ມະຕິສູນກາງເລກທີ 20, ລົງວັນທີ 28 ກໍລະກົດ 2026 ຂອງຄະນະບໍລິຫານງານສູນກາງພັກກອມມູນິດ ຫວຽດນາມ ຊຸດທີ 14 ກ່ຽວກັບການກໍ່ສ້າງ ແລະ ພັດທະນາ ຫວຽດນາມ ໃຫ້ກາຍເປັນປະເທດເຂັ້ມແຂງດ້ານທະເລ ໄດ້ວາງອອກຄວາມຮຽກຮ້ອງຕ້ອງປ່ຽນແປງໃໝ່ຈີນຕະນາການ, ຂຸດຄົ້ນເຂດທະເລແຫ່ງຊາດຢ່າງມີປະສິດທິຜົນ ແລະ ເສີມຂະຫຍາຍບັນດາກຳລັງຂັບເຄື່ອນການເຕີບໂຕໃໝ່. ໃນວິວັດການນັ້ນ, ການຮ່ວມມືສາກົນບໍ່ພຽງແຕ່ຊ່ວຍໃຫ້ ຫວຽດນາມ ຍາດແຍ່ງແຫຼ່ງກຳລັງ, ພູມປັນຍາ ແລະ ເຕັກໂນໂລຊີທີ່ກ້າວໜ້າເທົ່ານັ້ນ, ຫາກຍັງເປັນກຳລັງຂັບເຄື່ອນທີ່ສຳຄັນເພື່ອເປີດກວ້າງພື້ນທີ່ພັດທະນາ, ຍົກສູງຄວາມສາມາດແກ່ງແຍ້ງ ແລະ ຢືນຢັນຖານະບົດບາດປະເທດແຄມທະເລບົນເວທີສາກົນ.
ໃນຕົວຈິງ, ຫວຽດນາມ ພວມຄ່ອຍໆເປິດກວ້າງການຮ່ວມມືກັບສາກົນ ໃນບັນດາຂົງເຂດຫຼັກແຫຼ່ງຂອງເສດຖະກິດທະເລ ແລະ ການຄຸ້ມຄອງມະຫາສະໝຸດ. ນັບແຕ່ວາງແຜນພື້ນທີ່ທະເລ, ພັດທະນາພະລັງງານທົດແທນຢູ່ນອກຝັ່ງທະເລ ຕະຫຼອດຮອດການຄົ້ນຄວ້າວິທະຍາສາດ, ການປົກຮັກສາສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ການອະນຸລັກຮັກສາຊີວະນາໆພັນທາງທະເລ... ໄດ້ປະກອບສ່ວນເພີ່ມເຕີມແຫຼ່ງຊັບພະຍາກອນ, ເຕັກໂນໂລຊີ ແລະ ບົດຮຽນໃຫ້ແກ່ເປົ້າໝາຍພັດທະນາປະເທດຊາດໃຫ້ເຂັ້ມແຂງດ້ານທະເລ.
ການຮ່ວມມືສາກົນເປີດກວ້າງແຫຼ່ງຊັບພະຍາກອນເພື່ອພັດທະນາເສດຖະກິດທະເລ
ຄວາມຈຳເປັນຂອງການຮ່ວມມືກັບສາກົນແມ່ນເລີ່ມມາຈາກລັກສະນະສະເພາະບໍ່ມີພົມແດນຂອງທະເລ ແລະ ມະຫາສະໝຸດ. ຕີລາຄາກ່ຽວກັບວິທີເຂົ້າເຖິງຂອງ ຫວຽດນາມ ບັນຫານີ້, ທ່ານນາງ Pauline Tamesis, ຜູ້ປະສານງານປະຈຳສະຫະປະຊາຊາດຢູ່ ຫວຽດນາມ, ຖືວ່າ:
ວິໄສທັດຂອງ ຫວຽດນາມ ກ່ຽວກັບນະໂຍບາຍກ່ຽວກັບທະເລຢ່າງຮອບດ້ານແມ່ນກວມລວມທີ່ສຸດ; ມັນກວມເອົາຫຼາຍບັນຫາ, ຈາກກົດໝາຍສາກົນ, ການປ່ຽນແປງຂອງດິນຟ້າອາກາດ, ການຫາເງິນລ້ຽວຊີບ, ຕະຫຼອດຮອດການຫັນເປັນສີຂຽວ. ຂ້າພະເຈົ້າຖືວ່າ ຫວຽດນາມ ພວມເຂົ້າເຖິງບັນຫານີ້ຢ່າງສະຫຼາດສ່ອງໃສທີ່ສຸດ ເມື່ອເຫັນວ່າ ຕົນເອງບໍ່ສາມາດປະຕິບັດແຕ່ຜູ້ດຽວໄດ້, ຍ້ອນມະຫາສະໝຸດແມ່ນຄວາມເປັນເອກະພາບອັນດຽວກັນ.
