Nhắc đến Đinh Tiến Đạt hay Mr. Dee, nhiều người sẽ nhớ ngay đến một trong những gương mặt hip-hop đời đầu tại Việt Nam, người từng mang đến một màu sắc rất riêng với chất rap đời, gai góc và nhiều năng lượng. Hơn 20 năm hoạt động nghệ thuật, anh không chỉ đi qua nhiều giai đoạn của âm nhạc Việt mà còn đi qua nhiều vai trò khác nhau trong cuộc sống — từ một vũ công, rapper, ca sĩ đến một người đàn ông của gia đình.
Nhưng thời gian dường như cũng mang đến những thay đổi thú vị. Nếu trước đây khán giả quen với một Đinh Tiến Đạt mạnh mẽ và bùng nổ thì ở hiện tại, âm nhạc của anh đang có thêm những khoảng lặng, những rung động nhẹ nhàng và nhiều chiêm nghiệm hơn. Từ ca khúc “Mùi (T)hương”, những thử nghiệm với R&B cho đến câu chuyện về sự trưởng thành, Đinh Tiến Đạt đã có những chia sẻ rất chân thành với Bảo Trang trong cuộc trò chuyện hôm nay.
Nghe âm thanh chương trình tại đây:
BTV Bảo Trang: Khán giả đã quen với một Đinh Tiến Đạt hay Mr. Dee rất đời, gai góc và nhiều năng lượng. Nhưng khi nghe Mùi Hương (hay Mùi (T)hương), nhiều người lại thấy một Đinh Tiến Đạt mềm hơn, nhẹ hơn và rất chill. Điều gì khiến anh quyết định bước sang màu sắc R&B? Đây là thể loại đòi hỏi khá nhiều về giai điệu và cảm xúc.
Đinh Tiến Đạt: Thật ra phải nói ngược lại, đây là hệ quả tự nhiên. Tôi đã đi qua khá nhiều thăng trầm, có nhiều trải nghiệm trong cuộc sống và tôi nghĩ đó là điều tất yếu. Mình cần nhẹ nhàng hơn. Khi cuộc sống đã thay đổi thì âm nhạc cũng cần thay đổi để phù hợp với chính con người mình ở hiện tại. Mọi người cảm nhận như vậy là hoàn toàn chính xác, đó là hệ quả tất yếu.
Khi bước sang một dòng nhạc mới, chắc chắn sẽ có những đánh giá từ khán giả. Nhưng tôi nghĩ nghệ thuật không có giới hạn. Với R&B, tôi cảm thấy đây là dòng nhạc mà mình vẫn có thể nhảy, vẫn có thể rap và khá phù hợp với mình. Còn việc mình có thực sự phù hợp với nó hay không thì phải học. Ngoài yếu tố giai điệu và cảm xúc, tôi phải học rất nhiều để hiểu nó, để khiến bản thân phù hợp hơn với dòng nhạc này.
BTV Bảo Trang: Tên bài hát khiến tôi và chắc hẳn nhiều khán giả rất tò mò, bởi cách chơi chữ khá thú vị: Mùi Hương nhưng chữ T lại được đặt trong ngoặc thành Mùi (T)hương. Ý tưởng này đến với anh như thế nào?
Đinh Tiến Đạt: Ban đầu khi viết ca khúc này tôi chưa đặt tên, chỉ để đó và hát vu vơ thôi. Trong bài xuất hiện rất nhiều từ "mùi hương", nên tôi nghĩ hay là đặt tên bài là Mùi Hương. Nhưng khi tìm kiếm thì thấy đã có khá nhiều bài hát trùng tên. Tôi thử nghĩ thêm nhiều phương án khác nhưng vẫn không thấy cái nào hợp bằng Mùi Hương. Sau đó tôi lại nghĩ đến chữ "người thương" xuất hiện trong bài, nhưng nếu lấy nguyên cụm đó thì nghe lại không thật sự liên quan.
Tình cờ tôi nhớ tới cách chơi chữ của các bạn trẻ hiện nay, kiểu ghép từ với nhau. Tôi thử ghép "mùi" và "thương", thấy khá lạ tai nhưng vẫn chưa đủ thú vị. Sau đó tôi đưa chữ T vào ngoặc để tạo cảm giác tò mò. Người nghe có thể đọc là Mùi Hương hoặc Mùi Thương, tức là có hai lớp nghĩa khác nhau. Tôi học cách chơi chữ này từ các bạn trẻ và thấy nó khá hợp với tinh thần bài hát.
