Hưng BlackhearteD: Khi rock kể câu chuyện văn hóa Việt

Một nghệ sĩ Việt Nam bước vào thế giới của GRAMMY không phải bằng một đề cử, cũng không phải bằng một ca khúc lọt vào bảng xếp hạng nào đó, mà bằng một vai trò đặc biệt: thành viên của Recording Academy – tổ chức đứng sau giải thưởng GRAMMY – với quyền tham gia đề cử và bỏ phiếu.

Đằng sau dấu mốc ấy là một hành trình khá dài của một rocker Việt: từ những sân khấu rock trong nước, đến nước Mỹ, từ Black Infinity đến DẠ MA, từ việc chơi metal đến hành trình tìm cách đưa tiếng Việt, âm nhạc và những chất liệu văn hóa Việt Nam vào một không gian âm nhạc quốc tế.

Hôm nay, Hưng BlackhearteD - Nguyễn Tiến Hưng, sẽ cùng trò chuyện về dấu mốc đặc biệt này và cả con đường âm nhạc mà anh đã đi qua.

Nghe âm thanh chương trình tại đây:

BTV Bảo Trang: Đầu tiên, xin chúc mừng anh với một dấu mốc rất đặc biệt: trở thành thành viên chính thức của Recording Academy và có quyền tham gia đề cử, bỏ phiếu cho các hạng mục của GRAMMY. Khi nhận được lời mời này, phản ứng đầu tiên của anh là gì? Và điều gì khiến anh nhớ nhất trong khoảnh khắc ấy?

Hưng BlackhearteD: Cảm xúc đầu tiên khi Hưng nhận được lá thư mời của Recording Academy để trở thành hội viên là Hưng rất vui và bất ngờ. Mặc dù Hưng hoạt động trong âm nhạc hơn 10 năm nhưng xưa giờ Hưng đặt tiêu chí là chơi nhạc, chứ không đặt nặng vấn đề thành tích. Ngoài ra, những tác phẩm âm nhạc của Hưng phần nhiều là rock và metal, Hưng nghĩ đây cũng là những dòng nhạc khá khó nghe và kén người nghe. Khi tìm hiểu, Hưng mới biết Grammy xét duyệt không dựa trên lượt view hay lượt stream của người nghệ sĩ, mà dựa trên quá trình hoạt động và chiều sâu của tác phẩm nghệ thuật.

Nhưng sau cảm giác ấy, hình ảnh đất nước Việt Nam hiện ra trong đầu Hưng. Hưng rất vui vì mình có thể tạo được tiếng vang của người Việt Nam ở thế giới. Hưng nghĩ đây cũng là cơ hội để Hưng cùng các nghệ sĩ khác mang văn hóa và nghệ thuật Việt Nam giới thiệu ra thế giới thông qua vai trò là hội viên của Recording Academy.

BTV Bảo Trang: Bảo Trang, và chắc rằng nhiều khán giả Việt Nam cũng sẽ cảm thấy tự hào là từ nay, một nghệ sĩ Việt Nam có thể trực tiếp tham gia vào quá trình lựa chọn những tác phẩm được vinh danh ở một trong những giải thưởng âm nhạc lớn nhất thế giới. Với riêng anh, anh nhìn dấu mốc này như thế nào?

Hưng BlackhearteD: Ngoài niềm vui, Hưng cũng có một chút tự hào. Theo những gì Hưng được biết, Hưng cũng là một trong những người Việt Nam và rocker Việt Nam đầu tiên có mặt trong hệ thống thành viên của Grammy. Mặc dù tiêu chí của Hưng trong hơn 10 năm qua là mình chơi thôi, nhưng khi đã chơi thì Hưng đặt mục tiêu là phải chơi cho tới, chứ không chơi nửa vời. Cho nên đây cũng là một thành quả, một dấu ấn đặc biệt trong quá trình hoạt động và chơi nghệ thuật của Hưng.

Hưng thấy người Việt Nam mình có rất nhiều nghệ sĩ rất giỏi, có thể sánh vai với thế giới, chứ không thua kém gì ai. Ví dụ như nghệ sĩ guitar Nguyên Lê, hay nghệ sĩ saxophone Cường Vũ và rất nhiều nghệ sĩ Việt Nam khác. Cho nên Hưng nghĩ là mình cứ mạnh dạn bước ra chơi với thế giới giống như Hưng vậy. Hưng tin là mình không thua kém gì ai đâu.

BTV Bảo Trang: Nhưng trước khi nói tiếp về GRAMMY, tôi muốn khán giả biết nhiều hơn về người nghệ sĩ đang ngồi đây. Nếu không giới thiệu anh bằng những danh xưng như “rocker”, “nhạc sĩ” hay “thành viên Recording Academy”, anh sẽ tự kể về mình như thế nào?

