Mỗi nghề đều có những dấu hiệu để người ta nhận ra nhau. Với người làm báo, đó có thể là chiếc máy ghi âm luôn mang theo bên mình, là cuốn sổ tay đã sờn góc, là những cuộc điện thoại vội vã, những chuyến đi đột xuất, hay những đêm thức trắng trước giờ phát sóng.
101 năm đã trôi qua kể từ ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam ra đời. Dù cách thức tác nghiệp đã thay đổi rất nhiều theo nhịp phát triển của công nghệ, vẫn có những giá trị được gìn giữ nguyên vẹn: sự trung thực, trách nhiệm và khát vọng mang đến cho công chúng những thông tin hữu ích, nhân văn.
Nhân dịp kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam, chúng tôi xin được gửi tới quý vị những ca khúc viết về nghề báo – một nghề nhiều áp lực, nhiều hy sinh, nhưng cũng đầy tự hào.
Nghe âm thanh chương trình tại đây:
Có lẽ, những người làm báo đều từng trải qua cảm giác vừa hồi hộp vừa hạnh phúc khi tác phẩm của mình đến được với công chúng. Đó có thể là một bản tin phát đúng giờ, một bài viết giúp thay đổi số phận của ai đó, hay đơn giản là việc góp thêm một góc nhìn để cuộc sống được nhìn nhận đầy đủ và nhân văn hơn. Nhưng phía sau những sản phẩm báo chí là rất nhiều câu chuyện không phải lúc nào cũng được kể: những chuyến công tác xa nhà, những lần chạy đua với thời gian, những trăn trở trước mỗi con chữ...
Làm báo là được đi nhiều, gặp nhiều và lắng nghe nhiều câu chuyện của cuộc sống. Nhưng cũng chính vì thế mà người làm báo hiểu rằng, ngòi bút không chỉ để ghi chép hay phản ánh hiện thực. Mỗi tác phẩm báo chí đều mang theo trách nhiệm. Trách nhiệm với sự thật. Trách nhiệm với công chúng. Và cả trách nhiệm góp phần lan tỏa những điều tốt đẹp, nhân lên niềm tin và lòng nhân ái giữa cuộc đời còn nhiều bộn bề.
Đó cũng là thông điệp mà ca khúc "Ánh sáng từ ngòi bút" muốn gửi gắm. Nhạc sĩ Vũ Huyền Ngọc chia sẻ, với chị, mỗi nghề đều mang một sứ mệnh riêng và nghề báo là một nghề rất cao quý. Từ những năm tháng chiến tranh ác liệt đến thời bình hôm nay, biết bao thế hệ nhà báo đã không quản ngại gian nan, hiểm nguy để mang đến những dòng tin trung thực, những hình ảnh chân thực, góp phần thắp sáng niềm tin và khơi dậy khát vọng trong lòng nhân dân.
Nhạc sĩ bày tỏ: "Ca khúc Ánh sáng từ ngòi bút được Huyền Ngọc viết bằng tất cả sự trân trọng và lòng biết ơn dành cho những người làm báo Việt Nam. Hình ảnh "ngòi bút" trong bài hát không chỉ là công cụ lao động mà còn là biểu tượng của sự thật, lẽ phải và tinh thần trách nhiệm đối với đất nước. Khi sáng tác ca khúc này, Huyền Ngọc không chỉ nghĩ đến những trang báo với từng con chữ, mà còn nghĩ đến tất cả những người đang ngày đêm làm báo trên mọi loại hình: báo in, báo điện tử, phát thanh, truyền hình, ảnh báo chí và truyền thông đa phương tiện. Bởi vậy, "ngòi bút" ở đây là biểu tượng của bản lĩnh, trí tuệ, trách nhiệm và trái tim của những người làm báo. Đó là tình yêu nghề, là sự nhiệt huyết, là tinh thần viết bằng cái tâm và những điều trong sáng nhất. Ngòi bút ấy có thể là cây bút trên trang giấy, chiếc máy ảnh ghi lại những khoảnh khắc lịch sử, chiếc micro nơi hiện trường hay ống kính truyền hình mang hơi thở cuộc sống đến với hàng triệu khán giả. Qua ca khúc này, Huyền Ngọc xin gửi lời tri ân sâu sắc tới các thế hệ nhà báo, phóng viên, biên tập viên, quay phim, kỹ thuật viên và tất cả những người đang thầm lặng cống hiến cho nền báo chí cách mạng Việt Nam. Chính các anh, các chị đã và đang thắp sáng "Ánh sáng từ ngòi bút" bằng tâm huyết, trách nhiệm và tình yêu dành cho Tổ quốc, cho nhân dân".