BTV Bảo Trang: Nếu bỏ qua yếu tố kỹ thuật, tôi muốn hỏi một điều thiên về cảm xúc hơn. Với anh, "mùi hương" trong bài hát là một ký ức cụ thể, một con người cụ thể hay là một trạng thái mà ai rồi cũng từng trải qua?
Đinh Tiến Đạt: Với tôi, đó là một cảm xúc rất cụ thể. Khi ngửi thấy một mùi hương quen thuộc, ký ức sẽ lập tức quay trở lại. Mình nhớ đã từng gặp mùi hương ấy ở đâu, trong hoàn cảnh nào và những câu chuyện gì từng xảy ra xung quanh nó.
Mùi hương đối với tôi rất mạnh, nó gợi ra rất nhiều hình ảnh. Nhưng ký ức của mỗi người sẽ khác nhau. Mùi hương của tôi sẽ gợi nhớ một điều khác, còn mùi hương của người khác lại gợi ra một ký ức khác. Không ai giống ai cả. Điều quan trọng là mùi hương luôn có khả năng kéo chúng ta quay về với những điều đã đi qua.
BTV Bảo Trang: Mùi Hương gần như không có cao trào hay những điểm bùng nổ mạnh. Nó giống như một khoảnh khắc rất đời. Trong một thị trường âm nhạc mà nhiều sản phẩm cần điểm nhấn để gây chú ý, anh có từng phân vân khi chọn cách kể chuyện chậm như vậy không?
Đinh Tiến Đạt: Tôi từng viết nhiều bài có cao trào rồi. Tôi nhận ra rằng cao trào cũng tốt vì nó tạo điểm nhấn, nhưng nếu quá nhiều điểm nhấn thì đôi khi người nghe sẽ cảm thấy mệt. Lần này tôi muốn thử làm ngược lại, không tạo cao trào mạnh, hoặc nếu có thì chỉ nhẹ thôi. Tôi muốn xem phản ứng của khán giả với một bài hát không quá kịch tính sẽ như thế nào. Tôi cũng cho khá nhiều người nghe thử. Có người nói họ thích có điểm nhấn hơn để dễ nhớ, nhưng lần này tôi muốn thử một hướng khác.
BTV Bảo Trang: Trong MV, khán giả cũng thấy một Tiến Đạt rất khác, những chuyển động mềm mại và tiết chế hơn. Có phải đến một lúc nào đó người nghệ sĩ sẽ giảm bớt việc tạo ấn tượng để tập trung nhiều hơn vào truyền tải cảm xúc?
Đinh Tiến Đạt: Việc tiết chế này cũng là điều tôi học từ các bạn trẻ. Trước đây tôi luôn rất mạnh, rất sôi nổi trên sân khấu. Nhưng khi xem lại, tôi thấy mọi thứ cứ dồn dập liên tục. Tôi nhận ra mình cần tiết chế lại để khi xuất hiện những điểm mạnh hơn, chúng sẽ có sức hút hơn. Tôi học được rằng không phải lúc nào sôi nổi cũng tốt và cũng không phải lúc nào mềm mại cũng tốt. Quan trọng là sự cân bằng. Hiện tại tôi đang học cách mềm mại hơn, nên sẽ thực hành điều đó nhiều hơn để sau này có thể cân bằng giữa sự mạnh mẽ và nhẹ nhàng.
BTV Bảo Trang: Thật ra đây không phải là một cú rẽ đột ngột phải không? Sau dự án Tôi 30, anh bắt đầu kể những câu chuyện nhẹ nhàng hơn. 6 ca khúc trong Tôi 30 thể hiện nhiều màu sắc âm nhạc như pop, ballad, R&B và rap. Đây đơn thuần là một dự án âm nhạc hay còn là một cột mốc để Tiến Đạt nhìn lại hành trình của mình — từ một người trẻ làm nhạc đến một người đàn ông đã đi qua nhiều vai trò trong cuộc sống?
Đinh Tiến Đạt: Chính xác là như vậy. Dự án này cũng gắn với khoảng thời gian gần 30 năm tôi hoạt động nghệ thuật, dù có những quãng gián đoạn. Khi có thời gian ngồi nhìn lại, tôi tự hỏi mình đã có gì, đã mất gì, còn thiếu điều gì và những gì mình vẫn chưa làm được. Đây vừa là cột mốc đánh dấu sự trở lại, vừa là sự làm mới chính mình. Tôi muốn nhìn nhận bản thân ở hiện tại: mình đang ở đâu, còn thiếu sót gì và cần làm gì để tiếp tục bước đi. Nó giống như một lời tự sự bằng âm nhạc. Sau dự án này, tôi muốn tiếp tục ở một hướng đi vẫn là mình nhưng sẽ mới hơn.
