Đại hội lần thứ IX Hội Nông dân Việt Nam diễn ra tại Hà Nội ngày 7 - 8/6 trong bối cảnh nông nghiệp, nông dân và nông thôn đang đứng trước những yêu cầu chuyển đổi mạnh mẽ để thích ứng với hội nhập quốc tế và phát triển kinh tế số. Đại hội được nhìn nhận như một cột mốc chuyển đổi tư duy, từ hỗ trợ nông dân sản xuất sang dẫn dắt nông dân bước vào một hệ sinh thái mới của tri thức, thị trường và công nghệ.
Văn kiện Đại hội lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam xác định rõ “Xây dựng giai cấp nông dân Việt Nam văn minh, phát triển toàn diện, có ý chí, tự lực, tự cường, khát vọng vươn lên; phát huy vai trò chủ thể của nông dân trong phát triển kinh tế nông nghiệp, kinh tế nông thôn, xây dựng nông thôn mới”.
Nông nghiệp, nông dân, nông thôn: điểm tựa chiến lược
Nông dân với nông nghiệp, nông thôn có vai trò, vị trí rất quan trọng trong sự nghiệp đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; là cơ sở, lực lượng to lớn trong phát triển kinh tế - xã hội.
Nông nghiệp bảo đảm an ninh lương thực, giữ sinh kế cho hàng triệu hộ gia đình, tạo nguồn hàng xuất khẩu quan trọng, gìn giữ văn hóa làng quê và không gian sinh thái quốc gia. Dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, Việt Nam đã có mặt trong top 3 nước xuất khẩu gạo của thế giới. Đây là “một kỳ tích lịch sử”, khi điều này tạo nền tảng kinh tế, chính trị - xã hội để đất nước từng bước đổi mới, vượt qua thời kỳ khó khăn.
Nông sản Việt đã hiện hữu tại hơn 200 quốc gia và vùng lãnh thổ. Nhiều mặt hàng nông sản đã vươn lên nhóm xuất khẩu tỷ USD, đưa Việt Nam vào nhóm những quốc gia hàng đầu thế giới về xuất khẩu nông sản.
Trong xã hội, nông dân là lực lượng đông đảo, chiếm hơn 33% lực lượng lao động. Giai cấp nông dân là nguồn cung cấp lao động chủ yếu cho các ngành kinh tế khác. Địa bàn nông thôn vẫn là thị trường đầy tiềm năng để khai thác các nguồn lực và tiêu thụ sản phẩm, thu hút đầu tư.
Tâm thế mới, quyết tâm mới
Nông nghiệp là ngành kinh tế quan trọng bậc nhất của Việt Nam, cả trong quá khứ, hiện tại, ảnh hưởng trực tiếp và mạnh mẽ nhất đến sự ổn định và phát triển đất nước, mang lại nguồn thu ngoại tệ lớn, góp phần nâng cao vị thế và uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế.
Hiện nay, nông nghiệp đứng trước thách thức mới về sinh kế khi nhiều diện tích đất nông nghiệp bị bỏ hoang, người dân rời bỏ đồng ruộng do thu nhập thấp và thiếu ổn định.
Để giải quyết bài toán này, Việt Nam đang thực hiện bước chuyển đổi mang tính chiến lược: Chuyển từ tư duy "sản xuất nông nghiệp" sang "kinh tế nông nghiệp", lấy người nông dân làm trung tâm.
Tại các văn kiện mang tính định hướng chiến lược như Nghị quyết 19-NQ/TW ngày 16/6/2022 về nông nghiệp, nông dân, nông thôn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 và Đại hội lần thứ XIV, Đảng Cộng sản Việt Nam khẳng định nông dân là chủ thể, là trung tâm của quá trình phát triển. Mục tiêu then chốt hiện nay là xây dựng một giai cấp nông dân văn minh, tri thức và phát triển toàn diện. Một người nông dân thời đại mới không thể chỉ biết sản xuất mà cần hiểu chuỗi giá trị, biết ứng dụng công nghệ, biết kể câu chuyện sản phẩm, biết xây dựng thương hiệu cá nhân và cộng đồng.
Vai trò của Hội Nông dân Việt Nam cũng được định vị lại nhằm dẫn dắt hội viên bước vào hệ sinh thái mới của tri thức, thị trường và công nghệ. Bà Bùi Thị Thơm, Phó Chủ tịch Hội Nông dân Việt Nam, cho biết:Việc đẩy mạnh hướng dẫn, hỗ trợ nông dân sản xuất kinh doanh giỏi phát triển thành lập các doanh nghiệp nông nghiệp được xác định là 1 trong 4 nhiệm vụ đột phá. Để thực hiện đột phá này, Hội Nông dân Việt Nam sẽ tập trung đào tạo, bồi dưỡng kiến thức cho nông dân sản xuất kinh doanh giỏi có đủ năng lực trở thành Chủ tịch, Giám đốc Hợp tác xã, doanh nghiệp vừa và nhỏ ở nông thôn. Hội cũng tăng cường hỗ trợ vốn cho nông dân sản xuất kinh doanh giỏi (từ nguồn vốn Quỹ hỗ trợ nông dân, vốn ủy thác của các ngân hàng). Hướng dẫn, hỗ trợ nông dân sản xuất kinh doanh giỏi thành lập doanh nghiệp.
Nông nghiệp không chỉ là lợi thế so sánh, là nguồn lực quan trọng của quốc gia, mà còn là lựa chọn rất quan trọng và cần thiết, để đất nước phát triển bền vững.
Từ những cánh đồng, trang trại, làng quê – nơi từng được coi là “hậu phương” – hôm nay đang trở thành “tiền tuyến” của đổi mới. Người nông dân, với trí tuệ, bản lĩnh và khát vọng sẽ góp phần viết tiếp câu chuyện phát triển của đất nước.
