Từ phòng thí nghiệm, giảng đường, bệnh viện cho đến các doanh nghiệp ở nước ngoài, ngày càng nhiều người Việt trẻ đang tích lũy tri thức, kinh nghiệm và những ý tưởng mới, mong muốn đóng góp cho quê hương. Nghị quyết số 23-NQ/TW ngày 2/8/2026 của Bộ Chính trị về công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài được kỳ vọng sẽ tạo thêm những cơ chế và điều kiện để nguồn lực này được kết nối, phát huy hiệu quả hơn trong quá trình phát triển đất nước.
Phóng viên Phạm Hà, Thường trú Đài Tiếng nói Việt Nam tại khu vực ASEAN, ghi lại ý kiến của bác sĩ Trần Khánh, Trưởng dự án Hợp tác Quốc tế, Hội Nghiên cứu và Ứng dụng Công nghệ Y - Sinh Việt Nam (VAMBRA), Phó Ban Liên lạc người Việt Nam tại Philippines, về những điểm mới và kỳ vọng từ Nghị quyết 23.
Nghe âm thanh bài viết tại đây:
Bác sĩ Trần Khánh nhận định, Nghị quyết số 23 không chỉ có ý nghĩa kế thừa các chủ trương nhất quán về đại đoàn kết dân tộc, mà còn mở ra một giai đoạn phát triển mới trong việc phát huy hiệu quả hơn nguồn lực kiều bào.
Nếu trước đây trọng tâm chủ yếu là tập hợp, vận động, chăm lo và củng cố sự gắn bó của cộng đồng, thì nay nhiệm vụ đặt ra là tạo lập các cơ chế để người Việt Nam ở nước ngoài có thể đồng hành, tham gia và trực tiếp đóng góp một cách thực chất, có tổ chức và hiệu quả hơn vào công cuộc phát triển của đất nước. Điều này sẽ khơi gợi các nguồn lực, khát khao cống hiến từ lực lượng kiều bào, trở thành một phần quan trọng của nguồn lực quốc gia, đóng góp không nhỏ vào các mục tiêu chung phát triển của đất nước.
Bác sĩ Trần Khánh chia sẻ: “Điểm nhấn của Nghị quyết 23 là việc lần đầu tiên đặt trọng tâm rõ nét vào xây dựng cơ chế đột phá, thu hút lực lượng kiều bào là chuyên gia, trí thức, nhà khoa học, doanh nhân, văn nghệ sĩ và đặc biệt là thế hệ kiều bào trẻ. Từ đó, hình thành các mạng lưới kết nối chuyên sâu về đổi mới sáng tạo và khoa học công nghệ, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước. Tôi cũng rất mong tinh thần của Nghị quyết 23 sớm được cụ thể hóa thành những cơ chế hợp tác thực chất, để trí thức kiều bào không chỉ được vận động tham gia, mà có thể trực tiếp cùng Việt Nam giải quyết những bài toán phát triển cụ thể".
Đảm nhiệm vai trò Trưởng dự án Hợp tác Quốc tế tại Hội Nghiên cứu và Ứng dụng Công nghệ Y - Sinh Việt Nam (VAMBRA), với thực tế 13 năm gắn bó với Philippines với tư cách là một kiều bào và một trí thức làm việc trong ngành y tế, bác sĩ Trần Khánh đề xuất một số ý kiến tâm huyết nhằm phát huy tối đa nguồn lực cộng đồng, cũng như tạo Đột phá chiến lược trong ngành y tế
Theo bác sĩ Trần Khánh, đây là thời điểm vàng để Việt Nam chủ động xây dựng vị thế trên bản đồ y khoa quốc tế qua 4 kiến nghị cốt lõi:
Thứ nhất, Thiết lập Mạng lưới Y tế Kiều bào toàn cầu: Chúng tôi đề xuất xây dựng một nền tảng số kết nối toàn bộ các chuyên gia, y bác sĩ người Việt và quốc tế. Đây sẽ là kênh trao đổi Khoa học – Công nghệ, chuyển giao các công nghệ lõi như AI y tế, Y học chính xác từ các nước tiên tiến về Việt Nam.
