Việt Nam đang triển khai nhiều hoạt động trong Tháng hành động vì trẻ em. Đây là sự kiện được tổ chức hằng năm, thể hiện việc thực hiện quyền trẻ em trên cả nước, tiếp tục cụ thể hóa hành trình phê chuẩn Công ước Liên hợp quốc về Quyền trẻ em (CRC) năm 1990. Hành trình 36 năm qua không chỉ là sự nỗ lực thực thi luật pháp quốc tế, mà còn chứng kiến bước chuyển mình mạnh mẽ của Việt Nam trong vai trò một "nhà kiến tạo", chủ động tham gia định hình các chuẩn mực và thể chế đa phương vì tương lai thế hệ trẻ.
Trải qua hơn ba thập kỷ kể từ ngày phê chuẩn Công ước Liên hợp quốc về Quyền trẻ em, Việt Nam luôn khẳng định vị thế của một thành viên có trách nhiệm. Từ những cam kết trên nghị trường quốc tế cho đến các hành động lập pháp cụ thể ở trong nước, Việt Nam luôn nỗ lực xây dựng một môi trường an toàn, công bằng và phát triển toàn diện cho trẻ em trước những biến động của thời đại.
Góp phần định hình các chuẩn mực toàn cầu
Tại các diễn đàn đa phương, Việt Nam đã khẳng định vai trò quan trọng thông qua những sáng kiến mang tính thời đại.
Năm 2014, Việt Nam chủ động đề xuất và thúc đẩy thông qua Nghị quyết về Biến đổi khí hậu và Quyền trẻ em tại Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc. Đặc biệt, trong nhiệm kỳ Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an (2020-2021), Việt Nam đã góp tiếng nói quan trọng vào nỗ lực bảo vệ nhóm đối tượng dễ bị tổn thương nhất thông qua việc tổ chức Phiên họp Arria đầu tiên về vấn đề trẻ em không có sự chăm sóc của cha mẹ trong xung đột, đồng thời thúc đẩy thông qua Nghị quyết 2573 về bảo vệ cơ sở hạ tầng thiết yếu như trường học và bệnh viện nhi.
Bên cạnh các diễn đàn toàn cầu, ở cấp độ khu vực, Việt Nam cũng là mắt xích chủ động trong việc hoạch định chính sách của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN). Việt Nam đã tham gia xây dựng các Chương trình ưu tiên của Ủy ban liên chính phủ ASEAN về nhân quyền (AICHR); chủ trì các hội thảo khu vực về phòng, chống buôn bán phụ nữ và trẻ em (2016) cũng như tăng cường tiếp cận giáo dục cho trẻ em khuyết tật (2017). Đồng thời, Việt Nam luôn nghiêm túc thực thi các cam kết quốc tế lớn như Công ước ASEAN về phòng, chống buôn bán người (ACTIP), cùng các Công ước số 138 và 182 của Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) về xóa bỏ các hình thức lao động trẻ em tồi tệ nhất.
Hiện thực hóa cam kết bằng hành động thực tế
Nỗ lực của Việt Nam không dừng lại ở các tuyên bố chính trị mà được minh chứng bằng những số liệu thực tế trong việc thực hiện các Mục tiêu phát triển bền vững (SDGs). Sau khi hoàn thành sớm Các Mục tiêu Thiên niên kỷ (MDGs), Việt Nam đang vững bước trên lộ trình Chương trình nghị sự 2030, đặc biệt là mục tiêu phổ cập giáo dục tiểu học và giảm tỷ lệ tử vong ở trẻ dưới 5 tuổi.
Một trong những dấu ấn nổi bật nhất là hành trình 25 năm thực hiện Công ước số 182 của ILO. Việt Nam đã giảm mạnh mẽ tỷ lệ trẻ em tham gia hoạt động kinh tế từ 9,1% năm 2018 xuống chỉ còn 3,5% năm 2023. Thành tựu này khẳng định triết lý phát triển nhất quán của Việt Nam: Tăng trưởng kinh tế phải đi đôi với công bằng xã hội và bảo vệ nhóm đối tượng dễ bị tổn thương nhất. Ghi nhận những nỗ lực của Việt Nam, bà Silvia Danailov, Trưởng Đại diện Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF) tại Việt Nam, cho rằng: "Việt Nam đã đạt được những bước tiến mạnh mẽ. Việc đầu tư vào các lĩnh vực y tế, giáo dục và bảo vệ đã cải thiện đáng kể tỷ lệ sống sót của trẻ em, đồng thời nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ của các em, ngay cả tại các vùng sâu vùng xa. Bên cạnh đó, quốc gia cũng đã củng cố khung pháp lý, bao gồm những nỗ lực mới nhằm bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng".
Trước những thách thức mới của kỷ nguyên số, Việt Nam đã nhanh chóng đưa vấn đề bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng vào các khuôn khổ hợp tác khu vực và quốc tế. Việt Nam cùng các nước ASEAN thông qua Tuyên bố về Bảo vệ trẻ em khỏi tất cả các hình thức bóc lột và lạm dụng trực tuyến năm 2019, đồng thời triển khai nhiều chương trình hành động nhằm nâng cao năng lực bảo vệ trẻ em trên không gian mạng. Tại Lễ phát động Tháng hành động vì trẻ em năm 2026 với chủ đề “Trẻ em hạnh phúc, an toàn, vững bước trong kỷ nguyên số”, Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân nhấn mạnh: "Không thể để trẻ em Việt Nam bước vào môi trường số mà thiếu sự đồng hành, định hướng và hành năng bảo vệ an toàn trước những tác động tiêu cực. Do đó, việc trang bị kỹ năng số, kỹ năng sống trên môi trường mạng cho trẻ em là hết sức cần thiết. Thời gian tới cần tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng, ngành giáo dục và các cơ quan chức năng cần tăng cường giáo dục kỹ năng số, kỹ năng tự bảo vệ và phòng tránh các nguy cơ trên không gian mạng cho trẻ em".
Trong bối cảnh thế giới đối mặt với nhiều thách thức mới từ biến đổi khí hậu, xung đột và chuyển đổi số, Việt Nam tiếp tục thể hiện sự nhất quán trong việc bảo đảm mọi trẻ em đều được sống an toàn, được bảo vệ và có cơ hội phát triển toàn diện.
