Quỳnh Phạm - Từ Hanoi Jazztival đến hành trình đi tìm tiếng nói riêng

Hanoi Jazztival 2026 vừa khép lại sau ba ngày đưa Jazz đến nhiều không gian khác nhau của Hà Nội, từ Nhà hát Lớn, phố đi bộ Hồ Gươm đến Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam và những jazz club quen thuộc của thành phố. Trong bức tranh ấy, Woman in Jazz là một chương trình đặc biệt, khi những nữ nghệ sĩ Việt Nam và quốc tế cùng đứng trên một sân khấu để kể những câu chuyện riêng bằng Jazz.

Quỳnh Phạm là một trong những giọng ca đã gắn với Jazz Việt từ những năm 2000. Chị từng có khoảng 10 năm đứng trên sân khấu Bình Minh Jazz Club của nghệ sĩ Quyền Văn Minh, rồi có một quãng thời gian gần như rời xa sân khấu để dành cho công việc và những lựa chọn khác. Nhưng âm nhạc không biến mất. Nó chỉ nằm đó, chờ một thời điểm thích hợp để trở lại.

Năm 2024, sau hơn hai thập kỷ theo nghề, Quỳnh Phạm phát hành album đầu tay Rồi như đá ngây ngô, gồm 5 ca khúc của Trịnh Công Sơn được chuyển thể theo phong cách Jazz. Và hôm nay, từ những ngày vừa sống trong không khí của Hanoi Jazztival, chúng ta sẽ cùng nhìn lại con đường mà Quỳnh Phạm đã đi qua để trở thành một trong những giọng ca có dấu ấn riêng của Jazz Việt.

Nghe âm thanh chương trình tại đây:

BTV Bảo Trang: Xin chào Quỳnh Phạm. Quỳnh vừa tham gia chương trình Hanoi Jazztival 2026. Nhìn lại ba ngày Jazz hiện diện ở nhiều không gian của Hà Nội, điều gì khiến chị ấn tượng nhất về cách công chúng đón nhận Jazz lần này?

Ca sĩ Quỳnh Phạm: Điều khiến Quỳnh ấn tượng nhất ở Hanoi Jazztival 2026 là cách khán giả chủ động tìm đến với Jazz. Trước đây, những người làm Jazz vẫn thường nghĩ cộng đồng của mình còn nhỏ. Hơn nữa, những ngày ấy Hà Nội có rất nhiều lễ hội và chương trình lớn cùng diễn ra. Vậy mà khi ban tổ chức mở đăng ký, các suất vé nhanh chóng kín chỗ; nhiều nghệ sĩ tham gia còn chưa kịp đăng ký để xem phần trình diễn của đồng nghiệp. Với Quỳnh, đó là một bất ngờ rất vui. Nó cho thấy công chúng không chỉ tò mò, mà đã thật sự muốn dành thời gian để nghe Jazz như một trải nghiệm nghệ thuật trọn vẹn, chứ không chỉ là âm nhạc làm nền.

BTV Bảo Trang: Quỳnh từng chia sẻ rằng đã có thời gian Jazz thường chỉ được xem như một thứ âm nhạc làm nền trong nhà hàng, khách sạn hay các sự kiện. Nhưng bây giờ, khán giả bắt đầu đến để thực sự xem một buổi biểu diễn Jazz. Theo Quỳnh, sự thay đổi ấy đến từ đâu? Và nó đang đặt ra yêu cầu gì đối với chính những người làm Jazz?

Ca sĩ Quỳnh Phạm: Theo Quỳnh, công nghệ đã thay đổi rất nhiều cách khán giả đến với âm nhạc. Bây giờ, chỉ với một chiếc điện thoại, người nghe có thể tìm hiểu một nghệ sĩ, một chương trình hoặc tiếp cận nhiều thể loại âm nhạc trên thế giới. Thế hệ trẻ cũng cởi mở hơn, sẵn sàng nghe những điều mới và không còn mặc định Jazz là một thứ âm nhạc xa cách. Nhưng khi khán giả đã đến để thật sự nghe Jazz, điều đó cũng đặt ra yêu cầu cao hơn với nghệ sĩ. Chúng tôi phải học nhiều hơn, chuẩn bị kỹ hơn và tôn trọng trải nghiệm của người nghe, từ chất lượng biểu diễn, cách xây dựng chương trình đến không gian thưởng thức. Sự quan tâm của khán giả vừa là niềm tin, vừa là một lời nhắc rằng người làm Jazz không thể bằng lòng với chính mình.

BTV Bảo Trang: Quỳnh Phạm đến với Jazz từ một nền tảng khá đặc biệt: học piano cổ điển từ nhỏ, sau đó tiếp cận Jazz khi đang học tại Trường Nghệ thuật Quân đội. Từ một người quen với sự chuẩn mực của âm nhạc cổ điển đến một nghệ sĩ Jazz phải chấp nhận sự phóng khoáng, ngẫu hứng, thậm chí “nghịch” trong âm nhạc, Quỳnh Phạm của ngày ấy đã phải thay đổi như thế nào?

