Đây là nỗ lực tiếp theo của Việt Nam nhằm đấu tranh, ngăn chặn và xử lý triệt để các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Mục tiêu cốt lõi là nhằm tạo bước chuyển biến mạnh mẽ, nâng cao hiệu quả thực chất công tác đấu tranh phòng, chống xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, góp phần xây dựng môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch, lành mạnh và nâng cao uy tín quốc gia trong hội nhập quốc tế.
Đợt cao điểm diễn ra từ 07/5/2026 đến ngày 30/5/2026, tập trung triệt phá các website và các tổ chức điều hành các website vi phạm bản quyền trực tuyến có lượng truy cập lớn; Xử lý nghiêm vi phạm bản quyền phim, âm nhạc, trò chơi điện tử; xâm phạm sở hữu công nghiệp, hàng hóa giả mạo.
Những chuyển biến
Siết bản quyền chính là mở rộng cửa cho người làm thật, đầu tư thật. Triển khai chiến dịch này, Bộ Công Thương chỉ đạo lực lượng quản lý thị trường tăng cường kiểm tra, kiểm soát, giám sát, xử lý nghiêm các vụ việc xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, đặc biệt là sở hữu công nghiệp, hàng hóa giả mạo nhãn hiệu, bảo đảm số vụ việc được xử lý tăng ít nhất 20% so với tháng 5 năm ngoái. Ông Nguyễn Thanh Bình, Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, Bộ Công thương, cho biết: “Bộ Công thương giao cho Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, đặc biệt là phòng nghiệp vụ quản lý thị trường cao điểm trong tháng 5 và các tháng tiếp theo tăng cường kiểm tra. Trong báo cáo đã nhắc rất rõ về hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, đặc biệt là nhấn mạnh một số địa bàn, điểm các thành phố lớn điểm nóng để tập trung cao điểm để xử lý. Bộ Công thương đưa vào kế hoạch xây dựng văn bản quy phạm pháp luật trong năm 2027 sẽ sửa đổi pháp lệnh quản lý thị trường”.
Trong cao điểm đấu tranh ngăn chặn, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ tại tuyến cảng biển, hàng không, cửa khẩu biên giới, Bộ Tài chính chỉ đạo lực lượng hải quan phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng tăng cường kiểm tra hàng hóa xuất nhập khẩu qua biên giới; chủ động tạm dừng làm thủ tục hải quan đối với hàng hóa khi có căn cứ rõ ràng là hàng hóa giả mạo về sở hữu trí tuệ. Ông Đặng Thanh Dũng, Phó Chi cục trưởng Chi cục Điều tra chống buôn lậu, gian lận thương mại, Cục Hải quan, Bộ Tài chính, cho biết: “Bộ Tài chính và Cục Hải quan đã triển khai quyết liệt kế hoạch trọng tâm trọng điểm chuyển tải bất hợp pháp, hay là hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Chúng tôi quyết liệt cố gắng trong tháng 5 phải xử lý tăng ít nhất 20% số vụ việc vi phạm về sở hữu trí tuệ và hàng giả”.
Trong khi đó, trên nền tảng số, chiến dịch siết vi phạm bản quyền, sở hữu trí tuệ và tài sản số được xem như một lát cắt phản ánh sự thay đổi trong cách nhìn về bản quyền số tại Việt Nam hiện nay. Phản ứng trước chiến dịch này, hàng loạt website đã đồng loạt dừng hoạt động. Một số nền tảng công khai thông báo "tuân thủ pháp luật Việt Nam".
Biểu hiện của quản trị hiện đại
Trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ, Việt Nam không còn ở trong "khoảng trống pháp lý" như trước. Loạt thể chế tăng mức xử phạt hành chính và hình sự với vi phạm bản quyền số đã được hoàn thiện trong thời gian gần đây. Bên cạnh đó, việc cơ quan chức năng triệt phá đường dây và xử lý hình sự các đối tượng vận hành cho thấy cách tiếp cận đã thay đổi, từ xử phạt hành chính sang xử lý mạnh tay với các đường dây quy mô lớn.
Đợt cao điểm xử lý vi phạm sở hữu trí tuệ trên toàn quốc lần này khẳng định thông điệp mạnh mẽ, tạo sân chơi công bằng cho các doanh nghiệp kinh doanh chân chính và tuân thủ pháp luật. Đồng thời phản ánh sự chuyển biến trong phương thức quản lý của Nhà nước đối với nội dung vi phạm bản quyền, nhất là trên môi trường số. Nếu trước đây cách tiếp cận chủ yếu mang tính phản ứng, xử lý theo từng vụ việc hoặc dựa nhiều vào yêu cầu của chủ thể quyền, thì hiện nay đang có xu hướng chuyển sang quản lý chủ động, tập trung và có tính chiến dịch.
Ngoài ra, việc Chính phủ trực tiếp chỉ đạo cũng cho thấy vấn đề bản quyền không còn được xem là câu chuyện riêng của bộ, ngành mà là một phần của chiến lược phát triển kinh tế số và môi trường đầu tư. Việc Việt Nam quyết liệt hơn trong thực thi quyền sở hữu trí tuệ cũng sẽ góp phần củng cố niềm tin của các nhà đầu tư quốc tế vào thị trường công nghệ và nội dung số trong nước.
