Không chỉ thể hiện ở cường độ làm việc, dấu ấn của đợt 1 còn nằm ở yêu cầu nâng cao chất lượng từng quyết định lập pháp, đáp ứng kịp thời những vấn đề đặt ra từ thực tiễn và tạo thêm dư địa cho phát triển.
Với nhiệm vụ trọng tâm là công tác lập pháp và quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước thực tiễn đòi hỏi, Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, thể hiện quyết tâm chính trị, tinh thần chủ động, hành động quyết liệt, thực chất của Quốc hội, Chính phủ, các cơ quan trong việc thể chế và thực thi ngay các chủ trương của Đảng, đáp ứng yêu cầu, nguyện vọng của người dân, doanh nghiệp, không chậm trễ, không để lỡ thời cơ phát triển của đất nước.
Tập trung cho nhiệm vụ lập pháp
Ngay từ đầu Kỳ họp, yêu cầu đặt ra là phải xử lý khối lượng công việc lớn trong thời gian ngắn, đồng thời bảo đảm chất lượng các dự án luật, Nghị quyết. Quốc hội làm việc cả thứ Bảy, Chủ nhật để hoàn thành chương trình đề ra. Khoảng thời gian giữa hai đợt được dành cho các cơ quan tiếp thu, chỉnh lý dự thảo trên cơ sở ý kiến của đại biểu trước khi trình Quốc hội xem xét, quyết định.
11 ngày làm việc liên tục với các phiên thảo luận tại tổ và hội trường, nhiều nội dung được trao đổi sâu vào từng quy định cụ thể. Đại biểu Nguyễn Thị Thu Hà, đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Ninh, cho biết: "Các đại biểu Quốc hội đã dành toàn bộ thời gian, sức lực và công việc cho nhiệm vụ mà chúng tôi xác định là rất quan trọng, đó là nhiệm vụ lập pháp. Qua đó, tạo cơ hội và tạo dư địa, đặt mục tiêu để chúng ta hoàn thành nhiệm vụ về phát triển kinh tế - xã hội của đất nước và tháo gỡ những điểm nghẽn, khó khăn, vướng mắc. Đến thời điểm này, Quốc hội, các đại biểu Quốc hội cũng đã hoàn thành một phần vai trò, trách nhiệm của mình trong việc thực hiện công tác lập pháp để thể chế không còn là điểm nghẽn".
Sự tập trung của các đại biểu còn thể hiện ở chiều sâu của các phiên thảo luận. Nhiều ý kiến đi thẳng vào những quy định cụ thể, phân tích tác động và khả năng thực hiện, qua đó đề xuất những điều chỉnh sát hơn với thực tiễn. Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga, Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng, đánh giá: "Với các nội dung quan trọng, tôi thấy các đại biểu Quốc hội rất tập trung và có sự nghiên cứu sâu, kỹ lưỡng. Những đóng góp ở các phiên thảo luận tổ cũng như các phiên thảo luận tại hội trường rất cụ thể, chi tiết và rất giá trị".
Qua các phiên thảo luận, nhiều dự án luật được tiếp cận không chỉ ở góc độ sửa một quy định đang bất cập, mà gắn với những yêu cầu rộng hơn về tổ chức thực hiện và tác động đối với kinh tế, xã hội.
Thể chế mở đường cho phát triển
Nhiều nội dung đã được Quốc hội thảo luận trong đợt 1 đều gắn với những vấn đề trực tiếp của đời sống kinh tế - xã hội của đất nước, như: cải cách thủ tục hành chính; cắt giảm điều kiện kinh doanh; phát triển đô thị, cơ sở hạ tầng; huy động nguồn lực, chuyển đổi số, khoa học - công nghệ; an ninh – quốc phòng... Cùng với việc sửa những quy định còn vướng mắc, các đại biểu cũng đặt trọng tâm thảo luận vào khả năng vận hành của chính sách. Đại biểu Trịnh Xuân An, Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Đồng Nai, đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại, nhấn mạnh: "Kỳ họp này chúng ta tập trung vào một số điểm. Một là thể hiện rõ việc cắt giảm thủ tục và đều hướng tới kiến tạo môi trường để huy động nguồn lực, tạo nguồn lực, tạo cơ hội cho đất nước phát triển thông qua những chủ trương rất là cụ thể. Hai là các đạo luật trong kỳ họp này đều hướng tới nội dung phân cấp, phân quyền, trao quyền cho địa phương, trao quyền cho cơ sở. Điều này được thể hiện rất rõ qua các nội dung của tất cả các dự án luật. Chúng ta đã bước một bước chuyển rất mới, đó là từ tư duy đi tháo điểm nghẽn, bây giờ chúng ta sẽ tạo nên các luật tạo sự kiến tạo cho sự phát triển".
Theo đó, phân cấp, phân quyền phải gắn với năng lực và nguồn lực của cấp được giao quyền; cắt giảm thủ tục phải tạo ra thuận lợi thực chất cho người dân, doanh nghiệp; chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm phải đi cùng khả năng kiểm soát rủi ro và trách nhiệm rõ ràng. Cách tiếp cận này đưa yêu cầu lập pháp từ việc xử lý những bất cập hiện hữu sang tạo dựng những điều kiện mới cho phát triển. Đại biểu Trịnh Xuân An nêu rõ: "Tất cả các phát biểu của Quốc hội đều rất sát với chủ trương, đường lối của Đảng và đều nhằm mục đích phải xây dựng một thể chế mang tính chất kiến tạo, thúc đẩy, dẫn dắt cho sự phát triển. Đây là ý thức trách nhiệm chung của các đại biểu và tôi cho rằng điều này tạo nên sự cộng hưởng đối với tinh thần chung của Đảng và Trung ương và tinh thần chung của Quốc hội trong những kỳ họp gần đây".
11 ngày làm việc của đợt 1, khối lượng công việc lớn đã được hoàn thành trong thời gian ngắn. Các ý kiến của đại biểu được tiếp thu, chỉnh lý trước khi Quốc hội xem xét, quyết định tại đợt 2 của Kỳ họp, dự kiến diễn ra từ ngày 19 – 24/08.
