Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hôm nay đã về Hà Nội, kết thúc tốt đẹp chuyến thăm cấp Nhà nước tới Australia và New Zealand từ ngày 9 đến 13/8/2026. Đây là chuyến thăm có ý nghĩa lịch sử, không chỉ bởi diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đang triển khai mạnh mẽ các khuôn khổ Đối tác Chiến lược Toàn diện với cả Australia và New Zealand, mà còn bởi những kết quả toàn diện, thực chất và những định hướng hợp tác mới được xác lập, mở ra một chương mới trong quan hệ với hai đối tác quan trọng ở Nam Thái Bình Dương.
Điểm đặc biệt của chuyến thăm là lần đầu tiên trong cùng một hành trình đối ngoại, lãnh đạo cao nhất của Việt Nam thăm cấp Nhà nước tới cả Australia và New Zealand, trong khi quan hệ của Việt Nam với hai nước đều đã được nâng lên Đối tác Chiến lược Toàn diện. Ngoài góp phần xây dựng lòng tin, chuyến thăm có bước chuyển rõ nét, đó là cụ thể hóa quan hệ, đưa các cam kết chính trị thành các chương trình hợp tác, phục vụ trực tiếp cho phát triển.
Những con số phần nào cho thấy quy mô của kết quả đạt được: 3 Tuyên bố chung và 13 văn kiện hợp tác với Australia; 1 Tuyên bố chung và 5 văn kiện hợp tác với New Zealand. Nhưng ý nghĩa của chuyến thăm không nằm ở số lượng văn kiện, mà ở những lĩnh vực hợp tác được lựa chọn và cách những cam kết đó được đặt trong những ưu tiên phát triển dài hạn của mỗi nước.
Từ nâng tầm quan hệ đến tạo động lực phát triển
Chương trình làm việc dày đặc tại Australia và New Zealand cho thấy hợp tác Việt Nam với hai nước đang bước vào một giai đoạn mới, trong đó chất lượng và chiều sâu của hợp tác được đặt lên hàng đầu. Tiến sĩ Nguyễn Hồng Hải, giảng viên cao cấp Đại học Vin (VinUni), Học giả Fulbright tại Đại học Hoa Kỳ, nhận định: “Với Australia, đó là tăng cường hợp tác nhằm đảm bảo sức chống chịu của nền kinh tế trong bối cảnh tình hình khu vực và thế giới nhiều thách thức; là đẩy mạnh kết nối khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, coi đây là động lực mới cho quan hệ hai nước. Với New Zealand, đó là hợp tác về mở rộng đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao; thúc đẩy mở đường bay thẳng để tăng cường giao lưu nhân dân và tạo điều kiện cho thương mại và đầu tư song phương. Việc hợp tác trong những lĩnh vực này sẽ có tác động sâu sắc và lâu dài cho sự phát triển kinh tế của mỗi nước và quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện giữa hai nước”.
Từ Australia đến New Zealand, có thể nhận thấy một điểm chung nổi bật: hợp tác đang hướng ngày càng nhiều vào những nguồn lực tạo nên năng lực cạnh tranh dài hạn – khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, giáo dục, nguồn nhân lực và kết nối kinh tế. Đây chính là điểm làm nên chiều sâu của chuyến thăm. Việt Nam không chỉ tìm kiếm thêm thị trường, vốn đầu tư hay cơ hội thương mại, mà chủ động kết nối với tri thức, công nghệ, mạng lưới đổi mới sáng tạo và nguồn nhân lực chất lượng cao của thế giới.
Cách tiếp cận này phù hợp với định hướng về mô hình phát triển mới được Trung ương thông qua tại Hội nghị Trung ương 3 vừa qua, trong đó khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, nguồn nhân lực và hội nhập quốc tế được xác định là những động lực quan trọng của tăng trưởng. Tại Diễn đàn khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, đầu tư, giáo dục đào tạo và phát triển nguồn nhân lực Việt Nam - Australia, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh: “Việt Nam đang chuyển mạnh từ mục tiêu thu hút đầu tư sang hợp tác cùng phát triển; từ tiếp nhận công nghệ sang đồng sáng tạo công nghệ; từ tham gia chuỗi giá trị sang từng bước giữ vững những vị trí có giá trị gia tăng cao hơn trong chuỗi giá trị toàn cầu. Australia đang đẩy mạnh Chiến lược kinh tế Đông Nam Á đến năm 2040, chương trình “tương lai sản xuất ở Australia”, xây dựng chuỗi cung ứng bền vững và tự cường với khu vực Đông Nam Á. Điều này cũng tạo ra những nền tảng quan trọng để hai nước thúc đẩy các cơ hội hợp tác trong tương lai”.
Đáng chú ý, chuyến thăm cũng khẳng định nhìn nhận của Đảng, Nhà nước Việt Nam về nguồn lực kiều bào. Đội ngũ trí thức, nhà khoa học, doanh nhân người Việt tại ở Australia và New Zealand chính là cầu nối đưa tri thức, công nghệ và mạng lưới quốc tế về phục vụ phát triển trong nước.
Tầm nhìn cho tương lai
3 Tuyên bố chung và 13 văn kiện hợp tác với Australia, cùng Tuyên bố chung và 5 văn kiện hợp tác với New Zealand, là những dấu mốc quan trọng của chuyến thăm. Nhưng giá trị lớn hơn của chuyến thăm nằm ở tầm nhìn hợp tác được mở ra cho những năm tới. Tiến sĩ Nguyễn Hồng Hải cho rằng: “Chúng ta thấy việc ký kết các văn bản hợp tác là kết quả nổi bật của các chuyến thăm. Vì thế, sau chuyến thăm nào cũng vậy, vấn đề đặt ra là làm thế nào để đưa các cam kết vào thực tiễn và đem lại giá trị cụ thể. Chủ trương trong mô hình phát triển mới của chúng ta là chuyển mạnh từ mục tiêu thu hút đầu tư sang hợp tác cùng phát triển; từ tiếp nhận công nghệ sang đồng sáng tạo công nghệ. Khái niệm then chốt ở đây là “cùng phát triển” và “đồng sáng tạo”. Trong mô hình phát triển mới này, cả Nhà nước và doanh nghiệp cũng phải cùng đồng hành, cùng tham gia để thúc đẩy triển khai hoạt động cụ thể”.
Từ những định hướng được xác lập trong chuyến thăm, quan hệ giữa Việt Nam với Australia và New Zealand đang có thêm những không gian hợp tác mới. Đó không chỉ là thương mại, đầu tư hay giáo dục theo nghĩa truyền thống, mà là hợp tác sâu hơn về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, kết nối chuỗi cung ứng và mở rộng các mạng lưới kinh tế, tri thức trong khu vực.
Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Australia và New Zealand của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã mở ra một tầm nhìn hợp tác mới, chuyển từ quan hệ đối tác sang cùng kiến tạo cơ hội phát triển, kết nối lợi ích hiện tại để xây dựng những nền tảng cho tương lai.
