Từ đầu năm 2026 đến nay, nhiều chủ trương, chính sách lớn của Đảng và Nhà nước đã được triển khai với mục tiêu thúc đẩy tăng trưởng nhanh nhưng bền vững, đồng thời bảo đảm mọi thành quả phát triển đều hướng đến phục vụ người dân. Từ những chính sách hỗ trợ sản xuất, kinh doanh, thúc đẩy đầu tư, chuyển đổi số, đến các chương trình an sinh xã hội, giáo dục, y tế…, người dân đang từng bước được thụ hưởng những lợi ích thiết thực trong đời sống hằng ngày.
Vậy, những thành quả đó được thể hiện cụ thể ra sao? Đâu là những chuyển biến rõ nét nhất mà người dân đang được hưởng từ các chính sách phát triển kinh tế - xã hội hiện nay? Phóng viên Đài Tiếng nói Việt Nam đã có cuộc trao đổi với Tiến sĩ Lê Duy Bình, Giám đốc điều hành Economica Việt Nam, để làm rõ nội dung này.
Phóng viên: Thưa Tiến sĩ Lê Duy Bình, từ đầu năm đến nay, nhiều chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước đều hướng tới mục tiêu phát triển nhanh nhưng bền vững, lấy người dân làm trung tâm. Theo ông, người dân đang được thụ hưởng những thành quả kinh tế rõ nét nhất từ các chính sách này là gì?
Tiến sĩ Lê Duy Bình: Thành quả kinh tế rõ nét nhất mà chúng ta cảm nhận được và đo lường được đó là từ một nền kinh tế có xuất phát điểm thấp, Việt Nam đã duy trì tốc độ tăng trưởng tích cực trong nhiều thập niên, đưa quy mô nền kinh tế từ khoảng 8 tỷ đô la Mỹ từ năm 1986 lên khoảng 510 tỷ đô la Mỹ vào năm 2025. Đặc biệt, thu nhập bình quân đầu người tăng từ mức dưới 100 đô la Mỹ trước thời kỳ đổi mới lên hơn 5000 đô la Mỹ vào năm 2025. Mới đây nhất, Ngân hàng Thế giới cũng như nhiều tổ chức quốc tế đã đánh giá tích cực về sự cải thiện kinh tế của Việt Nam bằng việc đưa Việt Nam vào nhóm các quốc gia, các nền kinh tế có thu nhập trung bình cao. Đây là một sự thừa nhận của cộng đồng quốc tế về những nỗ lực của Việt Nam trong quá trình tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn vừa qua.
Đáng chú ý, tăng trưởng kinh tế đã chuyển hóa thành thu nhập và sinh kế tốt hơn cho người dân. Sự phát triển cũng không chỉ dành cho một số nhóm người mà dành cho toàn dân, đặc biệt chú ý đến những nhóm yếu thế trong xã hội. Chúng ta cũng luôn chú trọng tới công tác giảm nghèo, mở rộng việc làm, phát triển an sinh xã hội và nâng cao chất lượng các dịch vụ cơ bản. Người dân được hưởng lợi cũng được thể hiện qua một minh chứng rất khách quan, đó là chỉ số về phát triển con người (HDI) do Chương trình phát triển Liên Hợp quốc (UNDP) công bố hàng năm. Chỉ số này dựa trên các tiêu chí cốt lõi: Sức khỏe, tuổi thọ, trình độ giáo dục và mức sống của người dân. Như vậy, việc không ngừng cải thiện chỉ số HDI này khẳng định thành quả phát triển đang được chuyển hóa thành chất lượng cuộc sống của người dân, với quan điểm luôn lấy con người làm trung tâm của quá trình phát triển.
Phóng viên: Vâng, thưa ông! Nếu như trước đây, chúng ta thường đánh giá các hiệu quả chính sách bằng các chỉ số tăng trưởng, nhưng hiện nay, dường như trọng tâm đã chuyển đổi sang chất lượng cuộc sống và quyền được thụ hưởng của người dân. Vậy theo ông, đâu là những thay đổi cho thấy thành quả tăng trưởng đã và đang đến gần hơn với người dân ạ?