Thứ 2, Liên kết Y tế Nội - Ngoại: Thúc đẩy mô hình hợp tác trực tiếp giữa các trường Đại học Y, Bệnh viện đầu ngành trong nước (như Viện Răng Hàm Mặt TW, Bệnh viện Nhi TW) với các định chế y tế của Philippines. Điều này không chỉ nâng tầm đào tạo lâm sàng mà còn trực tiếp tổ chức các chương trình y tế phụng sự đồng bào, an sinh xã hội tại vùng sâu, vùng xa.
Thứ 3, Chuẩn hóa ngôn ngữ chuyên ngành và dịch chuyển sang "Xuất khẩu Giáo dục": Chúng ta không nên dừng lại ở việc xuất khẩu lao động tay nghề thấp. Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành một trung tâm đào tạo y khoa quốc tế. Bằng việc chuẩn hóa tiếng Anh chuyên ngành (tiêu chuẩn OET), chúng ta sẽ thu hút sinh viên quốc tế đến Việt Nam học tập, đồng thời đưa các thế hệ bác sĩ, điều dưỡng chất lượng cao của Việt Nam tự tin đi làm việc trên toàn cầu với vị thế của các chuyên gia.
Thứ 4, Phát triển mô hình Du lịch Y tế (Medical Tourism) & Dưỡng sinh: Việt Nam có thế mạnh về y học cổ truyền, nguồn dược liệu phong phú và chi phí y khoa kỹ thuật cao (như Nha khoa, Thẩm mỹ, Tế bào gốc) cực kỳ cạnh tranh. Việc kết hợp y tế chuyên sâu với du lịch nghỉ dưỡng, dưỡng sinh phục hồi sức khỏe sẽ là mũi nhọn kinh tế mới, thu hút dòng ngoại tệ lớn về cho nước nhà.
Với vai trò Phó ban Liên lạc người Việt Nam tại Philipines, bác sĩ Trần Khánh cho biết, nhiều người Việt tại Philippines có nhiều năm sinh sống và gắn bó với mảnh đất này. Dù cuộc sống còn nhiều khó khăn, có nhiều người làm các nghề buôn bán nhỏ, dịch vụ hoặc nội trợ, nhưng bà con luôn cố gắng chăm chỉ làm ăn, hòa nhập với xã hội sở tại và giữ gìn hình ảnh người Việt Nam cần cù, hiền hòa, đoàn kết. Cộng đồng người Việt tại Philippines cũng luôn giúp đỡ nhau hòa nhập và chấp hành tốt pháp luật sở tại, tích cực tham gia các hoạt động, có đóng góp thiết thực cho quê hương và thúc đẩy quan hệ hữu nghị giữa hai nước.
Không chỉ phát huy nguồn lực cộng đồng cho công cuộc phát triển của đất nước, bác sĩ Trần Khánh cũng đề xuất ý kiến về kết nối và hỗ trợ cộng đồng kiều bào tại Philippines: "Thứ nhất, thúc đẩy chính sách hỗ trợ giao thương: Cộng đồng người Việt tại Philippines đang phát triển mạnh mẽ nhưng chủ yếu mang tính tự phát. Nhà nước cần có thêm các hành lang pháp lý, chính sách ưu đãi, thủ tục logistics và kết nối doanh nghiệp để hỗ trợ giao thương hai chiều, biến cộng đồng nơi đây thành tiền đồn vững chắc cho hàng hóa và thương hiệu Việt Nam tại khu vực ASEAN. Thứ hai, chăm sóc và định hướng cho thế hệ trẻ. Số lượng sinh viên, học sinh, con em người Việt Nam sang Philippines du học ngày càng đông đảo. Các bạn rất cần một cơ chế kết nối chính thức từ các cơ quan đại diện ngoại giao, phối hợp với các hội nhóm sinh viên để hỗ trợ về mặt pháp lý, đời sống và định hướng nghề nghiệp, giúp các em không bị lạc lõng và luôn hướng về phụng sự Tổ quốc".
Theo bác sĩ Trần khánh, không chỉ cá nhân anh mà tất cả bà con cộng đồng người Việt tại Philippines rất vui mừng trước những bước phát triển lớn của đất nước. Nghị quyết số 23 sẽ là một động lực, khai mở không gian cống hiến mới cho các kiều bào, sẵn sàng đóng góp để phát triển quê hương.
