Hiệp định về bảo tồn và sử dụng bền vững đa dạng sinh học biển tại các vùng nằm ngoài quyền tài phán quốc gia (Hiệp định BBNJ) được xem là bước phát triển quan trọng trong khuôn khổ Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS), góp phần cụ thể hóa và đưa vào thực tiễn các nguyên tắc của UNCLOS về bảo tồn và sử dụng bền vững đại dương. Vì vậy, việc triển khai thực thi BBNJ ở cấp độ mỗi quốc gia là rất quan trọng, trong đó Việt Nam được đánh giá là quốc gia đi đầu trong lĩnh vực này. Đây là nhận định của các Đại sứ, chuyên gia quốc tế và Việt Nam bên lề Đối thoại Biển lần thứ 15, diễn ra hôm qua (18/9), tại Hà Nội.
Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Thanh Ca, Nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu biển và hải đảo Việt Nam, nếu UNCLOS tạo dựng nền tảng pháp lý tổng thể cho quản trị biển và đại dương, thì BBNJ tập trung vào bảo tồn và sử dụng bền vững đa dạng sinh học tại các vùng biển nằm ngoài quyền tài phán quốc gia:“Để thực hiện UNCLOS thì rõ ràng cần phải có một thỏa thuận chặt chẽ hơn, quy định cụ thể hơn về việc bảo tồn và sử dụng bền vững tài nguyên sinh vật ngoài vùng quyền tài phán quốc gia. Điểm quan trọng là việc chuyển giao công nghệ. Nguồn gen biển mang lại giá trị rất lớn, nên việc triển khai thực hiện ở cấp độ quốc tế sẽ giúp cho việc chia sẻ lợi ích từ nguồn gen này một cách công bằng, nhất là đối với các quốc gia đang phát triển như Việt Nam”.
Cho rằng việc Việt Nam tổ chức Đối thoại Biển là rất kịp thời trong bối cảnh quản trị bền vững không gian biển và đại dương ngày càng có ý nghĩa quan trọng, Đại sứ Timo Leste tại Việt Nam João Pereira khẳng định:“Việt Nam nổi lên là một trong những quốc gia mạnh trong khu vực về xây dựng và thực thi các chính sách liên quan đến biển và đại dương nói chung. Đối thoại này có ý nghĩa rất quan trọng đối với các nhà hoạch định chính sách, các cán bộ thực thi chính sách và các học giả, để cùng nhau nhìn lại những tiến triển đã đạt được cũng như những thách thức cần giải quyết trong các vấn đề về biển và đại dương”.
Trong khi đó, nhận định về vai trò của Việt Nam trong việc chủ động tham gia xây dựng và thực thi các khuôn khổ hợp tác quốc tế về biển, nhằm duy trì một không gian biển hòa bình, an toàn và bền vững, Đại sứ Australia tại Việt Nam Gillian Bird chia sẻ:“Việt Nam rất tích cực trong lĩnh vực hợp tác này. Việt Nam là quốc gia sớm phê chuẩn Hiệp định BBNJ và tôi cho rằng điều đó cho thấy sự tham gia và cam kết của Việt Nam, không chỉ đối với việc bảo vệ các đại dương, mà còn thể hiện vai trò của Việt Nam trong các tổ chức đa phương và hợp tác đa phương”.
Hiệp định BBNJ chính thức có hiệu lực từ tháng 1/2026 và hiện có trên 80 quốc gia, trong đó có Việt Nam, phê chuẩn. Việc Việt Nam tích cực tham gia các sáng kiến quốc tế về biển không chỉ phục vụ lợi ích phát triển của chính mình, mà còn góp phần vào nỗ lực chung xây dựng một hệ thống quản trị đại dương hiệu quả, dựa trên luật pháp quốc tế và tăng cường hợp tác giữa các quốc gia.