Tiến sĩ Lê Duy Bình: Đầu tiên, đó là vấn đề về sinh kế, thu nhập và việc làm. Sự phát triển kinh tế đã chuyển hóa thành những kết quả rất cụ thể. Nền kinh tế hiện nay đã tạo ra việc làm cho khoảng hơn 50 triệu lao động trên toàn quốc. Tỷ lệ thất nghiệp nhiều năm duy trì ở mức khoảng 2-3%, một tỷ lệ rất thấp so với quy mô của nền kinh tế Việt Nam. Đặc biệt, Việt Nam đã đạt những thành cựu nổi bật về xóa đói giảm nghèo. Tỉ lệ hộ nghèo hiện nay chỉ còn khoảng 1,93% theo chuẩn nghèo đa chiều và thành tựu này thì cũng được các tổ chức quốc tế như Ngân hàng Thế giới, Ngân hàng phát triển châu Á (ADB) hay Liên hợp quốc đánh giá là điểm sáng toàn cầu về phát triển bao trùm, phát triển bền vững. Và song song đó, những chỉ số khác về tiếp cận dịch vụ xã hội cơ bản như: bảo hiểm xã hội, độ che phủ về bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp càng ngày được mở rộng. Thời gian qua, người dân cảm nhận rõ những chính sách của nhà nước, chính phủ trong việc giảm học phí, hỗ trợ chi phí học tập cho học sinh, sinh viên, mở rộng dịch vụ chăm sóc sức khỏe toàn dân, mở rộng khả năng tiếp xúc dịch vụ y tế, nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh và tăng cường y tế dự phòng… Những chính sách này được người dân đánh giá rất cao.
Ngoài ra, những cải thiện khác về tiếp cận dịch vụ hạ tầng, 99,9% hộ gia đình của Việt Nam đã được sử dụng điện, tiếp cận được điện năng. Đây cũng là một điều mà chúng ta thấy rằng rất đáng khích lệ, đưa Việt Nam trở thành một trong những quốc gia có tốc độ điện khí hóa nhanh nhất thế giới. Khoảng 98-99% hộ gia đình được sử dụng nước vệ sinh. Rồi trong lĩnh vực viễn thông hay chuyển đổi số, chúng ta thấy rằng đây cũng là một quyền cơ bản khi có đến 99,9% dân số được phủ sóng 4G; kết nối cáp quang. Nhìn chung, các dịch vụ cơ bản của xã hội thì người dân đã được tiếp cận một cách đồng đều và phổ cập hơn.
Phóng viên: Vâng, thưa ông! Mục tiêu tăng trưởng cao thì luôn nhận được rất nhiều kỳ vọng. Theo ông, Việt Nam cần tiếp tục làm gì để tốc độ tăng trưởng kinh tế thực sự được chuyển hóa thành những lợi thế chiến thiết thực mà mọi tầng lớp người dân đều có thể cảm nhận và thụ hưởng thay vì chỉ dừng lại ở các con số vĩ mô?
Tiến sĩ Lê Duy Bình: Trước tiên, chúng ta vẫn phải tiếp tục đặt trọng tâm tăng trưởng kinh tế. Đó là điều kiện tiên quyết. Có tăng trưởng thì chúng ta mới có thể chuyển hóa thành việc nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ ở xã hội cơ bản của người dân, nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.
Nhưng chúng ta cũng phải lưu ý vấn đề để đảm bảo sự cân bằng giữa tốc độ tăng trưởng và chất lượng tăng trưởng. Chất lượng tăng trưởng giờ đây là không chỉ đơn thuần là việc xóa đói giảm nghèo hay là những vấn đề về sinh kế, dù điều này vẫn là một trọng tâm, tuy nhiên, cần phải quan tâm nhiều hơn đến nhiều yếu tố khác. Đặc biệt là vấn đề về môi trường, môi sinh, điều kiện sống của người dân, chất lượng không khí, ô nhiễm nguồn nước, ô nhiễm mặt đất…
Bên cạnh những mục tiêu mà chúng ta vẫn đặt ra từ trước đến nay, như: quyền tiếp cận các dịch vụ cơ bản về y tế, giáo dục, văn hóa, thể thao, còn cẩn phải chú trọng nhiều hơn vào phát triển nguồn nhân lực, hạnh phúc của người dân. Đó là trọng tâm của quá trình phát triển.
Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn Tiến sĩ Lê Duy Bình!
