Quan hệ với các nước láng giềng luôn là ưu tiên trong chính sách đối ngoại của Việt Nam. Chuyến thăm chính thức CHDCND Lào và Vương quốc Campuchia của Thủ tướng Lê Minh Hưng từ ngày 8 đến 10/10 tiếp tục củng cố quan hệ với hai nước, đồng thời mở thêm dư địa hợp tác, đưa các cam kết cấp cao thành những kết quả cụ thể, thiết thực cho phát triển.
Đây là chuyến thăm chính thức đầu tiên của Thủ tướng Lê Minh Hưng tới CHDCND Lào và Vương quốc Campuchia trên cương vị mới, diễn ra trong bối cảnh cả ba nước đứng trước những yêu cầu mới về phát triển, kết nối khu vực và giữ vững môi trường hòa bình, ổn định. Vì thế, chuyến thăm không chỉ củng cố nền tảng chính trị, mà còn hướng tới tăng cường gắn kết lợi ích và tạo thêm động lực phát triển.
Sự gắn kết chiến lược
Việt Nam, Lào và Campuchia có vị trí địa lý liền kề, cùng chia sẻ không gian và những lợi ích chung về hòa bình, ổn định và phát triển.
Với Lào, hợp tác quốc phòng, an ninh và quản lý biên giới có ý nghĩa trực tiếp đối với ổn định của mỗi nước. Đại sứ Việt Nam tại Lào Trần Minh Tâm khẳng định: "Lào phát huy vị trí trung tâm kết nối của khu vực, Việt Nam phát huy lợi thế về thị trường, năng lực sản xuất và cửa ngõ ra biển; đồng thời cả hai nước cùng tham gia sâu hơn vào các chuỗi sản xuất, cung ứng và giá trị của khu vực. Sự gắn kết chiến lược không dừng lại ở sự đồng hành thuần túy về chính trị, mà là sự hòa quyện chặt chẽ về lợi ích quốc gia. Theo đó, sự thịnh vượng và phát triển của nước này chính là xung lực, là bệ phóng thúc đẩy sự phát triển của nước kia".
Với Campuchia, sự đan xen lợi ích ngày càng rõ trong thương mại, đầu tư, giao thông, du lịch và hợp tác biên giới. Những dự án kết nối như cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh – Mộc Bài – Bavet – Phnom Penh, các cặp cửa khẩu và đường bay trực tiếp đang góp phần rút ngắn khoảng cách, tạo thuận lợi cho giao thương và đi lại. Không chỉ kết nối hạ tầng, hai nước cũng đang thúc đẩy kết nối về chính sách và thể chế, tạo điều kiện để hợp tác kinh tế phát triển sâu rộng hơn. Đại sứ Việt Nam tại Campuchia, ông Nguyễn Minh Vũ, nhấn mạnh: "Không chỉ kết nối về hạ tầng cứng, hai nước còn có sự gắn kết ngày càng chặt chẽ hơn về chính sách và chiến lược phát triển. Các điểm nghẽn về chính sách, thể chế đang được phối hợp tháo gỡ ngày càng tạo ra hàng lang pháp lý, chính sách thông thoáng cho sự hợp tác mạnh mẽ hơn giữa hai nước. Hai bên cũng đang trao đổi để hình thành cơ chế hợp tác kinh tế mới nhằm thúc đẩy hợp nữa quan hệ kinh tế, thương mại, đầu tư giữa hai bên".
Ở tầm rộng hơn, Việt Nam, Lào và Campuchia cùng chia sẻ những lợi ích trong việc củng cố liên kết tiểu vùng Mekong và xây dựng một ASEAN đoàn kết, tự cường. Việt Nam – Lào – Campuchia đang cùng nằm trong một không gian phát triển có nhiều lợi ích đan xen.
Tạo xung lực mới cho quan hệ hợp tác
Trong bối cảnh kinh tế thế giới biến động nhanh, cạnh tranh chiến lược gia tăng, sự gắn kết ấy càng có ý nghĩa. Việt Nam, Lào và Campuchia đều cần một môi trường hòa bình, ổn định để phát triển; cần mở rộng quan hệ đối ngoại, đa dạng hóa đối tác và nâng cao khả năng tự chủ, sức chống chịu của mỗi nền kinh tế. Điều đó đặt ra yêu cầu đưa quan hệ hợp tác bước sang một giai đoạn mới: từ nền tảng chính trị vững chắc đến những lợi ích kinh tế cụ thể; từ hợp tác từng lĩnh vực đến kết nối các không gian phát triển.
Với Lào, yêu cầu đặt ra là làm sao để mức độ gắn bó đặc biệt về chính trị được phản ánh tương xứng hơn trong hiệu quả hợp tác kinh tế và sự gắn kết giữa hai nền kinh tế. Đại sứ Nguyễn Minh Tâm cho rằng: "Yêu cầu đặt ra là làm sao để mức độ gắn bó đặc biệt về chính trị được phản ánh tương xứng hơn trong hiệu quả hợp tác kinh tế và sự gắn kết giữa hai nền kinh tế. Việc “gắn kết chiến lược” trong giai đoạn tới sẽ ngày càng được cụ thể hơn trong việc hai nền kinh tế bổ trợ cho nhau, các dự án chung tạo ra giá trị và lợi ích cho người dân, doanh nghiệp hai nước".
Với Campuchia, kỳ vọng cũng hướng tới việc hình thành một hệ sinh thái hợp tác kinh tế chặt chẽ hơn. Đại sứ Nguyễn Minh Vũ nhận định: "Tôi cho rằng, chuyến thăm Campuchia của Thủ tướng Lê Minh Hưng không chỉ tăng cường hơn nữa kết nối ngày càng chặt chẽ và có tính bổ trợ lẫn nhau giữa hai nền kinh tế, mà còn mở ra cơ hội hình thành hệ sinh thái gắn kết kinh tế toàn diện hơn giữa Việt Nam-Campuchia, hướng tới mục tiêu sớm nâng kim ngạch thương mại song phương lên 20 tỷ USD trong thời gian tới. Thủ tướng Lê Minh Hưng và các Lãnh đạo Campuchia sẽ cụ thể hóa và hiện thực hóa các cam kết, thỏa thuận đã đạt được, xác định những định hướng mang tính chiến lược cho quan hệ hai nước trong thời gian tới".
Điểm đáng chú ý của chuyến thăm lần này vì thế không chỉ nằm ở những cuộc hội đàm hay các thỏa thuận được ký kết. Quan trọng hơn là khả năng biến sự đồng thuận chính trị thành những kết nối mới, những dự án mới và những lợi ích cụ thể hơn cho người dân, doanh nghiệp. Bởi, trong quan hệ Việt Nam – Lào – Campuchia, lịch sử tạo nên nền tảng, lòng tin tạo nên sự gắn bó, còn lợi ích chung sẽ tạo thêm động lực để hợp tác phát triển lâu dài.