Hưng BlackhearteD: Thật ra danh xưng rocker và nhạc sĩ đã gắn liền với Hưng từ rất lâu, bởi Hưng thích nhạc rock và chơi nhạc từ rất nhỏ. Nó là một phần trong con người của Hưng. Nhưng nếu tạm bỏ qua những danh xưng đó thì Hưng cũng chỉ là một người bình thường trong xã hội, một người đàn ông trong gia đình rất bình thường thôi.

Ngoài ra, nghề chính của Hưng là làm phim, cho nên ngoài danh xưng nhạc sĩ thì có thể gọi Hưng là một nhà làm phim.

Nếu ngoài nghệ thuật thì Hưng là một người rất bình thường, thậm chí có thể nói là khá tẻ nhạt, tại vì Hưng còn là người ăn chay trường. Nhiều người nói: “Thằng này không có gì đặc biệt, không đi nhậu, không đi chơi gì nhiều, rất là chán” :-)

BTV Bảo Trang: Điều gì đã khiến một chàng trai Việt Nam chọn một dòng nhạc khi ấy vẫn còn khá xa lạ với số đông khán giả làm con đường của mình? Và anh còn nhớ ca khúc, nghệ sĩ hay khoảnh khắc nào khiến mình nghĩ: “Đây chính là thứ âm nhạc mình muốn theo đuổi” không?

Hưng BlackhearteD: Nói về hành trình đến với âm nhạc rock, Hưng được biết nhạc rock qua em trai của Hưng, cũng là guitarist và thành viên của ban nhạc rock Black Infinity sau này. Em trai mình tên Cọp, khoảng 11, 12 tuổi đã nghe nhạc rock và cho Hưng nghe. Lúc đó Hưng mới khoảng 15, 16 tuổi. Hưng vẫn nghe nhạc Việt Nam, nhạc Hoa hay nhạc pop của nước ngoài. Nhưng khi em trai cho Hưng nghe rock, Hưng thấy: “Wow, đây mới là thứ âm nhạc mà mình thích”. Bởi vì nó diễn tả rất đầy đủ những cảm xúc nội tâm của Hưng lúc đó. Kể từ đó, Hưng chọn nghe nhạc rock và cũng tập tành chơi các nhạc cụ cùng em trai.

Những ban nhạc rock gây ảnh hưởng rất lớn đến Hưng là Guns N' Roses, Bon Jovi và Steelheart. Rất vui là cách đây một tuần, Hưng cũng vừa được mời biểu diễn chung với Steelheart tại Hollywood. Đó là một niềm vui và niềm vinh dự rất lớn. Không ngờ có một ngày mình lại được đứng trên sân khấu với thần tượng Steelheart của mình và được hát chung những ca khúc quen thuộc từ tuổi thơ như “She's Gone”, “I Never Let You Go”.

BTV Bảo Trang: Năm 2006, anh thành lập Black Infinity, rồi ban nhạc trở thành một trong những cái tên đáng chú ý của cộng đồng metal Việt Nam. Nhìn lại quãng thời gian ấy, Black Infinity đã thay đổi Hưng như thế nào? Và nếu không có những năm tháng ấy, anh nghĩ Hưng BlackhearteD của hôm nay có thể đã là một người rất khác?

Hưng BlackhearteD: Black Infinity thật sự mang đến cho Hưng rất nhiều cảm xúc. Hưng gắn bó với ban nhạc hơn 10 năm. Quay lại thời gian thành lập ban nhạc, lúc đó Hưng vừa tốt nghiệp điện ảnh. Năm 2006, Hưng từ Mỹ quay về Việt Nam và thành lập ban nhạc rock Black Infinity cùng em trai, với vai trò guitarist trong band, cùng người bạn của Hưng là Sơn Đặng và một số thành viên khác tham gia sau đó. Tiêu chí của Hưng lúc đó là những sáng tác cho Black Infinity hoàn toàn bằng tiếng Anh. Hưng muốn bạn bè quốc tế có thể hiểu những tác phẩm nghệ thuật của mình và nhìn vào đất nước Việt Nam, thấy rằng Việt Nam cũng có một ban nhạc hát được tiếng Anh và chơi rock không thua kém gì thế giới.

