Lần nào làm chương trình giới thiệu nghệ sĩ, Bảo Trang cũng tò mò về điều khiến họ bắt đầu một dự án mới. Với Dương Thùy Anh, câu trả lời lại giản dị: chị muốn lưu giữ những vẻ đẹp của Việt Nam theo cách của riêng mình.
Không phải bằng những lời giới thiệu dài dòng, mà bằng tiếng đàn nhị. Để khi giai điệu cất lên, người ta nhớ đến những cung đường Hà Giang (nay thuộc tỉnh Tuyên Quang), nhớ màu xanh của sông Nho Quế, nhớ cảm giác choáng ngợp trước thiên nhiên của chính đất nước mình.
Đó cũng là câu chuyện mà Giai điệu quê hương muốn gửi tới quý vị hôm nay, qua MV mới của nghệ sĩ đàn nhị Dương Thùy Anh - "Vó ngựa trên mây".
Nghe âm thanh chương trình tại đây:
Nếu chỉ nghe phần âm nhạc, có lẽ nhiều người sẽ cảm nhận được sự phóng khoáng, mạnh mẽ và đầy năng lượng của tác phẩm này. Nhưng phía sau đó còn là một mong muốn rất giản dị của Dương Thùy Anh: giới thiệu vẻ đẹp của Việt Nam thông qua tiếng đàn nhị mà chị đã gắn bó suốt nhiều năm qua.
NSƯT Dương Thùy Anh chia sẻ: "MV Vó ngựa trên mây như là một món quà động viên tinh thần của mình sau bao nhiêu sự cố gắng, sự nỗ lực. Đây là một MV để giới thiệu về cảnh đẹp của Việt Nam qua tiếng đàn nhị và qua những giai điệu rất tuyệt vời của tác phẩm Vó ngựa trên mây. Bài này đã được phối khí từ khoảng ba, bốn năm trước và mình mang đi biểu diễn ở khá nhiều nơi. Điều thú vị là khi ngồi trên máy bay nghe bản phối, mình có cảm giác như âm nhạc đang ở ngay giữa không trung vậy. Khi biểu diễn ở nước ngoài, khán giả đón nhận rất nhiệt tình. Ngôn ngữ có thể không hiểu được nhau, nhưng âm nhạc là thứ truyền tải và kết nối mọi người đến gần nhau hơn. Mong muốn của Thùy Anh là không chỉ khán giả Việt Nam, mà cả khán giả nước ngoài cũng biết đến Việt Nam qua hình ảnh, con người Việt Nam, cùng nhạc cụ dân tộc Việt Nam."
Đi nhiều nơi trên thế giới, và chính những chuyến đi lại khiến Dương Thùy Anh thêm trân trọng vẻ đẹp của quê hương mình.
Khi quyết định thực hiện MV, chị đã chọn Hà Giang – nơi những dãy núi nối tiếp nhau trong mây, nơi dòng Nho Quế xanh biếc len qua cao nguyên đá. Và để có được những khuôn hình đẹp như khán giả nhìn thấy, cả ê-kíp đã trải qua không ít thử thách.
Dương Thùy Anh kể: "Đến Hà Giang cùng gia đình, mình thấy cảnh đẹp quá. Đi biểu diễn ở nhiều nơi trên thế giới rồi nhưng chưa nhìn thấy nơi nào hùng vĩ như Hà Giang của đất nước mình. Để quay được ở sông Nho Quế phải đi rất sâu. Các bạn trong ê-kíp đã phải ngâm mình hàng tiếng đồng hồ dưới nước để giữ bè. Sau đó lại tiếp tục di chuyển vào sâu bên trong, trèo lên những mỏm đá để quay tiếp. Có những chỗ rất nguy hiểm, diện tích đứng rất nhỏ. Nhưng với mong muốn mang những gì đẹp nhất của thiên nhiên Việt Nam lên MV thì mình biết là mình phải cố gắng làm được. Âm nhạc này, cảnh quan này, trang phục này... tất cả đều là văn hóa. Khi làm một dự án, mình luôn nghĩ nó phải là một câu chuyện, có đầu có cuối và có sự dẫn dắt cảm xúc xuyên suốt."
