Huyền thoại 81 ngày đêm và nén hương tri ân các chiến sĩ Thành Cổ (Quảng Trị)

Ngày 16 tháng 9 là mốc thời gian khép lại 81 ngày đêm chiến đấu ác liệt năm 1972 tại Thành cổ Quảng Trị, và từ lâu đã trở thành ngày giỗ chung của hàng nghìn anh hùng liệt sĩ. Giữa tháng 9 này, dòng người từ khắp mọi miền lại trở về, thắp nén tâm nhang trước ngôi mộ chung khổng lồ - nơi mỗi tấc đất đều thấm đẫm tuổi xuân của các anh hùng liệt sĩ.

Nghe âm thanh tại đây:

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua nhưng ký ức về “mùa hè đỏ lửa” năm 1972 vẫn vẹn nguyên trong tâm khảm của quân và dân Quảng Trị và người dân cả nước. Chiến công Thành cổ Quảng Trị đã ghi vào lịch sử cách mạng Việt Nam chiến tích hào hùng; là bản hùng ca về tinh thần quả cảm, xả thân vì sự nghiệp giải phóng dân tộc của những người con đất Việt. Từ nhiều năm nay, ngày 16/9 dương lịch đã được chọn làm ngày giỗ chung hàng nghìn liệt sĩ đã hi sinh trong 81 ngày đêm chiến đấu bảo vệ Thành cổ Quảng Trị...

Bà Cáp Thị Thiên Trang, Trưởng Ban Quản lý Khu lưu niệm Tổng Bí thư Lê Duẩn và Thành cổ Quảng Trị) Thiên Trang, Trưởng Ban Quản lý Khu di tích Thành Cổ cho biết về lý do chọn mốc thời gian này bên cạnh Ngày Thương binh - Liệt sĩ 27/7: Sau nhiều lần cân nhắc, đơn vị đã quyết định chọn ngày cuối cùng của chiến dịch 81 ngày đêm - ngày 16/9 - làm ngày giỗ chung. Lễ giỗ được tổ chức trang nghiêm ngay trước Đài tưởng niệm ở trung tâm Khu di tích, nơi mô phỏng nấm mộ chung của hàng ngàn liệt sĩ đã ngã xuống. Và, nơi đây đã trở thành điểm đến của người dân và các đoàn khách, để được về thắp một nén hương đúng vào ngày giỗ của các anh”.

Với những cựu chiến binh may mắn trở về thì ngày giỗ chung của những chiến sĩ Quảng Trị không chỉ là một nghi thức, mà là tiếng gọi từ quá khứ, là dịp tìm về với đồng đội của mình.

Đứng trước đài tưởng niệm, mái tóc đã bạc trắng, bàn tay run run thắp nén hương thơm, cựu chiến binh Quảng Trị, ông Trần Văn Thược, từng là dân quân du kích đưa đoàn chiến sĩ qua sông xúc động nói: “Cảm xúc của tôi một lần đến là rất cảm động. Bao nhiêu năm trôi qua rồi mà ký ức chiến trường vẫn nguyên như mới hôm qua. Đồng đội đã hi sinh để chúng tôi sống và chúng tôi không bao giờ quên. Bây giờ thành cổ Quảng Trị trở thành di tích lịch sử, là địa chỉ đỏ. Sau bộ phim Mưa đỏ, du khách trong và ngoài nước đến Thành Cổ ngày một nhiều hơn. Cứ đến ngày 14 âm lịch hàng tháng, người dân Quảng Trị và du khách đêì đến bên bờ sông Thạch Hãn để thắp nến, thả hoa đăng và có những lễ tổ chức trang trọng.”

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng ngọn lửa biết ơn thì chưa bao giờ tắt. Nó được truyền qua từng thế hệ, chảy trong huyết quản của những người trẻ hôm nay. Lịch sử tại Thành Cổ không hề nằm yên trên những trang sách mà đang hiện hữu sống động trong lòng thế hệ trẻ.