Trong suốt những năm hoạt động của Black Infinity, tụi Hưng cũng đạt được những thành quả nhất định. Chẳng hạn như ca khúc “The Secret”, ca khúc được phối với đàn tranh, đã gây tiếng vang khá lớn trong cộng đồng metal thế giới, được lên báo, tạp chí Metal Hammer và được ký hợp đồng để phát hành trên toàn thế giới. Ngoài ra, các ca khúc khác cũng gây ảnh hưởng khá lớn trong cộng đồng metal Việt Nam và thế giới. Hưng nghĩ đó là một cột mốc rất quan trọng để hình thành con người Hưng ngày hôm nay. Bởi lúc đó, âm nhạc Black Infinity đặt nặng vấn đề phải chơi thật rock, thật metal, không để bị mất chất.

Hưng biết khi chơi những thể loại nhạc đó ở thị trường Việt Nam thì sẽ rất kén người nghe và cũng rất khó được duyệt trong những show diễn ngày xưa, bởi tụi Hưng chơi khá nặng. Nhưng mình cứ làm đúng mọi thứ thì mọi thứ cũng sẽ trơn tru và phát triển thôi. Những gì Hưng và Black Infinity gây dựng được trong khoảng thời gian đó là những kỷ niệm rất đẹp, những tình cảm anh em trong ban nhạc mà Hưng không thể nào quên được trong sự nghiệp âm nhạc. Nó cũng là một phần rất quan trọng trong sự nghiệp âm nhạc của Hưng cho tới ngày hôm nay.

BTV Bảo Trang: Nhiều người biết anh là một rocker, nhưng có thể chưa biết nhiều về Hưng với tư cách một người sáng tác và sản xuất âm nhạc. Khi bắt tay viết một ca khúc, điều gì thường xuất hiện trước với anh: một giai điệu, một câu chuyện, một hình ảnh hay một cảm xúc? Và Hưng của người sáng tác có khác nhiều so với Hưng của người biểu diễn trên sân khấu không?

Hưng BlackhearteD: Ngoài vai trò leader của các ban nhạc và các project âm nhạc của mình, Hưng còn là người sáng tác chính và nhà sản xuất âm nhạc chính. Thật ra, mọi thứ xuất phát rất đơn giản và thuần khiết. Việc chơi nhạc đối với Hưng cũng chỉ là muốn giải tỏa những cảm xúc trong người, những suy nghĩ mà Hưng không thể diễn đạt được bằng lời nói hay hành động trong xã hội. Hưng muốn bày tỏ nó qua âm nhạc của mình thôi. Khi muốn bày tỏ cảm xúc đó thì mình phải biết sáng tác. Hưng cũng tập tành sáng tác, tập đàn để viết trên guitar rồi viết trên piano.

Khi sáng tác ra được một tác phẩm rồi, mình lại phải sản xuất ca khúc đó. Như các bạn đã biết, quá trình sản xuất một ca khúc vào thời xưa, cách đây 10 năm, hoặc kể cả tới bây giờ, cũng tốn rất nhiều tiền bạc. Cho nên Hưng lại bắt tay vào học sản xuất ca khúc, học sử dụng máy tính, sử dụng các phần mềm sản xuất âm nhạc. Tất cả cũng chỉ để đáp ứng nhu cầu, thỏa mãn cảm xúc và tâm trạng của Hưng thôi. Cho tới một ngày nào đó, Hưng tự nhiên trở thành một người sáng tác và một người sản xuất âm nhạc mà lúc nào mình cũng không hay.

Khi Hưng sáng tác một ca khúc, sau đó bắt tay sản xuất thành một sản phẩm hoàn chỉnh và phát hành online, đối với Hưng như vậy là đã rất vui và rất thỏa mãn, bởi Hưng đã giải tỏa được cảm xúc của mình lúc đó. Có nhiều người hỏi: “Như vậy sao mà vui, phải lên sân khấu trình diễn chứ?”. Đúng, Hưng cũng rất thích lên sân khấu để trình diễn và hát những ca khúc của mình. Nhưng việc có lên sân khấu biểu diễn những ca khúc đó hay không thực sự không quan trọng bằng việc Hưng đã viết ra, sản xuất được ca khúc đó và phát hành nó.

BTV Bảo Trang: Năm 2017, anh sang Mỹ định cư. Ở Việt Nam khi ấy, anh đã có ban nhạc, có khán giả và một vị trí nhất định trong cộng đồng rock. Anh có từng cảm thấy mình phải bắt đầu lại từ đầu không? Đã có lúc nào anh nghĩ đến chuyện bỏ âm nhạc để chọn một cuộc sống khác dễ dàng hơn chưa?

Hưng BlackhearteD: Năm 2016-2017 là một dấu mốc đánh dấu sự thay đổi rất lớn với Hưng, khi Hưng quyết định quay trở lại Mỹ để định cư và làm việc. Nói từ “hy sinh” thì có lẽ hơi to lớn, nhưng để bỏ xuống những thành tựu, những gì mình đang có và làm lại từ đầu thì đó là một điều rất khó khăn với Hưng.

