កិច្ចប្រជុំកំពូលអាមេរិក-ចិន នៅថ្ងៃទី២៤ ខែកញ្ញា នៅទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនឌីស៊ី បានគូសសញ្ញាសម្គាល់នូវជំនួបទល់មុខគ្នាលើកទីពីររវាងមេដឹកនាំអាមេរិក និងចិនក្នុងរយៈពេលតិចជាងកន្លះឆ្នាំ បន្ទាប់ពីកិច្ចប្រជុំកំពូលនៅទីក្រុងប៉េកាំងក្នុងខែឧសភា។ នេះក៏ជាដំណើរទស្សនកិច្ចលើកដំបូងរបស់ប្រធានរដ្ឋចិន លោក ស៊ី ជីនពីង មកកាន់សហរដ្ឋអាមេរិកក្រោយរយៈពេល ១១ ឆ្នាំ។
ស្ថិរភាពជាយុទ្ធសាស្ត្រ
ក្នុងអំឡុងពេលនៃកិច្ចពិភាក្សានៅរសៀលថ្ងៃទី ២៤ ខែកញ្ញា (ម៉ោងនៅ សហរដ្ឋអាមេរិក) ទាំងប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិកលោក ដូណាល់ ត្រាំ និងប្រធានរដ្ឋចិន លោក ស៊ី ជីនពីង បានសង្កត់ធ្ងន់លើស្ថិរភាពជាយុទ្ធសាស្ត្រ។ លោកប្រធានរដ្ឋចិន ស៊ី ជីនពីង បានបញ្ជាក់ថា សហរដ្ឋអាមេរិក និងចិនគឺជាប្រទេសដ៏អស្ចារ្យទាំងពីរ ហើយគោលដៅជាយុទ្ធសាស្ត្ររបស់ប្រទេសទាំងពីរគឺ "ធ្វើឱ្យប្រជាជាតិចិនរុងរឿងឡើងវិញ" និង "ធ្វើឱ្យអាមេរិកអស្ចារ្យម្តងទៀត" មិនមានការប្រឆាំងគ្នាទាល់តែសោះ ប៉ុន្តែអាចបំពេញឱ្យគ្នាទៅវិញទៅមកបាន ដូច្នេះសហរដ្ឋអាមេរិក និងចិនត្រូវខិតខំដើម្បីការរួមរស់ដោយសន្តិភាព និងបង្កើតយន្តការចាំបាច់ទាំងអស់ដើម្បីជៀសវាង "អន្ទាក់ធូស៊ីឌីដេស" ជាពាក្យពេចន៍ភូមិសាស្ត្រនយោបាយដែលលោកបានលើកឡើងក្នុងអំឡុងពេលនៃកិច្ចប្រជុំនៅទីក្រុងប៉េកាំងកាលពីខែឧសភា។ ក្នុងពេលនោះ ប្រធានាធិបតីអាមេរិកលោក ដូណាល់ ត្រាំ បានលើកសរសើរលោកប្រធានរដ្ឋ ស៊ី ជីនពីង ជា "មិត្តដ៏អស្ចារ្យ" របស់លោក ហើយបានបញ្ជាក់ថា សហរដ្ឋអាមេរិក និងចិនមានសក្តានុពលសម្រាប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ ច្រើនជាងការប្រឈមមុខដាក់គ្នា។
"ប្រសិនបើយើងផ្តោតលើផលប្រយោជន៍រួម ខ្ញុំជឿជាក់ថាយើងអាចសម្រេចបាននូវសមទ្ធិផលដ៏អស្ចារ្យជាច្រើន។ ការស្វែងរកផលប្រយោជន៍រួមទាំងនោះ បានតភ្ជាប់ប្រជាជននៃប្រទេសយើងទាំងពីរ ទោះបីជាមានមហាសមុទ្រដ៏ធំទូលាយ ចម្ងាយភូមិសាស្ត្រ និងភាពខុសប្លែកគ្នាជាច្រើនក៏ដោយ សម្បីតែធ្វើឱ្យប្រទេសទាំងពីរ ក្លាយជាសម្ព័ន្ធមិត្តក្នុងសង្គ្រាមលោកទី ២ ទៀតផង"។
