Ngày 03/2/2026, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 09/2026/TT-BTC quy định về việc tạo lập và sử dụng sổ bảo hiểm xã hội (BHXH), thẻ bảo hiểm y tế (BHYT) bản điện tử (Thông tư 09). Thông tư này được ban hành nhằm cụ thể hóa và hướng dẫn thi hành các quy định của pháp luật có liên quan, đặc biệt là Luật BHXH 2024, Luật BHYT 2008, sửa đổi, bổ sung năm 2024, Luật Giao dịch điện tử 2023 và các nghị định của Chính phủ về giao dịch điện tử trong lĩnh vực BHXH, BHYT. Có hiệu lực thi hành kể từ ngày được ban hành, Thông tư 09 quy định tương đối cụ thể về nguyên tắc thực hiện; phương thức tạo lập và sử dụng sổ BHXH, thẻ BHYT bản điện tử.

Luật sư Huyền Thu, Văn phòng Luật sư Nguyễn Hưng Quang và Cộng sự trình bày mội số nội dung mà cá nhân tham gia BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) (gọi chung là “người tham gia”) và người sử dụng lao động, cơ quan, tổ chức quản lý người tham gia (gọi chung là “đơn vị”) cần lưu ý:

Nghe âm thanh tại đây:

Thứ nhất, Thông tư 09 quy định những nguyên tắc thực hiện việc tạo lập và sử dụng sổ BHXH, thẻ BHYT bản điện tử:

- Đơn vị và người tham gia thực hiện giao dịch điện tử trong lĩnh vực BHXH, BHYT, BHTN và nhận kết quả giải quyết thông qua kho quản lý dữ liệu điện tử của mình. Lưu ý thêm rằng người tham gia sẽ được cấp sổ BHXH và thẻ BHYT bản điện tử gắn với mã số BHXH duy nhất, tích hợp với tài khoản định danh điện tử (VneID) mức độ 2 và tài khoản BHXH số (VssID).

- Việc tạo lập sổ BHXH, thẻ BHYT bản điện tử phải được thực hiện bằng phương tiện điện tử, bảo đảm chặt chẽ và tuân thủ đúng quy định của pháp luật về BHXH, BHYT, BHTN.

- Nội dung thể hiện trên sổ BHXH, thẻ BHYT bản điện tử phải thống nhất với thông tin được lưu trữ tại Cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm. Trường hợp có thay đổi, điều chỉnh thông tin theo đề nghị của đơn vị, người tham gia hoặc khi giải quyết chế độ BHXH, BHTN, các thông tin này phải được cập nhật kịp thời, đầy đủ vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm theo đúng quy định.

Thứ hai, Thông tư 09 quy định một số trách nhiệm khi tạo lập sổ BHXH, thẻ BHYT:

- Việc kê khai, nộp hồ sơ đăng ký tham gia, điều chỉnh thông tin BHXH, BHYT, BHTN bằng phương thức giao dịch điện tử được Thông tư 09 quy định theo hướng dẫn chiếu đến các văn bản luật và nghị định có liên quan, cụ thể là Điều 28, Điều 29 Luật BHXH 2024; Điều 17 Luật BHYT 2008, sửa đổi, bổ sung năm 2024, và Điều 14, Điều 15, Điều 17 Nghị định 143/2024/NĐ-CP quy định về bảo hiểm tai nạn lao động theo hình thức tự nguyện đối với người lao động làm việc không theo hợp đồng lao động.

Ví dụ, theo Điều 28 Luật BHXH 2024, việc đăng ký tham gia và làm thủ tục cấp sổ BHXH cho người lao động thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc do người sử dụng lao động thực hiện. Trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày người lao động thuộc diện tham gia (chẳng hạn từ thời điểm ký hợp đồng lao động chính thức), người sử dụng lao động phải kê khai và nộp hồ sơ tham gia BHXH bắt buộc cho cơ quan BHXH.

- Đơn vị và người tham gia phải đóng tiền đầy đủ, kịp thời theo Điều 33, Điều 34 Luật BHXH 2024; Điều 13, Điều 15 Luật BHYT 2008, sửa đổi, bổ sung năm 2024; và Điều 11 Nghị định 143/2024/NĐ-CP.

Thứ ba, Thông tư 09 hướng dẫn về việc sử dụng sổ BHXH, thẻ BHYT bản điện tử như sau:

- Với sổ BHXH: Người tham gia có thể truy cập ứng dụng Định danh điện tử quốc gia (VNeID) mức độ 2, ứng dụng BHXH số (VssID) hoặc thư điện tử (email) để nhận và sử dụng sổ BHXH bản điện tử khi thực hiện thủ tục hưởng các chế độ BHXH, BHTN. Bên cạnh đó, Thông tư 09 nhấn mạnh cơ quan, tổ chức giải quyết chế độ BHXH, BHTN không được yêu cầu người tham gia xuất trình sổ BHXH bản giấy khi đã cung cấp sổ BHXH bản điện tử hợp lệ.

Để bảo đảm quyền lợi cho người tham gia và đơn vị, đồng thời tránh gián đoạn trong quá trình chuyển đổi, trường hợp sổ BHXH bản giấy chưa được giải quyết các chế độ BHXH và chưa được cập nhật vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm thì cơ quan BHXH phải cập nhật vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm để làm cơ sở giải quyết các chế độ BHXH.

- Với thẻ BHYT: Người tham gia sử dụng thẻ BHYT bản điện tử để khám bệnh, chữa bệnh tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh BHYT và làm căn cứ thanh toán chi phí theo quy định. Cơ sở khám bệnh, chữa bệnh BHYT không được yêu cầu xuất trình thẻ BHYT bản giấy khi người tham gia sử dụng thẻ BHYT bản điện tử. Lưu ý thêm rằng thẻ BHYT của người tham gia đang thể hiện trên ứng dụng BHXH số (VssID) được cơ quan BHXH cấp trước ngày Thông tư 09 có hiệu lực tiếp tục có giá trị pháp lý như bản giấy và được quản lý, sử dụng theo quy định tại Thông tư này.

Thông tư 09 được kỳ vọng sẽ tạo thuận lợi hơn cho người dân và doanh nghiệp trong quá trình tham gia và thụ hưởng các chế độ, chính sách, đồng thời thể hiện quyết tâm thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực bảo hiểm, hướng tới hệ thống quản lý hiện đại, minh bạch của Nhà nước. Các đơn vị và người tham gia cần lưu ý đầy đủ quyền và trách nhiệm của mình liên quan đến việc tạo lập và sử dụng sổ BHXH, thẻ BHYT bản điện tử, nhằm bảo đảm tuân thủ đúng quy định của Thông tư 09 và các văn bản pháp luật có liên quan. Trong trường hợp Quý Khách hàng có nhu cầu tìm hiểu chi tiết hơn về các quy định trong lĩnh vực BHXH, Văn phòng luật sư NHQuang&Cộng sự sẵn sàng tư vấn, giải đáp và hỗ trợ Quý Khách hàng thực hiện các thủ tục có liên quan (nếu có).

Văn phòng Luật sư NHQuang & cộng sự.

Nhà B23, Khu Biệt thự Trung Hoà – Nhân Chính, quận Thanh Xuân, Hà Nội.

Điện thoại: (84)02435376939. Fax: (84)02435376941

Website: www.nhquang.com