Nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước trong giai đoạn mới và ghi nhận sự lớn mạnh của cộng đồng hơn 6,5 triệu đồng bào ta ở nước ngoài, Bộ Chính trị vừa ban hành Nghị quyết số 23 về công tác người Việt Nam ở nước ngoài. Kế thừa các giá trị cốt lõi của Nghị quyết 36, văn kiện mới này đánh dấu bước chuyển tư duy chiến lược khi khẳng định kiều bào là nguồn lực quan trọng góp phần nâng cao sức mạnh tổng hợp quốc gia. Để giúp quý vị và bà con kiều bào hiểu rõ hơn về những điểm mới cốt lõi cũng như thông điệp lớn mà văn kiện này gửi gắm, ông Ngô Trịnh Hà, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài, Bộ Ngoại giao, thông tin cụ thể về Nghị quyết 23.
PV: Thưa ông, Nghị quyết 23 của Bộ Chính trị ra đời là kết quả của một quá trình tổng kết 20 năm thực hiện Nghị quyết 36. Ông cho biết vì sao trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới hiện nay, chúng ta cần một văn kiện mới như Nghị quyết 23?
Ông Ngô Trịnh Hà: Nghị quyết 23 của Bộ Chính trị về công tác người Việt Nam ở nước ngoài do Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành kế thừa những quan điểm tư tưởng xuyên suốt và còn nguyên giá trị của Nghị quyết 36. Đồng thời, Nghị quyết thể hiện bước phát triển tư duy mới trong công tác người Việt Nam ở nước ngoài, phù hợp với yêu cầu phát triển của đất nước trong giai đoạn mới và những chuyển biến sâu sắc của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài.
Việc Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết 23 thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Đảng và Nhà nước đối với cộng đồng kiều bào, đáp ứng yêu cầu phát triển mạnh mẽ hơn trong việc phát huy nguồn lực con người, trí thức, khoa học, đổi mới sáng tạo và các mạng lưới kết nối toàn cầu của người Việt Nam ở nước ngoài phục vụ mục tiêu phát triển bền vững, nhanh của đất nước.
Trong quá trình xây dựng nghị quyết, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thường xuyên nhắc nhở làm thế nào xây dựng nghị quyết tạo điều kiện thuận lợi tối đa để người Việt Nam ở nước ngoài tham gia sâu rộng vào sự phát triển của đất nước.
PV: Ông có nhắc đến "bước chuyển tư duy". Trong đó, điểm gây chú ý nhất chính là việc nâng tầm vị thế, vai trò của người Việt Nam ở nước ngoài. Ông phân tích rõ hơn: Tại sao Nghị quyết 23 lại khẳng định kiều bào là "nguồn lực chiến lược quan trọng" thay vì chỉ là "nguồn lực" như trước đây?
Ông Ngô Trịnh Hà: Đây là điểm mới thứ nhất về nâng tầm tư duy. Nếu như Nghị quyết 36 chúng ta nói cộng đồng Việt Nam ở nước ngoài là nguồn lực, thì ở Nghị quyết 23, vị thế vai trò của người Việt Nam ở nước ngoài đã nâng lên thành "một trong những nguồn lực chiến lược quan trọng góp phần nâng cao sức mạnh tổng hợp quốc gia". Trước đây Nghị quyết 36 nói là "nhân tố thúc đẩy" quan hệ Việt Nam với các nước, thì ở Nghị quyết 23 chúng ta nâng cấp lên không phải là nhân tố mà là "cầu nối".
Đây là bước phát triển mới trong nhận thức khi cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài được nhìn nhận là một cấu phần quan trọng tạo nên sức mạnh tổng hợp quốc gia. Sức mạnh của Việt Nam giờ đây không chỉ được đo bằng những nguồn lực hiện hữu trong lãnh thổ quốc gia mà còn bao gồm những nguồn lực trí tuệ, kinh tế, khoa học công nghệ, văn hóa và quan hệ quốc tế của hơn 6,5 triệu người Việt Nam trên thế giới. Với vị thế đó, người Việt Nam ở nước ngoài vừa là cầu nối giữa Việt Nam với thế giới, vừa là lực lượng đồng hành tham gia trực tiếp vào sự nghiệp xây dựng, phát triển và bảo vệ Tổ quốc.
PV: Một điểm mới nữa là sự chuyển dịch tư duy trong công tác người Việt Nam ở nước ngoài từ "vận động, tập hợp, chăm lo" sang "đồng hành, kiến tạo cơ chế". Ông có thể giải thích rõ hơn về vai trò "kiến tạo" này?
Ông Ngô Trịnh Hà: Nghị quyết 23 nâng tầm tư duy từ chủ yếu là vận động, tập hợp, chăm lo lên thành đồng hành, kiến tạo cơ chế để người Việt Nam ở nước ngoài tham gia sâu hơn trong hành trình hội nhập, xây dựng và phát triển, bảo vệ Tổ quốc.
Trước đây trọng tâm là vận động, tập hợp cộng đồng và chăm lo đời sống, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của đồng bào, thì nay Nghị quyết nhấn mạnh hơn vai trò kiến tạo của Nhà nước trong việc hoàn thiện thể chế, cơ chế và chính sách đồng bộ, thông thoáng, đột phá để kết nối, thu hút và phát huy hiệu quả nguồn lực của người Việt Nam ở nước ngoài.
Đây là bước phát triển tư duy rất đúng đắn về sự phát triển của cộng đồng. Trước đây cộng đồng còn non trẻ, nay sau 20 năm thực hiện Nghị quyết 36, cộng đồng đã lớn mạnh và phát triển tương đối bền vững. Bên cạnh việc tăng cường vị thế, vai trò của họ thì Nhà nước cũng phải kiến tạo ra các cơ chế, chính sách để người Việt Nam ở nước ngoài tham gia sâu hơn vào công cuộc xây dựng và phát triển đất nước.
PV: Thưa ông, thông điệp lớn nhất mà Nghị quyết 23 muốn gửi gắm tới cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài lúc này là gì?
Ông Ngô Trịnh Hà: Nghị quyết 23 là nghị quyết về phát huy sức mạnh toàn dân tộc và huy động nguồn lực người Việt Nam toàn cầu phục vụ sự nghiệp xây dựng, phát triển và bảo vệ Tổ quốc.
Mỗi người Việt Nam dù ở trong nước hay ngoài nước đều là một bộ phận không tách rời của cộng đồng dân tộc Việt Nam, đều có vai trò, trách nhiệm và cơ hội đóng góp cho sự phát triển của đất nước.
Nghị quyết 23 kế thừa toàn diện tinh thần đại đoàn kết toàn dân tộc của Nghị quyết 36, đồng thời phát triển tư duy và phương thức công tác người Việt Nam ở nước ngoài lên một tầm cao mới. Nghị quyết thể hiện rõ tư duy gắn kết sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc với yêu cầu phát huy nguồn lực người Việt Nam toàn cầu phục vụ mục tiêu phát triển đất nước trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng.
PV: Xin trân trọng cảm ơn ông Ngô Trịnh Hà!