មេដឹកនាំទាំងពីររបស់សហរដ្ឋអាមេរិក-ចិន បានពិភាក្សាអំពីបញ្ហាបន្ទាន់ទាក់ទងនឹងសន្តិសុខ បច្ចេកវិទ្យា និងបញ្ញាអស្ចារ្យ (Super Intelligent) - ពាក្យដែលប្រធានាធិបតីអាមេរិកប្រើប្រាស់ដើម្បីសំដៅទៅលើបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI)។ លោកប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ បានអះអាងថា ការសម្រេចចិត្តដែលភាគីទាំងពីរបានដាក់ចេញនៅក្នុងវិស័យទាំងនេះ នាពេលបច្ចុប្បន្នអាចជំរុញសន្តិភាព និងវិបុលភាពសម្រាប់រយៈពេលជាច្រើនទសវត្សរ៍ខាងមុខ។ រីឯខ្លួនវិញ លោកប្រធានរដ្ឋវចិន Xi Jinping ក៏បាននិយាយសង្ខេបអំពី AI ដោយកត់សម្គាល់ថា ប្រទេសទាំងពីរគឺជា "ប្រទេសឈានមុខគេ" នៅក្នុងវិស័យនេះ។ ដូច្នេះ ភាគីទាំងពីរមានសមត្ថភាព និងការទទួលខុសត្រូវក្នុងការអភិវឌ្ឍនិងគ្រប់គ្រង AI សម្រាប់គោលបំណងល្អប្រសើរ ខណៈពេលដែលធានាថា ការអភិវឌ្ឍ AI នៅតែស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់មនុស្ស និងបម្រើសុខុមាលភាពរបស់ប្រជាជន។
សញ្ញាវិជ្ជមាន
អាទិភាពនៃស្ថេរភាពទំនាក់ទំនងរវាងអាមេរិកនិងចិន ក៏ត្រូវបានបង្ហាញតាមរយៈកិច្ចព្រមព្រៀងសំខាន់ៗជាច្រើនដែលសម្រេចបានតាំងពីមុនមក បើទោះបីជាមិនទាន់មានល្ខណៈទម្លុះទម្លាយនៅឡើយក៏ដោយ។ គួរឱ្យកត់សម្គាល់ថា ភាគីទាំងពីរបានពន្យាពេលកិច្ចព្រមព្រៀងបញ្ឈប់សង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មនៅថ្ងៃទី ២៣ ខែកញ្ញា។ ជាពិសេស យោងតាមរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងរតនាគារសហរដ្ឋអាមេរិកលោក Scott Bessent សហរដ្ឋអាមេរិក និងចិនបានពន្យាពេលកិច្ចព្រមព្រៀងប៊ូសាន (កិច្ចព្រមព្រៀងបន្ធូរបន្ថយភាពតានតឹងពាណិជ្ជកម្ម) រយៈពេលពីរខែទៀត ចាប់ពីថ្ងៃទី ១០ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ២០២៦ (ថ្ងៃផុតកំណត់) ដល់ថ្ងៃទី ១០ ខែមករា ឆ្នាំ ២០២៧។ ទោះបីជាការពន្យាពេលរយៈពេលពីរខែគឺខ្លីជាងការរំពឹងទុករបស់មជ្ឈដ្ឋានអ្នកសង្កេតការណ៍ក៏ដោយ ប៉ុន្តែអ្នកជំនាញជឿជាក់ថា កាយវិការនេះនៅតែវិជ្ជមាន។ លោកស្រី Ruby Osman ទីប្រឹក្សាជាន់ខ្ពស់ផ្នែកភូមិសាស្ត្រនយោបាយនៅវិទ្យាស្ថាន Tony Blair សម្រាប់ការផ្លាស់ប្តូរសកល បានអត្ថាធិប្បាយថា៖
