Việc bảo đảm quyền con người ở bất kỳ quốc gia nào không chỉ được nhìn nhận qua hệ thống pháp luật hay việc thực thi các cam kết quốc tế, mà còn phải được kiểm chứng bằng những kết quả thực tế mà người dân được thụ hưởng. Ở Việt Nam, các chính sách phát triển luôn đi đôi với bảo đảm tiến bộ, công bằng xã hội và quyền con người là quan điểm nhất quán của Đảng, Nhà nước.
Quan điểm ấy được thể hiện rõ trong các chủ trương, chính sách thời gian qua, khi mọi quyết sách đều hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân, coi con người vừa là trung tâm, vừa là động lực của sự phát triển.
Khi chính sách đi vào cuộc sống
- “Từ năm học tới, em sẽ vào học trong trường, em cảm thấy rất vui. Ở đó, có cả chỗ tập thể dục, thể thao”
-“Em rất vui vì được vào học nội trú bởi vì nhà em cách xa trường tới 15 cây số”
-“Khi con được học tập, sinh hoạt trong một môi trường khang trang, đầy đủ cơ sở vật chất với nơi ăn, ngủ đầy đủ như thế này thì tôi vô cùng an tâm. Đây sẽ là môi trường giúp con phát triển toàn diện từ tri thức đến thể chất.
Niềm vui của học sinh và phụ huynh này cũng là niềm vui chung của hàng vạn gia đình tại 248 trường phổ thông nội trú liên cấp ở các xã biên giới đất liền trên cả nước. Những ngôi trường mới không chỉ mở ra cơ hội học tập bình đẳng hơn cho học sinh vùng biên mà còn góp phần bảo đảm quyền được học tập của mọi trẻ em.
Giáo dục chỉ là một trong nhiều lĩnh vực mà người dân đang trực tiếp thụ hưởng từ các chính sách phát triển. Từ y tế, nhà ở, bảo hiểm xã hội, hạ tầng giao thông đến chuyển đổi số, cải cách thủ tục hành chính, những thay đổi đang hiện diện này càng rõ trong đời sống hằng ngày. Tiến sĩ Lê Duy Bình, chuyên gia kinh tế-tài chính, Giám đốc Economica Việt Nam, nhìn nhận: Những chỉ số về tiếp cận dịch vụ xã hội cơ bản của người dân, như: bảo hiểm xã hội, độ che phủ về bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp càng ngày được mở rộng. Người dân cảm nhận được rất rõ nét những chính sách của nhà nước trong việc giảm học phí, hỗ trợ chi học tập cho học sinh, sinh viên, mở rộng chăm sóc cho sức khỏe toàn dân, mở rộng khả năng chất lượng khám chữa bệnh và tăng cường y tế dự phòng…Đây là những cải thiện rất lớn.
Ở góc độ kinh tế, các chính sách tháo gỡ khó khăn cho sản xuất, kinh doanh, thúc đẩy đầu tư, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang tạo thêm động lực cho tăng trưởng. Quan trọng hơn, tăng trưởng ấy đang từng bước được chuyển hóa thành nhiều việc làm hơn, thu nhập tốt hơn, dịch vụ công thuận tiện hơn và chất lượng cuộc sống ngày càng được nâng cao. Tiến sĩ Lê Duy Bình, chuyên gia kinh tế-tài chính, Giám đốc Economica Việt Nam, cho rằng:Tăng trưởng kinh tế đã chuyển hóa thành thu nhập tốt hơn, sinh kế tốt hơn cho người dân. Sự phát triển cũng không chỉ dành cho một số nhóm người mà dành cho toàn dân, đặc biệt là thông qua những thành tựu về tăng trưởng bao trùm, tăng trưởng bền vững, chú ý đến những nhóm yếu thế trong xã hội. Người dân được hưởng lợi cũng được thể hiện qua một minh chứng rất khách quan, đó là chỉ số về phát triển con người (HDI) do Chương trình phát triển của Liên hợp quốc công bố hàng năm. Điều này khẳng định thành quả phát triển đang được chuyển hóa thành chất lượng cuộc sống của người dân, trên quan điểm Việt Nam luôn luôn lấy con người làm trung tâm của cả quá trình phát triển.
Hạnh phúc của người dân là thước đo cao nhất
Quan điểm mọi chủ trương, chính sách đều hướng tới mở rộng cơ hội phát triển cho con người và để người dân được thụ hưởng ngày càng đầy đủ hơn thành quả phát triển luôn được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh: Phải chăm lo tốt hơn đời sống cho nhân dân, coi đây là mục tiêu cao nhất của phát triển. Người dân phải được thụ hưởng môi trường sống an toàn hơn, giao thông thuận tiện hơn, nhà ở phù hợp hơn, trường học tốt hơn, bệnh viện tốt hơn, không gian văn hóa nhiều hơn, không gian xanh rộng hơn. Người lao động, công nhân, người nghèo, người yếu thế được quan tâm bằng những chính sách cụ thể, thiết thực, đúng với từng đối tượng.
Tuyên bố chính trị ấy được thực thi đồng bộ và kết quả được minh chứng bằng vị thế quốc tế của Việt Nam trong nhóm 50 quốc gia hạnh phúc nhất thế giới: xếp thứ 46/147 quốc gia theo World Happiness Report 2025. Đây là thành quả cho những cải thiện về chất lượng cuộc sống, mức độ hài lòng của người dân và hiệu quả của các chính sách phát triển lấy con người làm trung tâm. Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lê Hải Bình, Phó Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, cho biết: Rất nhiều bạn bè quốc tế mà tôi tiếp xúc, họ nói rằng Việt Nam đang có một thứ mà nhiều dân tộc khác đang khao khát mà không có, đó là hòa bình, độc lập và một sự an bình trong cuộc sống. Chúng ta có một sự thăng tiến nhanh về chỉ số hạnh phúc, nhưng tôi cho rằng chỉ dựa vào chỉ số đó chưa chắc đã diễn tả hết được cái chúng ta đang có. Chúng ta mong muốn tiếp tục hạnh phúc hơn nữa cho nên quyết tâm là phải tăng trưởng cao hơn nữa, mang lại hạnh phúc bền vững hơn nữa.
Khi mỗi quyết sách đều hướng tới phục vụ nhân dân, khi cơ hội học tập, chăm sóc sức khỏe, việc làm, an sinh xã hội và môi trường sống ngày càng được cải thiện, thì quyền con người không chỉ được khẳng định trong pháp luật mà đã trở thành những giá trị hiện hữu trong đời sống. Đó cũng là minh chứng rõ nét cho định hướng phát triển nhất quán của Việt Nam: lấy con người làm trung tâm, lấy hạnh phúc của nhân dân làm mục tiêu cao nhất của mọi chính sách và thực tiễn cuộc sống.