ໃນໂຄງການຮ່ວມມືລະຫວ່າງ ຫວຽດນາມ ແລະ ໂຄງການ ສະຫະປະຊາຊາດ ເພື່ອການພັດທະນາ(UNDP) ແລະ ລັດຖະບານ ນອກແວ ໄລຍະ 2022–2026, ບັນດາຄູ່ຮ່ວມມືໄດ້ໜູນຊ່ວຍ ຫວຽດນາມ ສ້າງແຜນກຳນົດພື້ນທີ່ທະເລແຫ່ງຊາດ, ຄົ້ນຄວ້າຄວາມສາມາດບົ່ມຊ້ອນດ້ານພະລັງງານແຮງລົມຢູ່ນອກຝັ່ງ, ເສດຖະກິດສີຂຽວ ແລະ ການທົດລອງການຟື້ນຟູແນວປະກາລັງຢູ່ເຂດອ່າວ ບາຍຕືລອງ. ໄລຍະ 2026 – 2029, ການຮ່ວມມືສືບຕໍ່ເປີດກວ້າງ, ສຸມໃສ່ຍົກສູງຄວາມສາມາດປະຕິບັດແຜນກຳນົດ, ລະດົມການເງິນສີຂຽວ ແລະ ພັດທະນາບັນດາເຂດທະເລທີ່ມີຄວາມສາມາດດຶງດູດການລົງທຶນ.
ໃນຂົງເຂດພະລັງງານ, ຫວຽດນາມ ພວມເປີດກວ້າງການຮ່ວມມືກັບບັນດາຄູ່ຮ່ວມມືສາກົນເພື່ອພັດທະນາພະລັງງານແຮງລົມຢູ່ນອກຝັ່ງ. ພົ້ນເດັ່ນ, ເດືອນ ມິຖຸນາ 2026, ຫວຽດນາມ ແລະ ລາຊະອານາຈັກ ອັງກິດ ເລີ່ມດຳເນີນໂຄງການຄູ່ຮ່ວມມືຊຸກຍູ້ພະລັງງານແຮງລົມຢູ່ນອກຝັ່ງ. ທ່ານ ປະລິຍາເອກ ຢືວັນຕ໋ວານ, ສະຖາບັນວິທະຍາສາດອຸຕຸນິຍົມອຸທົກກະສາດ, ສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ທະເລ, ກະຊວງກະສິກຳ ແລະ ສິ່ງແວດລ້ອມ ຫວຽດນາມ, ຢືນຢັນວ່າ:
ບໍ່ພຽງແຕ່ເປີດໂອກາດໃຫ້ແກ່ການສ້າງລະບົບຕ່ອງໂສ້ການຜະລິດ ແລະ ສະໜອງການບໍລິການທີ່ມີຂອບຂະໜາດໃຫຍ່ເທົ່ານັ້ນ, ພະລັງງານແຮງລົມຢູ່ນອກຝັ່ງຍັງສ້າງທ່າແຮງໃນການລົງທຶນຫຼາຍພໍສົມຄວນໃຫ້ແກ່ບັນດາທ້ອງຖິ່ນແຄມຝັ່ງທະເລ. ປະຈຸບັນ, ຫວຽດນາມ ມີ 21 ແຂວງ ແລະ ນະຄອນຕິດກັບທະເລ ແລະ ສ່ວນຫຼາຍແມ່ນມີເງື່ອນໄຂສະດວກເພື່ອພັດທະນາໄຟຟ້າພະລັງງານແຮງລົມຢູ່ນອກຝັ່ງທະເລ. ບັນດາໂຄງການໄດ້ສ້າງກຳລັງໜູນການເຕີບໂຕຂອງແຕ່ລະທ້ອງຖິ່ນ, ພ້ອມທັງ ປະກອບສ່ວນສຳຄັນເຂົ້າເປົ້າໝາຍການເຕີບໂຕເສດຖະກິດສອງຕົວເລກຂອງທົ່ວປະເທດ.