BTV Bảo Trang: Anh là một trong những gương mặt hip-hop đời đầu khi dòng nhạc này ở Việt Nam còn rất mới. Sau hơn 20 năm làm nghề, khi nhìn vào lớp nghệ sĩ trẻ hiện nay - rất nhanh, rất mạnh và đa dạng - anh có bao giờ cảm thấy mình đứng ngoài xu hướng của rap Việt hôm nay không?
Đinh Tiến Đạt: Tôi nghĩ mỗi nghệ sĩ đều có cá tính riêng và chính điều đó tạo nên âm nhạc của họ. Nếu nói tôi đứng ngoài thì không phải, chỉ là tôi khác thôi. Tôi hiểu các bạn trẻ đang làm gì, hiểu kỹ thuật họ đang sử dụng và tôi thấy các bạn làm rất hay. Nhưng nếu bắt tôi làm giống hoàn toàn thì đó sẽ không còn là tôi nữa. Tôi nghĩ nghệ thuật càng có nhiều màu sắc thì càng đẹp.
BTV Bảo Trang: Nghe anh nói thì tôi lại thấy điều ngược lại. Có khi chính sự chậm rãi ấy lại là cách để Tiến Đạt giữ được bản sắc của mình?
Đinh Tiến Đạt: Đúng, chính xác là như vậy. Hai con người sinh ra trong cùng một gia đình còn khác nhau về tính cách, cách nói chuyện và cách suy nghĩ thì không thể ép người này giống người kia được. Mỗi người đều có quyền được là chính mình.
BTV Bảo Trang: Ở tuổi 45, anh không chỉ là một nghệ sĩ mà còn là một người cha. Gia đình đã thay đổi cách anh cảm nhận âm nhạc như thế nào?
Đinh Tiến Đạt: Thật sự khi có con rồi, tôi cảm nhận cuộc sống sâu sắc hơn. Trước đây nếu gặp một người đang buồn, tôi chỉ nghĩ rằng họ đang cần giúp đỡ. Nhưng từ khi có con, tôi hiểu được nhiều hơn cảm xúc của người khác, hiểu được nỗi buồn hay mất mát có thể đến từ đâu. Tôi không còn đứng ngoài để nhìn vào câu chuyện của họ nữa mà giống như mình đang ở trong hoàn cảnh đó. Có con giúp tôi hiểu thêm một tầng ý nghĩa của sự đồng cảm. Mình như đã từng trải qua cảm xúc ấy rồi nên có thể cảm nhận sâu hơn.
BTV Bảo Trang: Một câu hỏi vui nhé. Anh từng nói trưởng thành là biết mỉm cười với những dại khờ của mình. Nếu có thể gặp lại Tiến Đạt của 20 năm trước, anh sẽ nói gì với người trẻ đó?
Đinh Tiến Đạt: Nếu có cánh cửa thần kỳ để quay về 20 hay 30 năm trước, chắc tôi sẽ gõ đầu Tiến Đạt của ngày ấy và nói: “Đi chậm lại thôi, để còn kịp nhìn những điều xung quanh mình một cách sâu sắc hơn”.
BTV Bảo Trang: Có thể thấy hành trình của rapper, ca sĩ Đinh Tiến Đạt không chỉ là hành trình của những bước ngoặt ồn ào mà còn là những chuyển động nhỏ nhưng bền bỉ và đầy ý thức. Từ chất đời của hip-hop đến những rung động nhẹ nhàng hơn của R&B, đó không chỉ là sự thay đổi trong âm nhạc mà còn là câu chuyện của một người đàn ông đang dần hiểu mình hơn và học cách sống chậm lại.
Cảm ơn rapper, ca sĩ Đinh Tiến Đạt, và chúc cho hành trình phía trước của anh sẽ tiếp tục, không cần vội nhưng luôn có những điều mới để kể.
Âm nhạc của Đinh Tiến Đạt hôm nay có thể không còn nhiều những cú bùng nổ mạnh mẽ như trước, nhưng lại xuất hiện thêm những khoảng lặng để người nghe có thể dừng lại, lắng nghe và cảm nhận. Có lẽ sau rất nhiều năm đi qua những đổi thay của cuộc sống, điều người nghệ sĩ giữ lại không chỉ là đam mê, mà còn là cách nhìn cuộc đời sâu hơn, chậm hơn và bình thản hơn. Và biết đâu, như chính điều Đinh Tiến Đạt vừa chia sẻ, đôi khi đi chậm lại một chút cũng là cách để chúng ta nhìn rõ hơn những điều quan trọng nhất đang ở quanh mình!