“ខ្ញុំមិនគិតថានេះជាកិច្ចព្រមព្រៀងដែលអាចដោះស្រាយបញ្ហាទាំងអស់នៅក្នុងទំនាក់ទំនងនេះទេ ប៉ុន្តែខ្ញុំជឿជាក់ថា ការដែលថាភាគីទាំងពីរចង់បានបញ្ចប់សង្គ្រាមមួយ ទោះបីជាមិនល្អឥតខ្ចោះក៏ដោយ បានបង្ហាញថា ពួកគេយល់ដឹងយ៉ាងច្បាស់អំពីការខូចខាតដែលភាគីនីមួយៗអាចបង្កឱ្យគ្នាទៅវិញទៅមក។ យើងបានឃើញរឿងនេះយ៉ាងពិតប្រាកដនៅពេលដែលភាពតានតឹងឡើងដល់កម្រិតខ្ពស់បំផុតនៃសង្គ្រាមពន្ធដារកាលពីឆ្នាំមុន ហើយខ្ញុំគិតថា ក្នុងរយៈពេលដ៏ខ្លីខាងមុខ គ្មានភាគីណាមួយពិតជាចង់បង្កសង្គ្រាមពន្ធដារម្តងទៀតឡើយ។»។
ទាក់ទងនឹងបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) ភាគីទាំងពីរក៏ខិតជិតដល់ការបង្កើត «កិច្ចសន្ទនា AI រវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងចិន» តាមនោះ បង្កើតយន្តការជូនដំណឹងរវាងប្រទេសទាំងពីរអំពីឧប្បត្តិហេតុដែលអាចកើតមានទាក់ទងនឹងបញ្ញាសិប្បនិម្មិត ជាពិសេសនៅក្នុងករណៅដែលអាចគំរាមកំហែងដល់សន្តិសុខជាតិ។ យោងតាមអ្នកជំនាញ Da Wei នាយកមជ្ឈមណ្ឌលសន្តិសុខនិងយុទ្ធសាស្ត្រអន្តរជាតិនៅសាកលវិទ្យាល័យ Tsinghua (ចិន) ការសន្ទនារវាងសហរដ្ឋអាមេរិកនិងចិនស្តីពី AI បានប្រព្រឹត្តទៅក្នុងបរិបទដែលមានមតិជាច្រើនអំពាវនាវឱ្យបន្ថយល្បឿនអភិវឌ្ឍន៍ AI ហេតុដូច្នេះហើយ នេះមិនមែនជាគំនិតអាក្រក់នោះទេ ប៉ុន្តែបញ្ហាគឺធ្វើដូចម្តេចដើម្បីផ្ទៀងផ្ទាត់ថា ភាគីម្ខាងទៀតបានបន្ថយល្បឿនយ៉ាងពិតប្រាកដ ពិព្រោះ ប្រសិនបើគ្មានយន្តការផ្ទៀងផ្ទាត់ដែលអាចទុកចិត្តបាននោះទេ នេះអាចក្លាយជា«អន្ទាក់»ដ៏ធំមួយ ជាពិសេសនៅពេលដែលភាគីទាំងពីរមិនទាន់ជឿទុកចិត្តគ្នាយ៉ាងពិតប្រាកដ។
ជាទូទៅ កិច្ចប្រជុំកំពូលសហរដ្ឋអាមេរិក-ចិនលើកនេះមិនសម្រេចបានរបក់គំហើញណាមួយឡើយ ដូចដែលមជ្ឈដ្ឋានអ្នកសង្កេតការណ៍បានព្យាករណ៍រួចហើយ ប៉ុន្តែការដែលភាគីទាំងពីរនៅតែផ្តល់អាទិភាពដល់ការរក្សាស្ថិរភាពទំនាក់ទំនង និងការស្វែងរកកិច្ចព្រមព្រៀង គឺជាសញ្ញាវិជ្ជមានសម្រាប់ទំនាក់ទំនងសហរដ្ឋអាមេរិក-ចិនជាពិសេស និងស្ថានភាពភូមិសាស្ត្រនយោបាយនិងសេដ្ឋកិច្ចសកលជាទូទៅ។ តាមផែនការ ប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិកលោក ដូណាល ត្រាំ និងប្រធានរដ្ឋចិនលោក Xi Jinping អាចនឹងជួបគ្នាម្តងទៀតនៅក្នុងខែវិច្ឆិកា នៅពេលដែលប្រទេសចិនធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះនៃកិច្ចប្រជុំកំពូលវេទិកាសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ី-ប៉ាស៊ីហ្វិក (APEC) ហើយម្តងទៀតនៅក្នុងខែធ្នូ នៅពេលដែលកិច្ចប្រជុំកំពូល G20 បានប្រព្រឹត្តទៅនៅទីក្រុង Miami សហរដ្ឋអាមេរិក៕