Tìm về Thành cổ trong những ngày tháng 9 lịch sử, bạn Thùy Anh, sinh viên đến từ Đà Nẵng chia sẻ: “Em chưa biết nhiều về cuộc chiến Thành cổ và chỉ khi em xem bộ phim tư liệu em mới hiểu tầm quan trọng của cuộc chiến thành cổ với độc lập dân tộc của Việt Nam Thực sự là rất ngưỡng mộ sự kiên cường và rất khát khao muốn độc lập muốn tự do và qua đây mới thấy rằng được sống trong Độc lập- Tự do- Hạnh phúc rất giá trị và em cảm thấy mình phải có trách nhiệm với gia đình và xã hội nhiều hơn. Và điều quan trọng là chúng ta phải luôn trân trọng quá khứ, để tiếp tục tiếp tục viết lên những câu chuyện trong tương lai”

Để ngày giỗ chung trọn vẹn sự ấm áp, từ nhiều ngày trước đó, những nhịp cầu từ tâm đã được nối dài. Những đoàn hành hương, những tấm lòng thiện nguyện từ khắp mọi miền lặng lẽ tìm về Quảng Trị, mang theo tình thương và lòng tri ân sâu sắc.

Chị Hoàng Lan, người nhiều năm gắn bó với các hoạt động tâm linh và từ thiện tại Quảng Trị chia sẻ: "Hằng năm, cứ tầm cuối tháng 8, đầu tháng 9, đoàn Phật tử chúng tôi từ Hà Nội lại hành hương vào Quảng Trị. Đón nhận sự cho phép của chính quyền địa phương, chúng tôi tổ chức đại lễ cầu siêu và trao những phần quà nghĩa tình đến bà con nghèo. Chúng tôi muốn tri ân những người đã hy sinh thân mình cho hòa bình hôm nay. Mỗi ngọn hoa đăng thả xuống, mỗi phần quà trao đi, chúng tôi mong xoa dịu phần nào vết thương chiến tranh và thể hiện lòng biết ơn vô hạn."

Sự thành kính ấy không chỉ sưởi ấm hương linh những người đã khuất, mà còn lan tỏa không khí thiêng liêng, chạm đến tận cùng cảm xúc của bất kỳ ai khi đến với mảnh đất Quảng Trị đầy ký ức này.

Chị Lê Nguyệt lần đầu ghé thăm Thành cổ xúc động nói: Đến Quảng Trị vào dịp này, tôi cảm nhận được một không khí thật đặc biệt: Không chút ồn ào, chỉ có sự trang nghiêm và thành kính. Người dân nơi đây coi các liệt sĩ như chính người thân trong gia đình mình. Ngồi lặng im hàng giờ bên bờ Thạch Hãn nhìn những đóa hoa đăng lung linh trên mặt nước, nước mắt tôi cứ tự nhiên trào ra. Chưa bao giờ tôi cảm thấy trân quý giá trị của hai chữ 'hòa bình' đến thế."

"Đò lên Thạch Hãn, ơi… chèo nhẹ. Đáy sông còn đó, bạn tôi nằm. Có tuổi hai mươi thành sóng nước. Vỗ yên bờ, mãi mãi ngàn năm." Lời thơ khắc khoải của nhà thơ, cựu chiến binh Lê Bá Dương như một lời nhắc nhở vĩnh hằng vang vọng qua không gian và thời gian. Tuổi trẻ của các anh đã hóa thành sóng nước, hóa thành phù sa bồi đắp cho quê hương, đất nước.

Thành cổ Quảng Trị không chỉ là chứng tích của một thời hoa lửa gian lao oanh liệt mà đã trở thành biểu tượng vĩnh cửu của niềm tin và khát vọng hòa bình. Các anh ngã xuống không phải để trở thành biểu tượng mà để cho thế hệ hôm nay được sống trong độc lập, tự do và viết tiếp những trang sử mới. Máu xương ấy đã hòa vào lòng đất mẹ, hòa vào dòng sông Thạch Hãn, quyện vào từng hàng cây, góc phố... để một Quảng Trị năm xưa nay hồi sinh mạnh mẽ, vươn mình đi lên cùng đất nước.