Các đô thị lớn như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh hay Đà Nẵng đang nắm giữ phần lớn nguồn lực quan trọng của nền kinh tế Việt Nam, là những “đầu tàu” tạo ra giá trị gia tăng lớn, đóng góp đáng kể vào GDP cả nước, đồng thời lan tỏa cơ hội phát triển đến các vùng lân cận. Việc phát huy tiềm năng của các đô thị lớn đang trở thành một yêu cầu cấp thiết đối với Việt Nam trong giai đoạn hiện nay.
Các nghị quyết định hướng từ Trung ương về phát triển đô thị và vùng đã tạo điều kiện cho các đô thị lớn có nhiều bước đi cụ thể để tận dụng tiềm năng và thế mạnh của mình, đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng chung của đất nước.
Tại Hà Nội, định hướng phát triển đang tập trung mạnh vào mở rộng không gian đô thị và giảm áp lực khu vực trung tâm. Thành phố đã và đang triển khai hệ thống hạ tầng đô thị, từng bước hình thành mạng lưới giao thông công cộng hiện đại nhằm giảm ùn tắc và nâng cao hiệu quả di chuyển. Song song với đó, Hà Nội đẩy mạnh phát triển các khu đô thị vệ tinh, gắn với phân bố lại dân cư và dịch vụ, từ đó tạo ra cấu trúc đô thị cân bằng hơn.
Tại Thành phố Hồ Chí Minh, trọng tâm phát triển thể hiện rõ ở vai trò trung tâm kinh tế và đổi mới sáng tạo. Thành phố đang đẩy nhanh các dự án hạ tầng giao thông quy mô lớn, đặc biệt là hệ thống metro, nhằm hình thành mạng lưới vận tải công cộng hiện đại. Nghị quyết 09/NQ-TW ban hành tháng 5/2026 tiếp thêm động lực cho thành phố gánh vác vai trò dẫn dắt trong giai đoạn mới của đất nước. Tại lễ kỷ niệm 50 năm thành phố mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh diễn ra ngày 2/7, Bí thư thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh Trần Lưu Quang nêu rõ: “Giai đoạn phát triển mới, thành phố Hồ Chí Minh đang đứng trước những vận hội to lớn. Việc hợp nhất không gian phát triển của thành phố Hồ Chí Minh, Bình Dương, Bà Rịa - Vũng Tàu hội tụ những lợi thế chiến lược, mở ra không gian và động lực tăng trưởng mới, tạo tầm vóc mới cho thành phố. Nghị quyết 09-NQ/TW về xây dựng và phát triển thành phố Hồ Chí Minh trong kỷ nguyên mới là trách nhiệm chính trị đặc biệt để thành phố tiếp tục hành động, đóng góp nhiều hơn cho sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước”.
Trong khi đó, Đà Nẵng lại nổi bật với định hướng xây dựng đô thị thông minh và thành phố đáng sống. Thành phố đã triển khai mạnh mẽ các giải pháp hướng đến trở thành trung tâm công nghệ thông tin của khu vực miền Trung. Đặc biệt, bảo tồn và phát triển là yếu tố then chốt để thành phố phát triển theo hướng đô thị bền vững. Ông Lê Trí Thanh, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ Quốc Việt Nam thành phố Đà Nẵng, cho rằng: “Thành phố Đà Nẵng, với địa hình đa dạng về sông, biển, núi, rừng, rất phù hợp để tổ chức thành một không gian đô thị hiện đại và có sức hấp dẫn cao. Nhưng đồng thời cũng phải phát triển đô thị sao cho văn minh, hiện đại, thông minh nhưng giàu bản sắc, giàu các cái giá trị văn hóa”.
Điểm chung các đô thị lớn đều tập trung vào ba trụ cột: hạ tầng hiện đại, chuyển đổi số và nâng cao quản trị đô thị, nhưng mỗi nơi lại có hướng đi riêng phù hợp thế mạnh của mình. Những hành động cụ thể đó cho thấy các đô thị đang được hiện thực hóa bằng chính sách và dự án rõ ràng. Khi triển khai đồng bộ, hiệu quả, các đô thị sẽ trở thành động lực quan trọng cho phát triển bền vững của Việt Nam.
