Ngày 19/8/1945 đã đi vào lịch sử dân tộc Việt Nam như một dấu mốc đặc biệt. Dưới sự lãnh đạo của Việt Minh và Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhân dân Việt Nam vùng lên giành chính quyền, làm nên thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám, mở ra kỷ nguyên độc lập dân tộc. 81 năm đã trôi qua, đất nước hôm nay đã có một vị thế rất khác nhưng những bài học làm nên thắng lợi của mùa Thu năm 1945 vẫn còn nguyên giá trị, là động lực cho hành trình phát triển hôm nay.
81 năm sau Cách mạng Tháng Tám, điều lịch sử trao lại cho hôm nay không chỉ là niềm tự hào về một cuộc cách mạng đã làm nên độc lập, mà còn là một phương pháp để khơi dậy sức dân, nắm bắt thời cơ, tự lực tự cường và hành động quyết đoán để biến khát vọng thành hiện thực.
Nắm bắt thời cơ, hành động quyết đoán, khơi dậy sức dân
Cách mạng Tháng Tám là kết quả của cả một quá trình chuẩn bị lâu dài. Nhưng khi thời cơ xuất hiện, cách mạng đã hành động nhanh chóng và quyết đoán. Nguyên Bộ trưởng Ngoại giao Nguyễn Dy Niên phân tích: “Thời cơ quan trọng lắm. Để giành thắng lợi, giành độc lập trong Cách mạng Tháng Tám năm 1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh chọn thời cơ là Pháp bị Nhật đẩy khỏi Đông Dương, Nhật đầu hàng Đồng minh, lúc ấy tổ chức liên minh thế giới chưa quyết định cho ai cai quản khu vực thuộc địa. Thời cơ ấy là khoảng trống quyền lực. Trong khoảng trống ấy, Hồ Chí Minh đã lãnh đạo nhân dân giành chính quyền, lập nên nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.”
Bài học ấy vẫn đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh hiện nay. Thời cơ phát triển đang đến từ những chuyển dịch nhanh chóng của kinh tế thế giới, khoa học công nghệ, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và những thay đổi trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Bài học của năm 1945 trong thời đại ngày nay chính là nhìn thấy thời cơ, chuẩn bị đủ năng lực và hành động đủ nhanh để biến thời cơ thành động lực phát triển.
Một bài học lớn khác của Cách mạng Tháng Tám là phát huy sức mạnh của nhân dân. Đó là một cuộc cách mạng của quần chúng, trong đó sức mạnh của hàng triệu người dân đã được tập hợp thành sức mạnh của cả dân tộc. 81 năm sau, nguồn lực quan trọng nhất của đất nước vẫn là con người Việt Nam. Phát triển hôm nay vì thế không chỉ là huy động thêm nguồn lực, mà quan trọng hơn là khơi thông nguồn lực. Khi người dân có cơ hội phát triển, doanh nghiệp có môi trường thuận lợi, trí thức có không gian sáng tạo và người trẻ được trao cơ hội, sức mạnh của từng cá nhân sẽ cộng hưởng thành sức mạnh quốc gia. Luật sư Đặng Văn Cường, Đoàn Luật sư Hà Nội, cho rằng: “Đảng và Nhà nước Việt Nam rất chú trọng đến yếu tố lấy sự phát triển của người dân làm thước đo sự phát triển. Chúng ta đang xây dựng Chính phủ số, nền kinh tế số, công dân số. Theo đó, từng bước đảm bảo tốt nhất quyền của mỗi người dân.
Đặt người dân ở vị trí trung tâm cũng chính là cách tiếp nối tinh thần của Cách mạng Tháng Tám: sức mạnh của đất nước bắt đầu từ sức mạnh của nhân dân; khát vọng của quốc gia được tạo nên từ khát vọng của mỗi con người.
Tự lực, tự cường, biến khát vọng thành động lực phát triển
Cách mạng Tháng Tám mở ra kỷ nguyên Việt Nam độc lập. Trong thế giới ngày nay, tinh thần độc lập ấy được tiếp nối bằng năng lực tự chủ và tự cường.
Tự lực, tự cường không có nghĩa là khép mình. Ngược lại, Việt Nam chủ động hội nhập, tranh thủ nguồn vốn, công nghệ, tri thức và thị trường quốc tế. Một Việt Nam hội nhập sâu nhưng không phụ thuộc; mở cửa nhưng có năng lực làm chủ; hợp tác rộng nhưng luôn đặt lợi ích quốc gia, dân tộc lên hàng đầu. Đó chính là sự tiếp nối tinh thần độc lập của mùa Thu năm 1945 trong điều kiện mới.
Để biến khát vọng thành hiện thực, Việt Nam quyết liệt đổi mới, dám vượt qua những giới hạn cũ, tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, hạ tầng và nguồn nhân lực, đồng thời tận dụng tối đa những cơ hội mà thời đại đang mở ra. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh: “Phải nhận ra cơ hội sớm và biến cơ hội thành kết quả. Chúng ta không thể ngồi chờ thuận lợi đến, cũng không thể chỉ xử lý khi tình huống đã xảy ra. Tự tin nhưng không chủ quan, mạnh dạn nhưng không phiêu lưu, mềm dẻo mà giữ vững nguyên tắc. Mở rộng hợp tác đồng thời củng cố tự chủ chiến lược, nội lực và khả năng chống chịu”.
81 năm sau Cách mạng Tháng Tám, điều lịch sử trao lại cho hôm nay không chỉ là niềm tự hào về một thắng lợi đã làm nên độc lập dân tộc. Đó còn là bài học về biết khơi dậy sức dân, biết nắm bắt thời cơ, biết tự lực tự cường và quan trọng nhất là dám hành động để biến khát vọng thành hiện thực.
Mùa Thu năm 1945 đã mở ra một kỷ nguyên mới cho dân tộc. Mùa Thu hôm nay đang đặt ra một yêu cầu mới: biến những thành quả của độc lập thành nguồn lực để phát triển, biến khát vọng về một Việt Nam hùng cường thành những kết quả cụ thể trong cuộc sống. Đó cũng là cách thiết thực nhất để những giá trị của Cách mạng Tháng Tám tiếp tục được trao truyền, là động lực đưa Việt Nam tiến lên mạnh mẽ trong thời đại mới.