Khi quay lại Mỹ, công việc chính của Hưng tập trung vào công việc gia đình và điện ảnh nhiều hơn. Nhưng âm nhạc đã nằm trong người Hưng rồi, không thể nào nói là bỏ được. Mặc dù Hưng không còn hoạt động như những ngày ở Việt Nam với Black Infinity, nhưng lúc nào Hưng cũng có cây guitar, cây piano và giấy bút để sáng tác. Trong khoảng thời gian đó, ngoài công việc, khi về nhà, vào những khoảng thời gian rảnh cuối tuần hay ban đêm, Hưng lại cầm đàn lên tập và sáng tác nghêu ngao cho vui thôi. Hưng tự làm những project nhỏ, chứ không phải bỏ âm nhạc của mình.

Thật ra Hưng cũng không nghĩ mình sẽ quay trở lại với âm nhạc như hiện tại, với DẠ MA. Nhưng cũng nhờ một cái duyên lành, những năm sau đó cuộc sống của Hưng trở nên ổn định hơn, Hưng có nhiều thời gian hơn. Ngoài việc trau dồi kỹ năng, điều Hưng rất tin hiện nay là về cái duyên. Hưng gặp được những người anh em hiện giờ trong ban nhạc DẠ MA. Bảy thành viên, ai cũng rất tài giỏi và rất phù hợp với tiêu chí cũng như hình ảnh Hưng đặt ra cho DẠ MA.

Việc nói Hưng bỏ âm nhạc thì thật ra không bao giờ có, vì nó là hơi thở hằng ngày của Hưng. Làm gì thì làm, thời gian rảnh Hưng cũng chỉ cầm đàn lên tập đàn thôi. Hưng rất thích tập đàn tỳ bà, đàn guitar. Nói chung khi ôm đàn lên là Hưng rất vui.

BTV Bảo Trang: Vậy thì có thể nói DẠ MA không hẳn là một ý tưởng hoàn toàn mới, mà là điều anh đã ấp ủ từ những năm còn hoạt động với Black Infinity. Khi nào anh nhận ra rằng: đã đến lúc biến ý tưởng ấy thành một ban nhạc thực sự?

Hưng BlackhearteD: Thật ra ý tưởng về một ban nhạc như DẠ MA đã có từ rất lâu, từ khi Hưng còn hoạt động với Black Infinity. Nhưng lúc đó mới chỉ là quá trình nung nấu và nuôi dưỡng, chưa có đủ duyên để hình thành. Như Hưng chia sẻ từ đầu, nếu không nhờ việc Hưng quay trở lại Mỹ để sinh sống thì tình yêu thương và nỗi khát khao, nhớ về quê hương Việt Nam có lẽ cũng không nhiều như vậy. Mình ở xa thì mới nhớ, chứ khi đang ở Việt Nam thì mình không có cảm giác nhớ, bởi mình đang sống trong đó mà. Nhờ việc Hưng phải qua Mỹ sinh sống, đó lại là một cái duyên để Hưng nhớ Việt Nam, yêu thương Việt Nam nhiều hơn và yêu văn hóa Việt Nam nhiều hơn.

Khi đủ duyên để thành lập DẠ MA, Hưng muốn mình phải hát tiếng Việt ở đất nước Mỹ này, muốn chơi những nhạc cụ dân tộc và mặc áo dài bước lên sân khấu.

BTV Bảo Trang: Có một điều khá thú vị trong hành trình của anh: càng sống xa Việt Nam, âm nhạc của anh dường như càng tìm về với tiếng Việt và những chất liệu quê hương!

Hưng BlackhearteD: Khi Hưng làm việc và sống ở Mỹ một thời gian, không hiểu tại sao tình yêu với Việt Nam và quê hương lại càng dâng lên cao trong lòng Hưng. Nó cho Hưng nhiều cảm xúc để muốn viết và sáng tác nhiều tác phẩm mang hơi hướng Việt Nam, văn hóa Việt Nam hơn so với thời gian đầu Hưng chơi với Black Infinity. Đó cũng là một cái duyên. Nếu không phải vì công việc gia đình mà Hưng quay trở lại Mỹ thì không biết những sáng tác của Hưng thời gian này có đậm chất Việt Nam hơn như vậy hay không.