Có lẽ vì thế mà trong âm nhạc của Dương Thùy Anh, người nghe không chỉ bắt gặp kỹ thuật của một nghệ sĩ đàn nhị, mà còn thấy sự nâng niu dành cho từng khung cảnh, từng nét đẹp văn hóa của đất nước.
Trước khi đưa khán giả lên với những cung đường đá xám của Hà Giang trong "Vó ngựa trên mây", Dương Thùy Anh từng bắt đầu chuyến phiêu lưu của mình từ một cánh rừng nguyên sinh ở Tà Xùa. "Băng qua cánh rừng" là tác phẩm mở đầu album Lắng – dự án đánh dấu 40 năm chị đồng hành cùng cây đàn nhị. Trong âm nhạc của Võ Thiện Thanh, khu rừng hiện lên vừa huyền bí vừa sống động; có tiếng gọi của muôn loài, có những bước chân tất bật trước thử thách, cũng có những khoảng lặng đủ để mỗi người lắng nghe chính mình. Và biết đâu, khi khép mắt lại, mỗi chúng ta cũng sẽ tìm thấy một "cánh rừng" riêng đã từng đi qua trong cuộc đời.
Dương Thùy Anh luôn nói về cây đàn nhị như nói về một người bạn đồng hành. Người bạn ấy đã cùng chị đi qua nhiều sân khấu, nhiều vùng đất. Và dường như hành trình ấy vẫn chưa dừng lại: "Tôi rất yêu quý cây đàn nhị, muốn mang bạn ấy đi muôn nơi, muốn bạn ấy xuất hiện cùng với cảnh đẹp thiên nhiên của đất nước. MV Băng qua cánh rừng là vào rừng. Vó ngựa trên mây là lên núi. Và còn phải ra biển nữa. Đó là những dự định tiếp theo và mình sẽ cố gắng, nỗ lực. Để có một MV ưng ý cần thời gian, cần quá trình, cần sự quyết tâm và rất nhiều cố gắng."
Rừng xanh đã đi qua. Núi cao cũng đã in dấu trong những giai điệu của Dương Thùy Anh. Và biết đâu, trong một ngày không xa, tiếng đàn nhị ấy sẽ lại đưa chúng ta đến với những miền biển của Tổ quốc bằng một câu chuyện mới.
Giữa rất nhiều lựa chọn của đời sống âm nhạc hôm nay, thật đáng quý khi vẫn có những nghệ sĩ vẫn kiên trì tìm những cách kể mới cho âm nhạc dân tộc. Không chỉ giữ gìn, họ còn làm cho những thanh âm quen thuộc trở nên gần gũi hơn với khán giả đương đại.
Hy vọng rằng, qua tiếng đàn nhị của Dương Thùy Anh, mỗi chúng ta sẽ thêm một lần muốn lên đường, muốn ngắm nhìn kỹ hơn vẻ đẹp của đất nước mình và thêm yêu những giá trị văn hóa vẫn đang được tiếp nối bằng tất cả đam mê và tâm huyết của người nghệ sĩ.
Dương Thùy Anh hiện là giảng viên đàn nhị tại Trường Cao đẳng Nghệ thuật Hà Nội và là thành viên nhóm nhạc Cỏ Lạ. Năm 2019, chị được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú. Trong quá trình hoạt động nghệ thuật, nữ nghệ sĩ từng giành Giải Nhì Độc tấu và Hòa tấu Nhạc cụ dân tộc năm 2008 cùng Huy chương Vàng Liên hoan Độc tấu và Hòa tấu Nhạc cụ dân tộc toàn quốc năm 2017.
Với "Vó ngựa trên mây", NSƯT Dương Thùy Anh tiếp tục cho thấy khả năng đưa đàn nhị thoát khỏi những giới hạn quen thuộc để bước vào không gian âm nhạc hiện đại, nơi âm nhạc dân tộc có thể chạm tới khán giả trẻ bằng cảm xúc và trải nghiệm sống đương đại.
