាអាមេរិកជួបប្រទះនឹងការខ្វះខាតយ៉ាងខ្លាំងនៃមីស៊ីលការពារដែនអាកាស Patriot (បច្ចុប្បន្នសល់តែតិចជាង ១០០០ គ្រាប់) ឬមីស៊ីល THAAD (តិចជាង ២៥០ គ្រាប់)។ ស្ថានភាពនេះបានបង្ខំឱ្យរដ្ឋបាលសហរដ្ឋអាមេរិក ស្នើសុំថវិកាបន្ថែមរហូតដល់ ៩៥ ពាន់លានដុល្លារដើម្បីបំពេញបន្ថែមគ្រាប់រំសេវ។ អ្វីដែលសំខាន់បំផុតនោះគឺ សម្ពាធយោធាទោះបីជាត្រូវបានអូសបន្លាយក៏ដោយ ក៏មិនអាចធានាការផ្លាស់ប្តូរជំហររបស់ទីក្រុងតេអេរ៉ង់បានដែរ។ អនុប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក លោក J.D. Vance បានទទួលស្គាល់ថា៖
"ពេលខ្លះ វាហាក់ដូចជាយើងកំពុងសម្រេចបានវឌ្ឍនភាព ប៉ុន្តែពេលខ្លះទៀត វាហាក់ដូចជាមិនមែនយ៉ាងដូច្នេះទេ។ ការពិតគឺថា ទីមួយ ប្រជាជនអ៊ីរ៉ង់មានជំហររឹងប៉ឹងខ្លាំង។ ទីពីរ ប្រព័ន្ធរបស់ពួកគេត្រូវបំបែក។ នៅក្នុងប្រព័ន្ធនោះ មានមនុស្សដែលចង់បញ្ចប់ជម្លោះ ប៉ុន្តែក៏មានមនុស្សខ្លះទៀតដែលចង់ឱ្យជម្លោះបន្តផងដែរ។ ភារកិច្ចរបស់យើងគឺឆ្លើយតបនឹងស្ថានភាពនោះដើម្បីសម្រេចបានលទ្ធផលល្អបំផុត។ ខ្ញុំចាត់ទុកថា លទ្ធផលចុងក្រោយនឹងមានភាពស្មុគស្មាញ ហើយត្រូវការពេលវេលាដើម្បីសម្រេចបាន"។
ការវាយតម្លៃរបស់អ្នកជំនាញខ្លះឥឡូវនេះ មានទំនោរទៅរកសេណារីយ៉ូនៃការជាប់គាំងដ៏យូរអង្វែង សូម្បីតែ "ការបង្កកមួយផ្នែក" នៃជម្លោះ ព្រោះទាំងសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់ទំនងជាមិនធ្វើសម្បទានសំខាន់ៗលើបញ្ហាស្នូលទាក់ទងនឹងការគ្រប់គ្រងច្រកសមុទ្រហ័រមូសនោះទេ។ កត្តា “ការបោះឆ្នោតពាក់កណ្តាលអាណត្តិ” នៅសហរដ្ឋអាមេរិកនៅក្នុងខែវិច្ឆិកា ក៏ហាក់ដូចជាលែងជាក្ដីកង្វល់ដ៏ធំបំផុតសម្រាប់ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនទៀតដែរ ដោយសារតែលោកប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ នៅក្នុងសេចក្ដីថ្លែងទៅកាន់អ្នកបោះឆ្នោតអាមេរិកនាពេលថ្មីៗនេះ បានលើកឡើងសេណារីយ៉ូមួយ ដែលសហរដ្ឋអាមេរិកត្រូវទទួលយកតម្លៃប្រេងខ្ពស់ក្នុងរយៈពេលមួយ ទោះបីជាការបន្ទាបតម្លៃប្រេង និងកាត់បន្ថយសម្ពាធលើការចំណាយប្រចាំថ្ងៃសម្រាប់របស់អ្នកបោះឆ្នោតអាមេរិក ធ្លាប់ត្រូវបានចាត់ទុក ជាកត្តាចម្បងមួយដែលសហរដ្ឋអាមេរិកត្រូវតែពិចារណានៅក្នុងជម្លោះ ជាមួយអ៊ីរ៉ង់ក៏ដោយ៕
