Nghe âm thanh tại đây:
Giữa những cung đường ven biển đầy nắng gió của miền Trung, có một ngôi làng nhỏ với hàng ngàn mái ngói đỏ san sát nhau nằm kề bên biển. Bến thuyền nhộn nhịp cá tôm mỗi sáng sớm và chiều tối. Bãi biển cát vàng ươm cùng làn nước màu ngọc bích.
Đó là Làng Lò, một ngôi làng ven biển lâu đời thuộc phường Hòa Hiệp, tỉnh Đắk Lắk, đang trở thành mô hình độc đáo làm du lịch trên nền di sản.
Con đường dẫn vào làng chạy men theo bờ biển dài ngập nắng. Một bên là đại dương xanh thẳm trải dài, một bên là những xóm nhỏ bình yên nằm khuất dưới hàng dừa nghiêng bóng. Nơi đây không có sự ồn ào, nhộn nhịp của cuộc sống phố thị, chỉ có tiếng gió biển rì rào xen lẫn tiếng trẻ con gọi nhau í ới trong những con ngõ nhỏ.
Những năm gần đây, nhiều hộ dân trong làng cải tạo nhà cửa để làm homestay, mở quán ăn nhỏ hay tổ chức các hoạt động trải nghiệm dành cho du khách. Điều đáng quý là người dân hướng đến xây dựng làng trở thành mô hình du lịch cộng đồng bền vững, giữ lại nguyên bản nét đặc sắc của làng chài ven biển.
Nhiều người trẻ trong làng cũng quay trở về quê hương để tham gia làm du lịch. Họ quảng bá hình ảnh quê nhà, kể câu chuyện của làng biển trên các nền tảng số, tạo nên hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ trên mạng xã hội, thu hút nhiều khách du lịch tìm đến.
Anh Lưu Bá Phước, người dân phường Hòa Hiệp, tỉnh Đắk Lắk, cho biết: “Vùng đất có đặc sắc gì mình thể hiện để khách du lịch cảm nhận sự bình yên của làng quê, cái cốt của làng quê, cảnh biển, đồ hải sản. Khách du lịch cảm nhận thấy tốt, nên mình cũng thấy rất vui.
Ở Làng Lò, du lịch cộng đồng không đơn thuần là dịch vụ mà là câu chuyện về sự kết nối giữa con người với con người. Du khách đến đây không chỉ là người tham quan mà trở thành một phần trong đời sống của làng chài. Họ cùng ăn bữa cơm với ngư dân, cùng kéo lưới lúc bình minh và cùng nghe hát bài chòi, hát bội với những nghệ nhân trong làng,...
Anh Lái Anh Quân, khách du lịch thành phố Hà Nội, chia sẻ: “Một nơi đáng đến vì có rất nhiều tiêu chí mà mình ghi nhận, biển rất sạch, đường rất rộng, người dân hiền hòa, chân thật và thân thiện.”
Bạn Phạm Duy Tân, đến từ Đồng Nai, chia sẻ: “Em sẽ đến đây rất nhiều lần nữa. Con người, không khí ở đây rất thân thuộc. Không gian biển thì quá tuyệt vời. Em cũng ra chợ và coi thuyền đánh cá cập bến, đó là thứ mà em chưa bao giờ nhìn thấy. Cái cách họ buôn bán, cách họ nói chuyện với nhau rất thú vị.”
Hàng trăm năm qua, người dân nơi đây vẫn còn gìn giữ và duy trì Lễ hội cầu ngư (tín ngưỡng thờ thần Nam Hải), nghề làm mắm truyền thống, nghề đan lưới,... Việc khai thác các giá trị văn hóa, cảnh quan và nghề truyền thống từng bước hình thành các sản phẩm du lịch trải nghiệm gắn chặt với đời sống ngư nghiệp.
Ông Dương Văn Đông, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân phường Hoà Hiệp, tỉnh Đắk Lắk, cho biết: “Chúng tôi tập trung tuyên truyền định hướng cho các cơ sở kinh doanh hoạt động du lịch và bà con ngư dân sinh sống khu vực này giữ gìn kiến trúc đặc trưng của làng. Chúng tôi phối hợp với người cao tuổi, những người có chuyên môn về các lễ hội, như: lễ hội cầu ngư, lễ hội đua thuyền rồi hát bả trạo, để được hướng dẫn và truyền đạt lại kinh nghiệm của họ nhằm phục dựng lại nguyên bản các nghi thức lễ hội này phục vụ du khách.”
Mới đây, Làng Lò được Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam lựa chọn là một trong năm đại diện của Việt Nam tham gia tranh giải "Làng Du lịch tốt nhất thế giới "năm 2026 do Tổ chức Du lịch Liên Hợp Quốc (UN Tourism) tổ chức.
Ông Lê Phúc Long, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk, cho biết việc được lựa chọn tham gia giải thưởng là cơ hội để địa phương quảng bá rộng rãi hình ảnh điểm đến ra thế giới. Đây cũng là động lực mạnh mẽ để thúc đẩy du lịch cộng đồng phát triển theo hướng chuyên nghiệp, xanh và bền vững: “Hy vọng hồ sơ của Làng Lò đạt và được Tổ chức Du lịch Liên hợp quốc công nhận. Danh hiệu này là cơ sở để phát triển mô hình du lịch cộng đồng ở miền biển của Đắk Lắk. Khi được công nhận rồi thì đây là thương hiệu thu hút rất nhiều khách quốc tế giống như ở Hà Giang có Lô Lô Chải.”
Làng Lò hôm nay đang chọn cho mình một hướng đi chậm rãi nhưng bền vững, vừa phát triển du lịch cộng đồng, vừa giữ được nét yên bình, mộc mạc của làng chài ven biển. Người dân bên cạnh vươn khơi bám biển còn làm du lịch góp phần gìn giữ và lan tỏa các giá trị văn hóa truyền thống quê hương.
