Chính phủ Việt Nam đang quyết liệt tháo gỡ rào cản thể chế bởi thể chế là khâu then chốt để Việt Nam có thể đạt được mục tiêu tăng trưởng 2 con số. Hoàn thiện thể chế đồng bộ sẽ tạo hành lang thông thoáng cho cỗ xe kinh tế của Việt Nam tăng tốc, bứt phá.
Việt Nam xác định cải cách thể chế là khâu đột phá chiến lược. Cụ thể hóa các chủ trương lớn của Đảng, Chính phủ đã triển khai một nhịp độ cải cách nhanh chưa từng có. Một cuộc "cách mạng" về cải cách hành chính đang được đẩy lên cao trào nhằm hiện thực hóa khát vọng tăng trưởng "hai con số".
Lựa chọn con đường cải cách thực chất
Ngày 29/4, Chính phủ đã ban hành 8 nghị quyết để cắt giảm, phân cấp, đơn giản hóa thủ tục hành chính (TTHC), cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh (ĐKKD) trên các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý nhà nước của 14 Bộ, cơ quan ngang Bộ.
Theo đó, Chính phủ tiến hành sửa đổi, bổ sung đồng bộ 163 văn bản quy phạm pháp luật, trong đó có tới 155 nghị định - một con số chưa từng có trong các đợt cải cách trước đây. Trên cơ sở đó, 184 thủ tục hành chính được bãi bỏ, 134 thủ tục được phân cấp, và 349 thủ tục được đơn giản hóa.
Không dừng lại ở đó, Chính phủ còn quyết định bãi bỏ 890 điều kiện kinh doanh, đồng thời đưa tỷ lệ thủ tục hành chính do cấp Trung ương trực tiếp giải quyết xuống còn khoảng 27%, bước tiến đáng kể về phân cấp. Mục tiêu đặt ra là giảm hơn 50% thời gian và chi phí tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp.
Những con số này không chỉ phản ánh quy mô, mà còn cho thấy một cách tiếp cận mới: đổi mới một cách căn cơ và có hệ thống, thay vì điều chỉnh từng phần nhỏ lẻ như trước đây.
3 ngày sau khi Chính phủ ban hành loạt nghị quyết cắt giảm thủ tục quy mô lớn, ngày 2/5, Văn phòng Chính phủ tiếp tục truyền đạt chỉ đạo của Thủ tướng Lê Minh Hưng, yêu cầu các bộ khẩn trương rà soát, đề xuất cắt giảm thủ tục trong 4 lĩnh vực: phòng cháy, chữa cháy; thành lập và hoạt động khu công nghiệp, cụm công nghiệp; đánh giá tác động môi trường; và cấp phép xây dựng. Thời hạn báo cáo được ấn định trước ngày 10/5, đồng thời gửi Bộ Tư pháp để đánh giá độc lập.
Nếu đợt cắt giảm ngày 29/4 chủ yếu tập trung bỏ những thủ tục không còn phù hợp, thì chỉ đạo ngày 2/5 cho thấy quyết tâm phải tháo gỡ các điểm nghẽn cụ thể. Bởi 4 lĩnh vực nêu trên là những lĩnh vực mà doanh nghiệp phản ánh nhiều vướng mắc về thủ tục hành chính (theo Báo cáo Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) năm 2024). Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh cho biết: "Đây là đợt cải cách rất sâu rộng. Chỉ chưa đầy 1 tháng vận hành Chính phủ mới, chúng ta đã thực hiện được mục tiêu cắt giảm, đơn giản hóa các thủ tục hành chính và ngành nghề kinh doanh có điều kiện theo đúng chỉ đạo của Thủ tướng".
Những tác động trực tiếp
Sự quyết liệt trong cải cách hành chính nói trên không chỉ mang ý nghĩa về mặt thể chế, mà còn có tác động trực tiếp đến người dân, doanh nghiệp và toàn bộ nền kinh tế.
Với doanh nghiệp, việc cắt giảm thủ tục và điều kiện kinh doanh đồng nghĩa với việc giảm đáng kể chi phí. Quy trình nhanh hơn, rõ ràng hơn cũng giúp doanh nghiệp tăng tốc độ ra quyết định, nâng cao khả năng cạnh tranh. Một số doanh nghiệp cho biết:
"Giảm rủi ro và xin cho và chi phí và không chính thức và khi điều kiện kinh doanh mà được minh bạch đơn giản hóa thì giảm sự phụ thuộc vào sự phê duyệt của chủ quan".
"Thủ tục rút gọn giúp cho doanh nghiệp giảm chi phí và đẩy nhanh phát triển sản phẩm và mở rộng kênh phân phối. Thông điệp rất rõ: chính phủ đồng hành thực chất, hành động nhanh và quyết liệt vì sự phát triển của doanh nghiệp".
Với người dân, việc giảm thủ tục và giảm tiếp xúc trực tiếp với cơ quan hành chính sẽ giúp giảm rủi ro nhũng nhiễu, đồng thời nâng cao chất lượng dịch vụ công.
Với nền kinh tế, ý nghĩa lớn nhất là khơi thông dòng chảy nguồn lực. Khi các rào cản thủ tục được dỡ bỏ, nguồn vốn, ý tưởng và năng lực sản xuất có thể vận hành nhanh hơn, hiệu quả hơn. Đây chính là điều kiện cần để đạt được các mục tiêu tăng trưởng cao trong giai đoạn tới.
Quan trọng hơn, những quyết định này góp phần tái thiết niềm tin - niềm tin của doanh nghiệp vào môi trường kinh doanh, niềm tin của người dân vào hiệu quả của bộ máy hành chính.
Trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động, mục tiêu tăng trưởng hai con số là thách thức lớn. Nhưng thực tiễn đang cho thấy, khi cải cách thể chế được đặt đúng vị trí như một đột phá chiến lược theo đúng đường lối của Đảng thì đó chính là công tắc kích hoạt tăng trưởng. Cải cách thể chế, vì vậy, không chỉ là giải pháp trước mắt, mà là con đường tất yếu để hiện thực hóa khát vọng phát triển trong giai đoạn mới.
