Hôm nay (ngày 7/9), nhận lời mời của Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam lên đường thăm cấp Nhà nước tới Liên bang Nga.
Chuyến thăm diễn ra trong một giai đoạn mà quan hệ Việt Nam – Nga đang đứng trước yêu cầu chuyển mình: từ nền tảng hữu nghị và tin cậy chính trị đã được vun đắp trong hơn 75 năm, sang một giai đoạn hợp tác mới, thực chất hơn, hiệu quả hơn và thích ứng tốt hơn với những biến chuyển của thế giới.
Đây là chuyến thăm cấp Nhà nước đầu tiên tới Nga của Người đứng đầu Đảng, Nhà nước Việt Nam kể từ năm 1991. Chuyến thăm diễn ra trong thời điểm có ý nghĩa đặc biệt, ngay sau Đại hội lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam và cuộc bầu cử Quốc hội khóa XVI. Chuyến thăm không chỉ tiếp tục duy trì các cuộc tiếp xúc cấp cao giữa hai nước, mà đưa lòng tin chiến lược đã định hình nhiều năm qua thành những động lực phát triển mới.
Nền tảng của một mối quan hệ truyền thống
Ngày 30/1/1950, Việt Nam và Liên Xô trước đây (Liên bang Nga ngày nay) chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao. Từ đó đến nay, quan hệ hai nước không ngừng được củng cố và phát triển. Tháng 5/2025, hai bên thông qua Tuyên bố chung về những định hướng lớn của quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam – Nga trong giai đoạn hợp tác mới, khẳng định quyết tâm tận dụng tốt hơn tiềm năng và cơ hội hợp tác, đưa quan hệ song phương lên tầm cao mới.
Vì vậy, chuyến thăm Nga lần này của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đại sứ Liên bang Nga tại Việt Nam Gennady Bezdetko bày tỏ: Chúng tôi coi chuyến thăm Nga của Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch nước Tô Lâm là một dấu mốc quan trọng trong quá trình phát triển quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Nga - Việt Nam. Chúng tôi kỳ vọng hai bên sẽ thảo luận thực chất toàn bộ các vấn đề trong chương trình nghị sự song phương, thống nhất những hướng hợp tác mới trong dài hạn và đưa ra các quyết định cụ thể nhằm tiếp tục củng cố vững chắc quan hệ hai nước.
Những kỳ vọng đó cũng đặt ra vấn đề cốt lõi của quan hệ Việt – Nga hiện nay: làm thế nào để lòng tin chính trị được chuyển hóa thành những kết quả hợp tác cụ thể.
Việt Nam và Nga có quan hệ chính trị tốt đẹp, tiềm năng hợp tác kinh tế vẫn còn rất lớn. Năm 2025, kim ngạch thương mại song phương đạt gần 4,8 tỷ USD. Trong 5 tháng đầu năm 2026, kim ngạch đạt 2,16 tỷ USD, tăng 6,4% so với cùng kỳ năm trước. Những con số này đặt ra yêu cầu mới là hai nước phải tạo ra một quy mô hợp tác kinh tế lớn hơn. Điều cần thiết là hai bên phải tìm được những phương thức hợp tác mới, phù hợp với điều kiện của mỗi nước và những biến động của kinh tế thế giới.
Động lực mới từ khoa học – công nghệ
Một trong những hướng đi nhiều triển vọng chính là khoa học – công nghệ. Đại sứ Liên bang Nga tại Việt Nam Gennady Bezdetko khẳng định: Chúng tôi đặc biệt chú trọng thúc đẩy hợp tác trong các ngành công nghệ cao, nhất là trong bối cảnh “Cách mạng công nghiệp 4.0”. Các cơ quan và tổ chức có thẩm quyền của hai bên đang thiết lập hợp tác trong việc ứng dụng các yếu tố của “thành phố thông minh”, cơ chế cung cấp dịch vụ công theo hệ thống “một cửa”, bảo đảm an toàn cơ sở dữ liệu, cũng như áp dụng các giải pháp số trong giao thông vận tải và khu vực công nghiệp. Trí tuệ nhân tạo và an ninh thông tin cũng thuộc nhóm những lĩnh vực hợp tác được ưu tiên trong bối cảnh địa chính trị hiện nay.
Không gian hợp tác Việt – Nga đang được mở rộng từ những lĩnh vực truyền thống sang những lĩnh vực của tương lai bằng những hợp tác và kết nối thực chất. Ông Evgeny Vlasov, Phó Hiệu trưởng Đại học Liên bang Viễn Đông phụ trách quan hệ quốc tế, Viện trưởng Viện Phương Đông, Chủ tịch Hội Hữu nghị Nga – Việt, cho rằng: Quan hệ hữu nghị chính trị và sự tin cậy đang có giữa lãnh đạo hai nước sẽ được lan tỏa tới tất cả các cấp độ hợp tác. Bởi nếu lãnh đạo hai nước ký kết một thỏa thuận thì đó mới là một phần của câu chuyện. Còn nếu tinh thần và sự tin cậy ấy được truyền tải xuống từng cấp, tới những người trực tiếp triển khai và cả người dân bình thường, thì chắc chắn kết quả sẽ ở một tầm mức hoàn toàn khác, đồng thời tạo động lực mạnh mẽ hơn cho tăng trưởng thương mại và kinh tế giữa hai nước.
Bên cạnh đó, nhiều trí thức, doanh nhân, chuyên gia người Việt đang sinh sống và làm việc tại Nga có thể đóng góp trực tiếp vào việc kết nối hai nền kinh tế và hai nền khoa học. Ông Nguyễn Quốc Hùng, Giám đốc Quỹ “Truyền thống và Hữu nghị”, Phó Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức người Việt Nam tại Liên bang Nga, cho rằng chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Liên bang Nga lần này được kỳ vọng tạo thêm một xung lực quan trọng cho quá trình này: "Chuyến thăm là nguồn động viên tinh thần to lớn tới cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài. Sáng kiến của Quỹ truyền thống hữu nghị thành lập mạng lưới trí thức Việt-Nga và lễ ra mắt trong khuôn khổ diễn đàn Công nghệ chiến lược với sự tham gia của lãnh đạo hai nước sẽ tạo một xung lực mới gắn kết chặt chẽ cộng đồng trí thức hai nước, mở ra một chương mới đầy truyền vọng cho cả hai quốc gia và cho cộng đồng người Việt tại đây”
Từ tin cậy đến hợp tác, từ hợp tác đến hiệu quả, và từ hiệu quả đến những động lực phát triển mới, Việt Nam và Nga đang viết tiếp một chương phát triển mới cho quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện giữa hai nước.