Ca sĩ Quỳnh Phạm: Nền tảng cổ điển cho Quỳnh tính kỷ luật. Quỳnh vẫn nhớ hồi mới ôn thi piano, cô Tuyết Minh giao một bài étude chạy ngón rồi để mình ngồi luyện gần như suốt buổi chiều. Một động tác phải lặp đi lặp lại đến khi ngón tay, nhịp điệu và từng nốt nhạc trở thành phản xạ tự nhiên. Quỳnh thích nhạc cổ điển, nhưng khi Trường Nghệ thuật Quân đội mở hướng đào tạo nhạc nhẹ, cụ thể là Jazz, Quỳnh đã chọn gần như ngay lập tức, bởi sự ứng tác và sáng tạo của Jazz rất gần với tính cách của Quỳnh khi ấy. Thật ra, Jazz tự do nhưng không tùy tiện; vẫn có hòa thanh, nhịp điệu và cấu trúc làm nền. Nó giống như người ta đưa cho mình một đề bài, còn mình kể câu chuyện ấy theo cách riêng, nhưng câu chuyện vẫn phải đủ sức thuyết phục người nghe. Vì vậy, Quỳnh không từ bỏ những gì đã học ở cổ điển; Quỳnh mang tính kỷ luật ấy vào sự tự do của Jazz.

BTV Bảo Trang: Khoảng 10 năm hát tại Bình Minh Jazz Club, từ 2004 đến 2014, có thể xem là một quãng thời gian rất quan trọng trong hành trình âm nhạc của Quỳnh Phạm, khi vừa đi làm ban ngày, vừa đi hát buổi tối, có khi biểu diễn ở nhiều nơi. Nhìn lại quãng thời gian ấy, điều gì từ sân khấu của nghệ sĩ Quyền Văn Minh và thế hệ Jazz thời đó vẫn còn ở trong Quỳnh Phạm hôm nay?

Ca sĩ Quỳnh Phạm: Đó là một quãng thanh xuân rất nhiều năng lượng, hoài bão và cả sự hiếu thắng của tuổi trẻ. Quỳnh vừa làm việc ban ngày, vừa đi hát buổi tối, có những hôm biểu diễn ở nhiều nơi. Phải sống hết mình trong quãng thời gian ấy, Quỳnh mới dần hiểu mình thật sự muốn gì và điều gì mình có thể làm tốt nhất. Điều còn lại rõ nhất trong Quỳnh hôm nay là tính kỷ luật của sân khấu sống, thói quen lắng nghe những người chơi cùng mình và tinh thần học hỏi từ thế hệ đi trước. Sân khấu của nghệ sĩ Quyền Văn Minh không chỉ cho Quỳnh cơ hội hát, mà còn giúp Quỳnh được sống trong một đời sống Jazz thật sự.

Bây giờ, khi gặp những nghệ sĩ trẻ đang bước vào hành trình mà thế hệ Quỳnh từng đi qua, Quỳnh muốn chia sẻ với các bạn nhiều hơn, để các bạn có thêm cơ hội phát triển và tránh được một số lối mòn cũ. Tình yêu dành cho Jazz vẫn còn nguyên, chỉ khác là ngày trước Quỳnh muốn khẳng định mình; còn hôm nay, Quỳnh muốn góp phần mở rộng không gian để nhiều người cùng được cất tiếng nói.

BTV Bảo Trang: Sau đó, Quỳnh gần như rời sân khấu để dành thời gian cho công việc và những lựa chọn khác. Nhưng Quỳnh từng nói rằng âm nhạc vẫn luôn là điều mình yêu thích nhất và cũng là điều mình làm tốt nhất. Đã có thời điểm nào Quỳnh nhận ra: mình không thể đứng ngoài âm nhạc mãi được nữa?

Ca sĩ Quỳnh Phạm: Có một giai đoạn Quỳnh phải đi qua khá nhiều biến động và mất mát. Quỳnh nghĩ trong đời, ai rồi cũng có lúc phải đối diện với một quãng như vậy. Đó cũng là một phần của quá trình trưởng thành. Mỗi người sẽ tự tìm cho mình một cách để chữa lành và lấy lại thăng bằng. Với Quỳnh, âm nhạc chính là liều thuốc lành. Khi quay lại hát và làm nhạc, Quỳnh nhận ra âm nhạc không chỉ là điều mình yêu, mà còn là nơi mình được trở về với chính mình. Có lẽ từ lúc ấy, Quỳnh hiểu rằng mình không thể đứng ngoài âm nhạc mãi được nữa.