Từ những trang báo in đầu tiên của Báo Thanh Niên cách đây hơn một thế kỷ, đến những bản tin đa phương tiện hôm nay, báo chí cách mạng Việt Nam đã đồng hành cùng những bước chuyển mình của đất nước. Có những thế hệ nhà báo đã đi qua chiến tranh. Có những người có mặt ở tâm lũ, vùng dịch, nơi thiên tai xảy ra. Và hôm nay, những người làm báo trẻ lại đứng trước những thử thách mới của thời đại số, của trí tuệ nhân tạo, của cuộc cạnh tranh khốc liệt về tốc độ và thông tin.
Dẫu vậy, điều làm nên giá trị của nghề báo chưa bao giờ nằm ở công nghệ. Đó vẫn là bản lĩnh, là đạo đức nghề nghiệp và niềm tin vào những điều tử tế mà báo chí có thể mang lại cho xã hội. Và cũng bởi niềm tin ấy, những người làm báo vẫn tiếp tục bước về phía trước với tinh thần trách nhiệm và lòng yêu nghề.
Với tinh thần ấy, nhà thơ Đình Khoa đã viết bài thơ "Vững vàng đi tới tương lai", và rồi bài thơ đã có duyên gặp gỡ nhạc sĩ Nguyễn Anh Trí để được phổ nhạc thành ca khúc cùng tên. Đình Khoa chia sẻ: "Khi viết bài thơ này, tôi muốn bắt đầu từ những hình ảnh rất đời của nghề báo: mồ hôi đẫm lưng, những cung đường gió bụi, những vất vả và nhọc nhằn. Nhưng trong góc nhìn của mình, người làm báo không chỉ là người đi tìm thông tin, mà còn là những người nâng đỡ, sẻ chia với những thân phận, những góc khuất của cuộc đời; mang ánh sáng đến để xua tan cái xấu, cái ác và những điều bất thiện. Chính điều đó sẽ trở thành nhịp cầu để chúng ta vững vàng đi tới tương lai, đi thẳng vào ngày mai qua bao thế hệ. Bài thơ vốn mang nhiều chất tự sự, nhưng khi được nhạc sĩ Nguyễn Anh Trí phổ nhạc, tôi cảm nhận tác phẩm đã được nâng lên thành một khúc tráng ca về nghề báo. Những giai điệu, câu hát đầu tiên nhẹ nhàng, sâu lắng như cách người làm báo cẩn trọng đặt từng con chữ lên trang giấy. Đến đoạn điệp khúc, âm nhạc bừng sáng, mạnh mẽ, khiến những giọt mồ hôi, những chặng đường gió bụi không còn chỉ là sự vất vả, mà trở thành một tấm huân chương vô hình, đầy ý nghĩa dành cho sự dấn thân của những người cầm bút từ thời chiến đến thời bình".
Làm báo không phải lúc nào cũng là những khoảnh khắc hào nhoáng. Phần lớn thời gian, đó là công việc thầm lặng phía sau mỗi dòng tin, mỗi chương trình phát sóng, mỗi bài viết đến với công chúng. Nhưng cũng chính từ sự thầm lặng ấy, những người làm báo đã và đang góp phần kết nối con người với con người, lan tỏa những giá trị tích cực và lưu giữ nhịp đập của thời đại bằng tất cả trách nhiệm và tình yêu nghề.
Nhân kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam, chúng tôi xin gửi lời tri ân và những lời chúc tốt đẹp nhất tới các thế hệ người làm báo trong và ngoài nước. Chúc những người đang giữ trên tay ngòi bút, chiếc micro hay máy quay sẽ luôn giữ được sự tỉnh táo của lý trí, sự tử tế của trái tim và niềm say mê với nghề mà mình đã lựa chọn!
