Trí tuệ nhân tạo, bán dẫn cùng làn sóng chuyển đổi số toàn diện đang tạo ra những thay đổi mang tính bước ngoặt. Việt Nam chúng ta đang chứng kiến sự vươn mình ấn tượng của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo khi vươn lên Top 3 khu vực Đông Nam Á, với tốc độ tăng trưởng bình quân đáng ngưỡng mộ lên tới 68%. Tuy nhiên, để chuyển hóa được tiềm năng tri thức thành giá trị kinh tế, chúng ta cần những “cây cầu” kết nối vững chắc giữa nhà khoa học, trường Đại học và doanh nghiệp. Do đó, Việt Nam cần có những cơ chế, hành lang và ngành công nghệ mũi nhọn để thúc đẩy làn sóng này. TS. Vũ Việt Anh, Chủ tịch Học viện Thành Công kiêm Chủ tịch Hội đồng Chuyên môn của Trung tâm Hỗ trợ Khởi nghiệp sáng tạo Quốc gia (NSSC) thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ, chia sẻ về câu chuyện nâng tầm thương mại hóa công nghệ Việt.
Nghe âm thanh phỏng vấn tại đây:
Phóng viên: Thưa Tiến sĩ, trong kỷ nguyên số, đặc biệt là khi trí tuệ nhân tạo (AI) đang bùng nổ mạnh mẽ, việc nâng cao năng lực cạnh tranh và thương mại hóa công nghệ của nước ta cần phải lưu ý những điều gì để thực sự bắt kịp tiến trình chuyển đổi số?
TS. Vũ Việt Anh: Hiện nay, như chúng ta đã biết, Việt Nam có rất nhiều đề tài khoa học của các nhà khoa học rất hay. Tuy nhiên, chúng ta lại chưa tạo dựng được sự kết nối để đưa những trí tuệ đó ra ngoài thị trường. Vì vậy, việc tạo dựng một cây cầu nối để tất cả các bên, từ nhà khoa học, các viện, trường, cho đến doanh nghiệp, có thể kết nối được với nhau là một điều vô cùng quan trọng và cần thiết.
Theo Nghị quyết 57, khoa học công nghệ được xác định là mũi nhọn và chúng ta cần tập trung để có nhiều doanh nghiệp khoa học công nghệ, giúp nâng cao vị thế cạnh tranh quốc gia. Một doanh nghiệp khi trở thành doanh nghiệp khoa học công nghệ lúc này sẽ nhận được sự hỗ trợ rất lớn từ phía Nhà nước thông qua các hành lang, chính sách khuyến khích phát triển. Chúng ta kết nối trí tuệ toàn cầu, trí tuệ của các viện trường để giúp doanh nghiệp có thêm nguồn sáng tạo, đồng thời giảm bớt thời gian tập trung cho công tác nghiên cứu. Bên cạnh đó, chúng tôi cũng kết nối với các liên minh để giúp các sản phẩm đó dễ dàng đưa được ra thị trường, thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ của doanh nghiệp khoa học công nghệ.
Phóng viên: Nói đến khoa học công nghệ, nhiều người thường nghĩ ngay đến bán dẫn hay trí tuệ nhân tạo. Vậy bên cạnh các công nghệ lõi này, bức tranh tổng thể về các ngành công nghệ mũi nhọn mà chúng ta đang tập trung hỗ trợ doanh nghiệp hiện nay bao gồm những lĩnh vực nào, thưa Tiến sĩ?
TS. Vũ Việt Anh: Có khoảng 30 ngành công nghệ mũi nhọn được Chính phủ tập trung và giao cho Bộ Khoa học và Công nghệ trực tiếp vận hành, hỗ trợ hướng dẫn cho các doanh nghiệp. Trong đó, ngoài các lĩnh vực về công nghệ lõi, như: chip, bán dẫn, hay AI, chúng ta còn có các lĩnh vực công nghệ khác, như: công nghệ về giáo dục, công nghệ về y tế, công nghệ về chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và rất nhiều lĩnh vực khác.
Hiện nay, chúng tôi đang có khoảng 34 cộng đồng, liên minh về các lĩnh vực công nghệ để hỗ trợ cho tất cả các ngành phụ trợ. Mục tiêu là tạo ra một sự chuyển đổi số toàn dân, toàn diện trong tất cả các lĩnh vực đời sống.
Theo báo cáo của StartupBlink, hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo của Việt Nam đã xuất sắc lọt vào top 50 toàn cầu và đứng thứ 3 khu vực Đông Nam Á, với tốc độ tăng trưởng trung bình ấn tượng lên tới 68%.
Để thúc đẩy làn sóng này, Chính phủ Việt Nam đã đặt mục tiêu chiến lược đến năm 2045, kinh tế tri thức và các đóng góp từ lĩnh vực khoa học công nghệ sẽ chiếm tới 50% tổng sản phẩm quốc nội (GDP). Việc chuyển đổi từ doanh nghiệp truyền thống sang doanh nghiệp khoa học công nghệ không chỉ giúp nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia mà còn giúp doanh nghiệp tăng trưởng doanh thu trung bình cao hơn từ 30% đến 40% so với các mô hình thông thường.
Phóng viên: Với các giải pháp toàn diện như vậy, dưới góc nhìn chuyên môn của ông, mảng công nghệ và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của Việt Nam hiện nay đã bắt kịp thế giới như thế nào?
TS. Vũ Việt Anh: Trong năm vừa qua, StartupBlink, một trong những đơn vị uy tín đánh giá chỉ số khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo thế giới, đã xếp hạng Việt Nam lọt vào top 50 các hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo trên toàn cầu. Trong khu vực Đông Nam Á, chúng ta đã xuất sắc vươn lên đứng thứ ba, vượt qua cả Thái Lan và hiện chỉ xếp sau Singapore.
Không chỉ dừng lại ở tầm vĩ mô quốc gia, các trung tâm đổi mới sáng tạo hiện nay đã được đưa về khắp các tỉnh thành. Bên cạnh hai trung tâm lớn là Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, năm vừa qua Đà Nẵng và Hải Phòng cũng đã lọt vào top 1000 các thành phố đổi mới sáng tạo khởi nghiệp toàn cầu; riêng Thành phố Hồ Chí Minh đã vươn lên top 100. Chỉ số đổi mới sáng tạo của Việt Nam đang tăng vọt với mức tăng trưởng trung bình đạt khoảng 68%. Đây là một con số rất đáng ngưỡng mộ đối với trí tuệ đổi mới sáng tạo của người Việt.
Phóng viên: Xin cảm ơn Tiến sĩ Vũ Việt Anh về cuộc trao đổi này với những chia sẻ vô cùng ý nghĩa và đầy tự hào. Chúc cho các hoạt động của liên minh chuyên gia sẽ tiếp tục chắp cánh thành công cho nhiều doanh nghiệp công nghệ Việt vươn tầm quốc tế.
