Bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị quán triệt Nghị quyết số 06-NQ/TW (ngày 19/5/2026 của Bộ Chính trị), ngày 11/6, tại Hà Nội, đã cho thấy những định hướng rất cụ thể về việc triển khai đường lối đối ngoại Đại hội XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam trong thời gian tới. Bài phát biểu đã gợi mở một tầm nhìn mới về đối ngoại Việt Nam trong kỷ nguyên mới.
Tiếp nối tinh thần của Nghị quyết 59-NQ/TW năm 2025 về hội nhập quốc tế, Nghị quyết số 06-NQ/TW là một bước phát triển cụ thể về tư duy đối ngoại của Việt Nam, đặt mục tiêu phát triển đối ngoại trong giai đoạn mới tương xứng với tầm vóc lịch sử, văn hóa và vị thế của đất nước.
Những định hướng lớn của công tác đối ngoại
Theo TS Nguyễn Hồng Hải, Trợ lý Giáo sư Đại học VinUniversity, Phó Giáo sư thỉnh giảng trường Đại học Sunshine Coast (Australia), trong bài phát biểu, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chỉ ra 5 định hướng lớn của công tác đối ngoại và ngoại giao của đất nước và 4 vấn đề lớn trong tổ chức thực hiện. Bài phát biểu như sợi chỉ đỏ định hướng cho hoạt động công tác đối ngoại của Việt Nam đặt trong tổng thể mục tiêu phát triển chiến lược của đất nước từ nay đến năm 2045.
TS Nguyễn Hồng Hải: "Tôi tóm tắt trong 16 chữ: thứ nhất đó là tự chủ chiến lược, thứ hai là tự cường phát triển, thứ ba là nâng cao vị thế và thứ tư là trách nhiệm đóng góp. Điểm mới ở đây là nâng cao vị thế của Việt Nam. Điều này thể hiện tâm thế mới, sự tự tin mới của đất nước sau 4 thập kỷ đổi mới và phát triển. Chúng ta sẵn sàng thể hiện và nâng cao vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế. Việc thực hiện các mục tiêu này phải đặt trong tổng thể và có sự liên kết chặt chẽ với nhau, không rời rạc và tách biệt".
Một trong những điểm nhấn lớn nhất được người đứng đầu Đảng và Nhà nước nhấn mạnh trong bài phát biểu đó là đối ngoại được xác định là nhiệm vụ "trọng yếu, thường xuyên", ngang hàng với quốc phòng, an ninh. Theo TS Nguyễn Hồng Hải, việc nâng tầm này thể hiện nhãn quan và tầm nhìn chiến lược của lãnh đạo Đảng, Nhà nước. Đặt trong quy luật phát triển nói chung, quốc phòng và an ninh cũng làm công tác đối ngoại và làm đối ngoại cũng là để phục vụ quốc phòng, an ninh.
Về tổng quan, TS Nguyễn Hồng Hải cho rằng: "Những phân tích và định hướng chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trong bài phát biểu không chỉ mang tính toàn diện mà còn cho thấy tư tưởng và tầm nhìn chiến lược đối với công tác và nhiệm vụ đối ngoại và ngoại giao trong kỷ nguyên mới. Điểm cốt lõi và xuyên suốt mang tính chỉ đạo chiến lược mà tôi ấn tượng nhất là tinh thần tự chủ chiến lược và tính tự cường của đất nước trong bối cảnh mới, thời đại mới. Trong bối cảnh hiện nay, chúng ta phải phát huy sức của ta để phát triển đất nước và nó cũng bao hàm luôn cả ý tự cường. Nhưng tự chủ và tự cường không đồng nghĩa với việc tách mình ra khỏi thế giới và cộng đồng quốc tế, mà ngược lại chúng ta phải càng gắn và hội nhập vào thế giới, chúng ta là một phần và là thành viên có trách nhiệm trong nền chính trị thế giới, nền kinh tế thế giới và nền văn minh nhân loại".
Cạnh tranh là tất yếu
Trong bài phát biểu, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chỉ ra vấn đề cạnh tranh là tất yếu. Việc nhận thức rõ được tính cạnh tranh này giúp làm rõ được đường lối, phương thức thực hiện đường lối đối ngoại của Việt Nam. TS Nguyễn Hồng Hải cho rằng: "Để giữ vững chủ quyền quốc gia và để phát triển và bảo vệ không gian sinh tồn của đất nước, với tư cách là một bộ phận không thể tách rời của thế giới thì chúng ta phải chủ động hành động, mà trước hết là chủ động tham gia vào kiến tạo và định hình luật chơi; chủ động tham gia xây dựng cơ chế để đảm bảo những luật đó đã được thực hiện hiệu quả, đảm bảo lợi ích quốc gia, dân tộc. Chính vì thế, về tổng thể, tôi cho rằng đây là cách tiếp cận đúng, bước đi đúng và từ sự chuyển biến về tư duy này để triển khai thực hiện sẽ góp phần hiện thực hóa được những mục tiêu của đất nước mà Đại hội Đảng lần thứ XIV đã đặt ra. Điều này cũng phù hợp với quy luật chung: đó là phát triển để bảo vệ đất nước; muốn bảo vệ đất nước thì phải phát triển".
Bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã gợi mở một tầm nhìn mới về đối ngoại Việt Nam trong kỷ nguyên mới: đối ngoại không chỉ là phương thức bảo vệ lợi ích quốc gia - dân tộc, mà còn là lực lượng tiên phong kiến tạo môi trường hòa bình, mở ra không gian phát triển, nâng tầm vị thế đất nước và góp phần định hình luật chơi chung của thế giới.