ຈາກການເຊື່ອມໂຍງກັບສາກົນເຖິງການຢືນຢັນຖານະບົດບາດປະເທດແຄມທະເລ
ໃນແງ່ມູມຫຼາຍຝ່າຍ, ຫວຽດນາມ ເປັນເຈົ້າການເຂົ້າຮ່ວມບັນດາກົນໄກການຄຸ້ມຄອງມະຫາສະໝຸດທົ່ວໂລກ, ໃນນັ້ນມີສົນທິສັນຍາສະຫະປະຊາຊາດວ່າດ້ວຍກົດໝາຍທະເລປີ 1982 ແລະ ສັນຍາກ່ຽວກັບການອະນຸລັກຮັກສາ, ການນຳໃຊ້ຊີວະນາໆພັນທະເລ ຢູ່ເຂດທະເລນອກອຳນາດສານແຫ່ງຊາດ (BBNJ)ແບບຍືນຍົງ. ທ່ານນາງ Gillian Bird, ເອກອັກຄະລັດຖະທູດ ອົດສະຕາລີ ປະຈຳ ຫວຽດນາມ ໃຫ້ຂໍ້ສັງເກດວ່າ:
ຫວຽດນາມ ແມ່ນໜຶ່ງໃນບັນດາປະເທດທຳອິດທີ່ໄດ້ໃຫ້ສັດຕະຍາບັນສັນຍາ BBNJ. ຂ້າພະເຈົ້າຖືວ່າ ສິ່ງດັ່ງກ່າວສະແດງໃຫ້ເຫັນເຖິງການເຂົ້າຮ່ວມ ແລະ ຄຳໝັ້ນສັນຍາຂອງ ຫວຽດນາມ, ບໍ່ພຽງແຕ່ສຳລັບການປົກປ້ອງມະຫາສະໝຸດເທົ່ານັ້ນ ຫາກຍັງສະແດງໃຫ້ເຫັນບົດບາດຂອງ ຫວຽດນາມ ໃນບັນດາອົງການຈັດຕັ້ງຫຼາຍຝ່າຍ ແລະ ການຮ່ວມມືຫຼາຍຝ່າຍອີກດ້ວຍ.
ດ້ວຍການກຳນົດທິດຂອງມະຕິສູນກາງເລກ 20, ຫວຽດນາມ ບໍ່ພຽງແຕ່ມຸ່ງໄປເຖິງການຂຸດຄົ້ນຄວາມສາມາດບົ່ມຊ້ອນທາງທະເລໃຫ້ມີປະສິດທິຜົນເທົ່ານັ້ນ, ຫາກຍັງເປັນເຈົ້າການປະກອບສ່ວນເຂົ້າໃນການຄຸ້ມຄອງບໍລິຫານມະຫາສະໝຸດທົ່ວໂລກ, ຢືນຢັນຖານະບົດບາດ ແລະ ຄວາມຮອບຜິດຊອບຂອງປະເທດທີ່ເຂັ້ມແຂງດ້ານທະເລ, ພັດທະນາແບບຍືນຍົງ./.
