Giáo sư, nhạc sĩ Đặng Ngọc Long, người Việt ở Đức - Chủ tịch Hội đồng Nghệ thuật Cuộc thi guitar quốc tế Berlin trả lời phỏng vấn VOV5 về những điểm đặc biệt của cuộc thi lần này cũng như dấu mốc 20 năm của guitar quốc tế.
Nghe âm thanh phỏng vấn tại đây:
PV: Điều gì đặc biệt ở cuộc thi năm nay, thưa ông?
Giáo sư, nhạc sĩ Đặng Ngọc Long: Năm 2026 là kỷ niệm tròn 20 năm Cuộc thi và Festival Guitar Quốc tế Berlin. Chúng tôi tổ chức từ năm 2006, đến nay đã 9 lần, 2 năm một lần, có 1 năm không thực hiện được vì Covid-19. Năm nay sẽ là kỳ Festival lớn nhất để tổng kết lại chặng đường 20 năm. Có hơn 30 thí sinh từ 15 nước và vùng lãnh thổ tham dự, đông nhất từ trước đến nay. Đặc biệt có nhiều thí sinh đến từ Việt Nam tham gia thi 2 vòng online và đã vào đến vòng 2. Rất tiếc các bạn chưa vào được chung kết vì các thí sinh quốc tế năm nay chơi rất xuất sắc, nhưng đó cũng là kết quả rất đáng quý.
PV: Nghe nói năm nay có thay đổi về bài thi bắt buộc?
Giáo sư, nhạc sĩ Đặng Ngọc Long: Mọi năm bài bắt buộc là 2 bài cố định. Năm nay chúng tôi có đổi mới: ở các vòng ngoài, thí sinh được tự do lựa chọn tác phẩm trong số các sáng tác của tôi. Riêng vòng chung kết sẽ có 2 bài bắt buộc.
PV: Nghị quyết 80 của Bộ chính trị về phát triển văn hoá Việt Nam trong kỷ nguyên mới, có nhấn mạnh đến mục tiêu tạo “cú hích” chiến lược và điều kiện thuận lợi cho đội ngũ văn nghệ sĩ trong hoạt động sáng tác, quảng bá tác phẩm văn học nghệ thuật. Từ kinh nghiệm của một nghệ sĩ hoạt động biểu diễn và tổ chức biểu diễn ở nước ngoài, ông có thế chia sẻ những suy nghĩ của mình?
Giáo sư, nhạc sĩ Đặng Ngọc Long: Tôi rất tâm đắc với Nghị quyết mới, khi Đảng và Nhà nước coi văn hóa là sức mạnh mềm. Với tôi, ngoại giao âm nhạc là để bạn bè quốc tế đến, yêu mến, tự cảm nhận và tự họ lan tỏa văn hóa Việt Nam, đó mới là hội nhập bền vững.
Một cá nhân dù tâm huyết đến mấy cũng không thể làm được, phải có sự hỗ trợ từ trong nước thì nghệ sĩ ở ngoài nước như chúng tôi mới thực hiện được. Ví dụ năm 2024 tôi đã muốn đưa toàn bộ cuộc thi về Hà Nội để nghệ sĩ quốc tế đến Việt Nam và tài năng trẻ Việt Nam được cọ xát, nhưng cuối cùng không thành vì thiếu kinh phí và cơ chế phối hợp tổ chức sự kiện quốc tế còn khó khăn.
Từ kinh nghiệm đó, tôi mong rằng trong tương lai sẽ có những cơ chế kết nối hiệu quả hơn giữa các nghệ sĩ Việt Nam ở nước ngoài với các tổ chức văn hóa trong nước, để những ý tưởng và sáng kiến văn hóa có giá trị có thể trở thành hiện thực. Bởi vì khi có sự chung tay của Nhà nước, các tổ chức văn hóa và nghệ sĩ, chúng ta sẽ có nhiều cơ hội hơn để đưa âm nhạc Việt Nam đến với thế giới.
PV: Để làm được điều đó thì theo ông cần những gì?
Giáo sư, nhạc sĩ Đặng Ngọc Long: Theo tôi, trong giai đoạn hội nhập quốc tế hiện nay, nếu muốn phát triển văn hóa, văn nghệ, đặc biệt là âm nhạc, thì điều quan trọng là chúng ta cần có những chính sách tạo điều kiện để những giá trị văn hóa Việt Nam được gặp gỡ với thế giới. Tôi nghĩ rằng Nhà nước có thể quan tâm hơn đến việc hỗ trợ, kết nối những hoạt động nghệ thuật có chất lượng, có uy tín ở trong nước cũng như ở nước ngoài. Bởi vì hiện nay có nhiều nghệ sĩ Việt Nam đang sống và làm việc ở nước ngoài, họ đã xây dựng được những chương trình, festival, cuộc thi nghệ thuật có sự tham gia của bạn bè quốc tế.
Những hoạt động đó chính là những cây cầu rất tốt để đưa văn hóa Việt Nam ra thế giới. Qua kinh nghiệm nhiều năm tổ chức Cuộc thi và Festival Guitar Quốc tế tại Berlin, tôi nhận thấy âm nhạc có một sức mạnh đặc biệt. Có những nghệ sĩ nước ngoài, sau khi đến với cuộc thi, đã bắt đầu tìm hiểu về Việt Nam, về âm nhạc Việt Nam, và yêu thích những giai điệu mang âm hưởng dân tộc của chúng ta.
PV: Vậy dự định sắp tới của ông là gì?
Giáo sư, nhạc sĩ Đặng Ngọc Long: Tôi ấp ủ mời 5 nghệ sĩ từng đoạt giải Nhất từ 2006 đến nay về Việt Nam biểu diễn. Họ sẽ chơi không chỉ nhạc cổ điển thế giới mà chính là nhạc Việt Nam trên quê hương Việt Nam- những tác phẩm của tôi lấy cảm hứng từ dân ca Việt Nam và chuyển soạn. Đó là niềm tự hào của tôi, cũng là niềm tự hào của Việt Nam. Tôi cứ mường tượng hình ảnh những nghệ sĩ quốc tế mang âm nhạc Việt Nam về với khán giả Việt Nam, rồi sau đó họ lại mang đi khắp thế giới. Đấy là ước mơ của của tôi cho 20 năm vừa rồi và cũng là cho 20 năm tới
Theo tôi, hội nhập văn hóa không chỉ là đưa nghệ sĩ Việt Nam ra nước ngoài, mà còn là làm sao để bạn bè quốc tế đến Việt Nam, hiểu Việt Nam, yêu Việt Nam và trở thành những người cùng lan tỏa văn hóa Việt Nam. Đó là cách để âm nhạc Việt Nam có thể phát triển một cách tự nhiên và bền vững.
Xin trân trọng cảm ơn ông.
