Cục diện kinh tế toàn cầu đang đứng trước nhiều thách thức lớn khi tính bất ổn địa chính trị gia tăng và xu hướng bảo hộ thương mại diễn biến phức tạp. Trong bối cảnh đó, khu vực châu Á – Thái Bình Dương đang chủ động định hình lại động lực tăng trưởng thông qua đẩy mạnh hội nhập sâu rộng, số hóa toàn diện và chuẩn hóa các cam kết phát triển bền vững, nhằm tạo ra các động lực mới để duy trì sự ổn định và thúc đẩy thịnh vượng chung cho toàn khu vực trong giai đoạn tiếp theo.
Những đồng thuận vừa đạt được giữa các nền kinh tế thành viên APEC tại Hội nghị Bộ trưởng Thương mại năm 2026 diễn ra ở Tô Châu (Trung Quốc) ngày 22 – 23/05, cho thấy ưu tiên hiện nay không chỉ dừng ở thúc đẩy thương mại truyền thống, mà đang mở rộng sang các lĩnh vực mới.
Tăng cường hội nhập kinh tế và thúc đẩy cải cách đa phương
Hội nhập kinh tế vẫn là nền tảng quan trọng đối với tăng trưởng của Châu Á – Thái Bình Dương. Trong bối cảnh thương mại toàn cầu chịu tác động bởi xu hướng bảo hộ và cạnh tranh địa chính trị, việc duy trì một môi trường thương mại mở được xem là yếu tố then chốt để bảo đảm ổn định kinh tế khu vực. Bộ trưởng Bộ Thương mại Trung Quốc Vương Văn Đào (Wang Wentao) nhấn mạnh các nền kinh tế thành viên đã tái khẳng định sự tập trung vào Khu vực Mậu dịch Tự do châu Á - Thái Bình Dương (FTAAP), cam kết tiếp tục thúc đẩy hội nhập kinh tế khu vực.
Ông Vương Văn Đào cho rằng: "Các lĩnh vực then chốt bao gồm: thúc đẩy hội nhập kinh tế khu vực và Khu vực Mậu dịch Tự do châu Á - Thái Bình Dương (FTAAP), hỗ trợ Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) trong việc tăng cường hợp tác kỹ thuật số và phát triển nền kinh tế xanh. Hiện nay, cục diện quốc tế đang đan xen giữa những biến động và bất ổn, cùng với sự gia tăng của tính bất ổn địa chính trị. Sự trỗi dậy của chủ nghĩa đơn phương và chủ nghĩa bảo hộ đang đặt ra những thách thức nghiêm trọng đối với trật tự kinh tế và thương mại quốc tế, gây gián đoạn tiến trình phát triển của toàn cầu cũng như của khu vực Châu Á - Thái Bình Dương".
Song song với các cam kết mang tính vĩ mô ở cấp độ Chính phủ, các bên thống nhất rằng hội nhập cần mang lại các giá trị thực chất cho dòng lưu chuyển hàng hóa. Bộ trưởng Bộ Thương mại và Đầu tư New Zealand Todd McClay khẳng định: "Tôi nghĩ đối với các nền kinh tế Châu Á - Thái Bình Dương, bản chất của hội nhập, cụ thể là xóa bỏ các rào cản, giảm thuế quan và các rào cản phi thuế quan, sẽ giúp hàng hóa và dịch vụ lưu thông qua biên giới dễ dàng hơn, được đảm bảo các điều kiện thuận lợi và được công nhận về mặt chất lượng".
Từ góc độ doanh nghiệp, ông Rob Iuppa, Giám đốc Tài chính (CFO) của Tập đoàn Technimark, cho rằng: "Đối với chúng tôi, việc hoạt động tại khu vực này chưa bao giờ gặp phải xung đột. Đôi khi, việc các nhà lãnh đạo thương mại ngồi lại với nhau sẽ giúp ưu tiên đưa chương trình nghị sự của doanh nghiệp lên hàng đầu".
Số hóa thương mại và tăng tốc các mô hình tăng trưởng xanh
Bên cạnh các cơ chế truyền thống, kinh tế số và kinh tế xanh đang trở thành hai trụ cột cốt lõi tạo ra bước đột phá cho khu vực châu Á – Thái Bình Dương. Nhiều nền kinh tế cho rằng quá trình chuyển đổi sang mô hình phát triển phát thải thấp sẽ đồng thời mở ra các lĩnh vực đầu tư và công nghệ mới. Bà Minnie Ang, Chủ tịch Hiệp hội Thương mại Singapore tại tỉnh Giang Tô nhận định: "Tôi nghĩ chuyển đổi xanh là một chủ đề đang ngày càng được quan tâm mạnh mẽ. Đây là câu chuyện về sự cam kết đối với mục tiêu sống xanh, cũng như nỗ lực tìm kiếm một lộ trình khả thi hơn để đạt được mục tiêu đó".
Bên cạnh đó, các doanh nghiệp cũng đánh giá các chính sách phát triển xanh đang tạo ra dư địa lớn cho đầu tư công nghệ, năng lượng mới. Ông John Markmann, Chủ tịch Grundfos Trung Quốc, cho biết: "Tôi đặc biệt quan tâm đến các chính sách có khả năng thúc đẩy tăng trưởng chất lượng cao và bền vững trong tương lai thông qua cả hai tiến trình: giảm phát thải carbon và giảm thiểu xúc tác độc hại".
Theo các chuyên gia, việc kết hợp giữa chuyển đổi xanh và kinh tế số đang trở thành hướng đi mới của nhiều nền kinh tế Châu Á – Thái Bình Dương nhằm tạo thêm động lực tăng trưởng trong bối cảnh các động lực truyền thống suy giảm hiệu quả. Ông Viên Khiến (Yuan Qian), Phó Trưởng phòng Nghiên cứu Thương mại và Đầu tư (Học viện Khoa học Xã hội Trung Quốc), nhận định: "Trong bối cảnh làn sóng cách mạng công nghệ và chuyển dịch công nghiệp mới đang tăng tốc, hội nghị lần này đã đưa nội dung hợp tác trong các lĩnh vực mới nổi như kỹ thuật số và chuyển đổi xanh trở thành một trọng tâm cốt lõi".
Việc các nền kinh tế APEC tiếp tục duy trì định hướng thúc đẩy thương mại mở, tăng cường kết nối khu vực và mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực mới nổi cho thấy châu Á – Thái Bình Dương đang hướng tới mô hình tăng trưởng dựa nhiều hơn vào đổi mới công nghệ, phát triển bền vững và liên kết kinh tế sâu rộng hơn. Đây được xem là cơ sở để khu vực tiếp tục giữ vai trò là một trong những động lực tăng trưởng quan trọng của kinh tế toàn cầu trong những năm tới.
