Giỗ Tổ Hùng Vương, ngày 10/3 âm lịch hằng năm, muôn triệu người con đất Việt dù ở trong hay ngoài nước đều hướng về cội nguồn, tưởng nhớ công lao các vua Hùng đã có công dựng nước. Trong bối cảnh hội nhập và phát triển, giá trị cùng chung cội nguồn ấy trở thành xung lực, là điểm tựa tinh thần, củng cố sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc.
Lịch sử của dân tộc Việt Nam mở đầu bằng thời đại Hùng Vương với công lao to lớn của các Vua Hùng trong việc khai sơn, phá thạch, mở mang, bồi đắp xây dựng nên Nhà nước Văn Lang. Khắc ghi công lao ấy, từ hàng ngàn năm trước, người Việt đã suy tôn các vua Hùng là thuỷ tổ của dân tộc. Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương như sợi dây thiêng liêng gắn kết quá khứ với hiện tại, gắn kết cá nhân với cộng đồng.
Gắn kết trong và ngoài nước
Việt Nam có hơn 1.400 di tích thờ Hùng Vương và liên quan đến thời đại Hùng Vương, trải khắp các vùng miền, từ Hà Nội, Hải Phòng, Bắc Ninh, Thái Nguyên, Lạng Sơn, Nghệ An, Lâm Đồng, Khánh Hòa, Đồng Nai, Thành phố Hồ Chí Minh, An Giang, Cần Thơ…
Hằng năm, hoạt động Giỗ Tổ Hùng Vương diễn ra ở nhiều nơi nhưng điểm chính vẫn là ở tỉnh Phú Thọ, nơi có Khu di tích lịch sử Quốc gia đặc biệt Đền Hùng. Hình ảnh hàng vạn người dân từ khắp mọi miền xếp hàng dâng hương lên Tổ tiên là minh chứng sống động cho sự gắn kết cộng đồng. Tinh thần ấy giúp người dân Việt Nam vượt qua những giai đoạn khó khăn nhất, như cách dân tộc đã đồng lòng trong công cuộc thống nhất đất nước, giữ gìn nền độc lập. Hay trong đại dịch Covid-19 (năm 2020 – 2021), cả nước một lòng chung tay vượt qua khó khăn; trong thiên tai, bão lũ, sạt lở, nghĩa đồng bào lại bừng sáng.
Giỗ Tổ đã trở thành ngày hội chung của người dân trong và ngoài nước. Từ Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng đến Paris, Berlin, New York, Sydney... đâu đâu cũng có lễ dâng hương, vang vọng lời nguyện ước: Cầu quốc thái dân an, cầu cho dân tộc trường tồn và phát triển. Ông Hoàng Đình Thắng, Chủ tịch Hội Liên hiệp người Việt Nam tại châu Âu, chia sẻ: "Chúng tôi luôn chú trọng tổ chức các lễ hội truyền thống, đặc biệt là Lễ Giỗ tổ Hùng Vương. Hoạt động này rất có ý nghĩa đặc biệt là với cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài để luôn luôn nhắc nhớ người Việt có chung một nguồn cội, từ đó chúng ta thể hiện tính đoàn kết, tương trợ giúp đỡ nhau và phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc."
Đoàn kết để phát triển đất nước
Phát huy giá trị của Giỗ Tổ Hùng Vương không chỉ dừng lại ở việc tổ chức các nghi lễ trang trọng mà còn là quá trình gìn giữ, nuôi dưỡng tinh thần yêu nước và ý thức đoàn kết, lòng tự hào trong mỗi người Việt Nam.
Ngày nay, đất nước chuyển sang giai đoạn phát triển mới với nhiệm vụ hiện thực hóa mục tiêu 100 năm dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam vào năm 2030, 100 năm thành lập nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam vào năm 2045. Khát vọng “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh” đòi hỏi nội lực mới, mô hình tăng trưởng mới, động lực phát triển mới: Chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, kinh tế tuần hoàn. Nhưng nền tảng để đi xa, đi tới thành công vẫn là đoàn kết. Đoàn kết để tháo gỡ nút thắt thể chế; đoàn kết để khơi thông mọi nguồn lực; đoàn kết để chia sẻ rủi ro, nhân lên cơ hội; đoàn kết để không ai bị bỏ lại phía sau…Đại đoàn kết chính là động lực nội sinh cốt lõi.
Trên trường quốc tế, một Việt Nam đoàn kết cũng chính là một Việt Nam có uy tín. Tinh thần đại đoàn kết dân tộc là tấm "thẻ căn cước" giúp Việt Nam tự tin hội nhập. Ông Bùi Hoài Sơn, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội, cho rằng: "Niềm tin tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương giúp tạo nên sức mạnh của lòng đoàn kết, sức mạnh của tinh thần yêu nước không chỉ ở trong nước mà còn ở ngoài nước. Một ngày Quốc tổ được tổ chức ở nhiều nước trên thế giới để hướng niềm tin, hướng tâm linh của người dân Việt Nam ở khắp thế giới về với đất Tổ, về với lễ hội Đền Hùng. Điều đó tạo ra tình đoàn kết, tinh thần yêu nước, thực sự là tạo ra một sức mạnh Việt Nam."
Từ cội nguồn lịch sử đến đời sống đương đại, Giỗ Tổ Hùng Vương đã vượt lên khuôn khổ một lễ hội để trở thành biểu tượng tinh thần của dân tộc Việt Nam. Đó không chỉ là sự ghi nhớ công lao dựng nước của các Vua Hùng, mà còn là sự khẳng định ý thức cội nguồn và trách nhiệm đối với đất nước hôm nay.
Trong hành trình phát triển và hội nhập, những giá trị ấy chính là nền tảng tinh thần vững chắc, nuôi dưỡng sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, để Việt Nam vững bước đi lên, để xây dựng non sông bền vững muôn đời