BTV Bảo Trang: Năm 2019, Quỳnh thành lập Hanoi Blues Note, ban đầu là một công ty biểu diễn và tổ chức sự kiện, sau đó mở rộng sang sản xuất và phát triển âm nhạc số. Việc đứng ở phía sau sân khấu, tổ chức và sản xuất âm nhạc thay vì chỉ đứng trên sân khấu với tư cách ca sĩ đã thay đổi cách Quỳnh nhìn về nghề như thế nào?

Ca sĩ Quỳnh Phạm: Ban đầu, Hanoi Blues Note được thành lập với mong muốn tạo ra một sân chơi và một kênh kết nối cộng đồng nghệ sĩ Jazz, để các thế hệ có thể gặp gỡ, hỗ trợ và học hỏi lẫn nhau. Khi bước từ vị trí nghệ sĩ sang người tổ chức, sản xuất và quản lý, Quỳnh bắt đầu nhìn nghề từ nhiều phía hơn. Một nghệ sĩ thường có cá tính và cái tôi rất mạnh; nhưng ở vai trò kết nối, Quỳnh phải học cách đặt cái tôi đúng chỗ, để nhiều cá tính có thể cùng làm việc và tạo ra kết quả tốt nhất. Quá trình ấy có cả vấp ngã, sai lầm và những quyết định không dễ dàng. Chúng khiến Quỳnh không phải lạnh lùng hơn, mà tỉnh táo và có trách nhiệm hơn. Quỳnh cũng hiểu rằng một dự án nghệ thuật không thể đi đường dài chỉ nhờ hào quang của một cá nhân; nó cần cộng sự, phương pháp làm việc và trách nhiệm với cả nghệ sĩ lẫn khán giả.

BTV Bảo Trang: Sau hơn 20 năm theo nghề, Quỳnh mới thực hiện album đầu tay "Rồi như đá ngây ngô" và lại chọn 5 ca khúc Trịnh Công Sơn để kể bằng ngôn ngữ Jazz. Quỳnh từng nói phải đến thời điểm này mình mới đủ trải nghiệm để thực sự hiểu nhạc Trịnh. Vậy điều mà Quỳnh Phạm hôm nay nhìn thấy trong những ca khúc ấy khác gì so với Quỳnh Phạm của những năm 20 tuổi?

Ca sĩ Quỳnh Phạm: Quỳnh biết ơn cả Quỳnh của hiện tại lẫn cô gái tuổi 20 ngày trước. Quỳnh hôm nay đã trưởng thành hơn, bình tĩnh hơn và đang thích thú khám phá cuộc sống quanh mình. Nhưng để có được sự bình tĩnh ấy, Quỳnh cũng phải cảm ơn một Quỳnh tuổi 20 trẻ con, hiếu thắng, nhiều năng lượng và đôi khi rất ồn ào. Nếu hát những ca khúc này ở tuổi 20, có lẽ Quỳnh sẽ hát bằng kỹ thuật và cảm xúc tức thời nhiều hơn, bởi khi ấy mình chưa đủ trải nghiệm để hiểu hết ca từ. Đang sống quá nhanh và quá sôi nổi thì khó mà cảm được thế nào là “rồi như đá ngây ngô”. Còn bây giờ, bài hát đến tự nhiên hơn. Quỳnh không còn cố giải thích ca từ, mà để những trải nghiệm của mình đi vào câu hát. Đó giống như lời kể của một người phụ nữ đã đi qua một phần đời: gần gũi, nhẹ nhàng nhưng bên trong có nhiều lớp hơn.

BTV Bảo Trang: Quỳnh từng nói album đầu tay chỉ là “một màu, một trạng thái” trong chân dung âm nhạc của Quỳnh Phạm, còn phía trước có thể là những chất liệu khác như âm nhạc truyền thống, quan họ hay ca trù. Sau Rồi như đá ngây ngô và sau những trải nghiệm mới từ Hanoi Jazztival, Quỳnh đang muốn đi tiếp về phía nào trong âm nhạc?

Ca sĩ Quỳnh Phạm: Sau "Rồi như đá ngây ngô" và Hanoi Jazztival, sự đón nhận của khán giả là một động lực rất lớn đối với Quỳnh và các nghệ sĩ. Trước mắt, Quỳnh vẫn tiếp tục đồng hành cùng dự án "Hãy yêu Jazz đi". Chúng tôi đang tập luyện và chuẩn bị thêm những bản nhạc Trịnh được kể lại bằng ngôn ngữ Jazz và chuyển ngữ. Về chặng đường dài hơn, Quỳnh muốn tìm hiểu sâu hơn những chất liệu truyền thống như quan họ hay ca trù. Nhưng nếu bước vào di sản, người nghệ sĩ phải đi chậm, học, lắng nghe và đối thoại với những người đang trực tiếp thực hành di sản, chứ không thể chỉ mượn vài âm thanh hay hình ảnh trên bề mặt. Quỳnh muốn tìm một cách để chất liệu truyền thống gặp Jazz và gặp khán giả hôm nay mà vẫn giữ được tinh thần cốt lõi của nó!