Trong năm đầu tiên, DẠ MA cũng biểu diễn một số show lớn nhỏ ở các thành phố như Hollywood hay Orange County. Hưng nhận thấy có những show mình hát phần nhiều, trên 50%, là tiếng Việt, nhưng sau khi biểu diễn xong thì khán giả quốc tế rất hưởng ứng và thích những giai điệu của Việt Nam. Trong quá trình tìm hiểu về nghệ thuật thế giới, Hưng nhận thấy xu hướng thưởng thức một tác phẩm nghệ thuật hiện nay không còn dựa trên rào cản ngôn ngữ nữa. Đó là chiều sâu cảm xúc mà mọi người cảm nhận được.

Hiện nay, thế giới cũng rất thích những văn hóa đặc trưng của từng vùng miền. Cho nên việc Hưng tự tin hát tiếng Việt ở Hollywood, tự tin mặc áo dài truyền thống và mang những nhạc cụ dân tộc của mình lên sân khấu là một niềm tự hào và niềm vui của Hưng.

BTV Bảo Trang: Nhắc đến những chất liệu Việt Nam trong âm nhạc của anh, tôi đặc biệt tò mò về mối liên hệ của Hưng với dân ca và những nhạc cụ truyền thống. Những giai điệu ấy đến với anh từ đâu, và vì sao anh muốn đưa chúng vào modern rock?

Hưng BlackhearteD: Thật ra những làn điệu dân ca đã ăn sâu vào trong người Hưng từ rất nhỏ. Hưng nghĩ phần nhiều tất cả những người sinh ra ở Việt Nam đều sẽ có những cảm xúc giống Hưng.

Đối với Hưng, những bài hát như “Trống cơm”, “Bèo dạt mây trôi”... Hưng đã được nghe từ rất bé, từ bà, từ mẹ, từ chị hát cho mình nghe. Nó vô tình ăn sâu trong ký ức và trong người Hưng từ lúc nào không hay. Hiện tại Hưng có điều kiện và môi trường để nghe và hát lại những bài dân ca đó, nên càng ngày Hưng càng thấm và hiểu hơn về những lời ca. Ví dụ như bài “Trống cơm”, khi Hưng ngâm nga bài đó, Hưng mới thấy: “Wow, càng ngày mình càng hiểu hơn về ý nghĩa của nó, rất là hay”. Nó cho Hưng một ý tưởng là phải làm lại bài này mới hơn với Modern Rock, để các thế hệ sau có cơ hội biết, nghe và hiểu thêm về những ca khúc của Việt Nam mình, nhất là các bạn trẻ ở Mỹ.

BTV Bảo Trang: Bây giờ anh có thêm một vị trí rất đặc biệt trong cộng đồng âm nhạc quốc tế: một thành viên có quyền tham gia đề cử và bỏ phiếu cho GRAMMY. Nhưng tôi nghĩ điều quan trọng hơn vẫn là những gì anh sẽ làm với âm nhạc của mình trong những năm tới. Nếu nhìn về phía trước, anh muốn Hưng BlackhearteD được nhớ đến như một nghệ sĩ như thế nào?

Hưng BlackhearteD: Hiện nay Hưng phải trau dồi thêm rất nhiều kiến thức về âm nhạc để bổ sung cho vai trò của mình trong Recording Academy, cũng như vai trò của Hưng trong âm nhạc DẠ MA hiện nay.

Hưng muốn mang văn hóa Việt Nam ra với thế giới.

Ngoài ra, Hưng muốn duy trì những văn hóa xa xưa của người Việt Nam. Ví dụ như nghệ thuật, những bài dân ca, những nhạc cụ dân tộc như đàn tỳ bà, đàn nguyệt, đàn bầu. Đó là những nhạc cụ đặc trưng của người châu Á, của Việt Nam mình, nhất là cây đàn bầu.

Theo Hưng được biết, hiện nay ở Việt Nam mình còn ít những tài liệu học thuật về nhạc cụ dân tộc. Trong tương lai, Hưng muốn là một người nghệ sĩ góp phần duy trì và bảo tồn những giá trị văn hóa đó cho giới trẻ Việt Nam, cũng như để thế giới có điều kiện biết thêm về văn hóa Việt Nam.

Ngoài ra, Hưng cũng muốn kết hợp những chất liệu ấy với modern rock để thế hệ trẻ dễ dàng tiếp cận hơn với những văn hóa xa xưa của cha ông ta. Hưng cũng muốn góp phần cùng các nghệ sĩ khác mang văn hóa Việt Nam ra giới thiệu với thế giới, với những người bạn ở Mỹ.

BTV Bảo Trang: Chúc cho những dự án âm nhạc tiếp theo của anh sẽ tiếp tục mở thêm những cánh cửa mới cho chính mình, cho DẠ MA và cho âm nhạc Việt Nam!