Ngày 17/10 hằng năm là Ngày vì người nghèo. Mục tiêu cuối cùng của công tác giảm nghèo không chỉ là giúp người dân vượt qua khó khăn trước mắt, mà còn tạo nền tảng để họ thoát nghèo bền vững, hạn chế nguy cơ tái nghèo. Đây cũng là tinh thần mà Văn kiện Đại hội lần thứ XIV của Đảng đặt ra khi nhấn mạnh xây dựng hệ thống an sinh xã hội đa tầng, hiện đại, bao phủ toàn dân, bảo đảm không ai bị bỏ lại phía sau.
An sinh xã hội là quyền cơ bản của người dân, là trách nhiệm của Nhà nước và toàn xã hội, đồng thời là khoản đầu tư trực tiếp cho con người và tương lai đất nước. Hiệu quả chính sách phải được nhìn nhận đầy đủ qua ổn định xã hội và niềm tin của nhân dân.
Hiệu quả từ các chính sách giảm nghèo
Tại xã miền núi Sông Kôn (Đà Nẵng), đồng bào Cơ Tu chiếm hơn 90% dân số, nhờ lồng ghép hiệu quả vốn từ các Chương trình mục tiêu quốc gia và nguồn vốn lồng ghép khác, công tác giảm nghèo đã đạt nhiều kết quả tích cực. Ông Đỗ Hữu Tùng, Chủ tịch UBND xã miền núi Sông Kôn, thành phố Đà Nẵng, cho biết: “Xã Sông Kôn được thụ hưởng các chính sách từ 3 Chương trình mục tiêu quốc gia, đầu tư cơ sở hạ tầng, phát triển kinh tế, phát triển các mô hình kinh tế. Tỷ lệ hộ nghèo hằng năm giảm hơn 5%, cho thấy sự quan tâm của Đảng và Nhà nước trong việc chăm lo cho đồng bào dân tộc thiểu số”.
Tại xã biên giới Giang Thành (An Giang), mô hình trồng lúa kết hợp nuôi tôm sú giúp nhiều hộ dân vươn lên khá giả. Tiêu biểu là gia đình ông Trần Minh Phúc, ở ấp Trà Phô: “Bà con hồi trước vất vả lắm nhưng cuộc sống bây giờ rất tốt vì Nhà nước kéo điện về, thuận tiện cho việc bơm nước và nhiều sinh hoạt khác. Tôi thấy cuộc sống an nhàn, người dân xây được nhà kiên cố hết rồi.”
Là xã biên giới thuần nông, xã Tuyên Bình (Tây Ninh) xác định giảm nghèo là nhiệm vụ trọng tâm. Việc hỗ trợ sinh kế, nhà ở và các điều kiện thiết yếu được triển khai đồng bộ. Riêng tại ấp Cả Rưng, đa số bà con đã có nhà ở ổn định. Ông Trần Bá Duy, Phó ban điều hành ấp, cho biết: "Ấp hiện còn 5 hộ nghèo, bà con chủ yếu làm nông nghiệp. Trong năm nay, Nhà nước hỗ trợ xây dựng thêm một căn nhà cho hộ nghèo, bà con rất phấn khởi. Phần lớn các hộ nghèo hiện đã có nhà cửa ổn định. Còn 2 hộ cận nghèo thì địa phương đang đề xuất tìm nguồn hỗ trợ."
Đầu tư cho an sinh xã hội là đầu tư cho tương lai
Công tác an sinh xã hội tại Việt Nam đã ghi nhận những thành tựu quan trọng. Các chính sách về giảm nghèo, tín dụng, nhà ở, y tế, giáo dục, việc làm và cứu trợ thiên tai đã trở thành điểm tựa vững chắc cho hàng triệu gia đình. Tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều của Việt Nam còn khoảng 1,3% vào năm 2025, giảm 1 điểm phần trăm so với năm 2024. Hiện, Việt Nam có hơn 99 triệu người tham gia bảo hiểm y tế (đạt 96,9% dân số) và khoảng 2,5 triệu người được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội.
Tuy nhiên, Việt Nam có hơn 17 triệu người cao tuổi, dự báo đến năm 2036, người từ 60 tuổi trở lên sẽ chiếm trên 20% dân số, đưa Việt Nam vào giai đoạn dân số già, đặt ra những yêu cầu cấp bách về thu nhập, chăm sóc sức khỏe và chăm sóc dài hạn. Thiên tai, dịch bệnh, tự động hóa và biến động của thị trường lao động cũng đang làm xuất hiện những dạng tổn thương mới. Muốn người dân được bảo vệ trước các rủi ro, Nhà nước phải có chính sách đúng, hệ thống phải có năng lực dự báo, ứng phó và hỗ trợ kịp thời.
Phát biểu tại buổi làm việc với Đảng ủy Chính phủ về tình hình thực hiện chính sách an sinh xã hội, chiều 25/8, tại Hà Nội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, tinh thần “không để ai bị bỏ lại phía sau” phải được cụ thể hóa bằng những kết quả có thể kiểm tra. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị: “Phải thiết lập hồ sơ an sinh, đầu mối phục vụ. Chính phủ khẩn trương xây dựng Cơ sở dữ liệu an sinh xã hội quốc gia, kết nối với dữ liệu dân cư, bảo hiểm, thuế, việc làm, y tế, giáo dục, nhà ở và thiên tai, bảo đảm an ninh, an toàn và quyền riêng tư. Mỗi người dân có một hồ sơ an sinh theo vòng đời, mỗi gia đình được đánh giá đầy đủ về hoàn cảnh, tình trạng cần hỗ trợ. Củng cố sàn an sinh và cải cách chính sách trợ giúp xã hội. Rà soát, hợp nhất các chương trình trùng lặp, giảm đầu mối và thống nhất tiêu chí cốt lõi, đồng thời dành dư địa để địa phương xử lý những vấn đề đặc thù. Mức trợ giúp phải được điều chỉnh phù hợp với mức sống tối thiểu, biến động giá cả và khả năng ngân sách, hỗ trợ bổ sung kịp thời những người gặp biến cố”.
Cụ thể hóa chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Chính phủ vừa ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện. Kế hoạch xác định lộ trình hành động cụ thể với hai cột mốc chiến lược: đến năm 2030, cơ bản hình thành hệ thống an sinh xã hội đa tầng, bao trùm và được số hóa, bảo đảm sàn an sinh tối thiểu cho toàn dân. Đến năm 2045, hệ thống tiếp cận các chuẩn mực của các nước phát triển có thu nhập cao, sở hữu dịch vụ chất lượng, nguồn tài chính bền vững, quản trị minh bạch và khả năng ứng phó nhanh trước các rủi ro.
Bảo đảm an sinh xã hội không chỉ là chính sách trợ giúp ngắn hạn, mà chính là nền tảng xã hội bền vững, bảo đảm thành quả xóa đói giảm nghèo, tạo đà để Việt Nam củng cố sức mạnh nội sinh, hiện thực hóa khát vọng phát triển phồn vinh.
