Nghe âm thanh tại đây:
Những câu chuyện vụ án luôn có những tình tiết giàu tính chân thực, phản ánh thực trạng xã hội khiến người đọc, người nghe quan tâm. Thế nhưng, viết truyện vụ án dễ rơi vào chủ quan, tường thuật. Việc kết hợp được hai yếu tố khai thác chất liệu có thật và đi sâu vào tưởng tượng, nối dài câu chuyện số phận nhân vật quyết định sức hấp dẫn của tác phẩm văn học đề tài này. Mới đây, nhà văn Dương Thanh Biểu ra mắt công chúng tiểu thuyết nhan đề “Hoa dành ngày gặp lại”. Tác phẩm được đánh giá mang lối viết truyền thống, bút pháp giản dị, dễ hiểu, đã tiếp cận và lý giải một câu chuyện vụ án qua lăng kính văn chương.
Tiểu thuyết “Hoa dành ngày gặp lại” của nhà văn Dương Thanh Biểu được chia làm 17 chương. Phần đầu tác phẩm khắc hoạ hình ảnh và hoàn cảnh gia đình cựu chiến binh Lê Hồng, người vợ mất sớm, ông gắng sức nuôi hai con là Lê Thị Mai và Lê Hạo ăn học trưởng thành. Dư âm từ cái chết bí ẩn của người con gái nuôi của ông Hồng – cô Đặng Thị Viềng chưa lắng xuống thì biến cố xảy đến khi Công ty Trách nhiệm hữu hạn Lam Ngà của vợ chồng Mai và Tùng bắt đầu ăn nên làm ra, lễ cưới của người con út của ông Hồng là Hạo với luật sư Thanh Hà mới vừa diễn ra. Ông Hồng bị bắt tạm giam rồi hai người con cùng với con rể cũng lần lượt rơi vào vòng lao lý, là những nghi can gây nên cái chết của Đặng Thị Viềng. Từ đó phần tiếp theo tác phẩm khắc họa hành trình đi tìm chân lý, giải oan cho cha ông cựu chiến binh Lê Hồng. Chương 17 “Hoa dành ngày gặp lại” cũng là nhan đề tiểu thuyết của nhà văn Dương Thanh Biểu như một biểu tượng chiến thắng của công lý, lẽ phải và vẻ đẹp của ý chí, tình thân, tình người qua thử thách cuộc sống.
Trong hơn 300 trang tiểu thuyết “Hoa dành ngày gặp lại”, nhà văn Dương Thanh Biểu đã dựng lại câu chuyện một vụ án oan, những kẻ xấu xa đã đẩy một gia đình đến bi kịch nhân vật ông Hồng cùng hai người con và con rể bị bắt tạm giam vì nghi là thủ phạm vụ giết người. Đau đớn và trái ngang khi người bị hại lại chính là con gái nuôi của ông Hồng, người con của đồng đội cũ đã hi sinh. Người cựu chiến binh đã từng vào sinh ra tử, từng có một nghĩa cử cao đẹp phải đối mặt với tội trạng bắt nguồn từ sự cả tin của mình. Nhà Phê bình văn học Bùi Việt Thắng là người viết lời giới thiệu cho tiểu thuyết “Hoa dành ngày gặp lại”. Ông đánh giá cao những giá trị đạt được của tác phẩm về chuyện vụ án đã được nhà văn Dương Thanh Biểu thể hiện: “Tác phẩm của nhà văn Dương Thanh Biểu viết về một vụ án oan sai. Đặt ở trung tâm là số phận con người, những oan khuất và hành trình đi tìm công lý. Tác phẩm làm nổi bật sức mạnh của sự công bằng cũng như quá trình thực thi công lý trong đời sống. Cuối cùng, vụ án được làm sáng tỏ và công lý được trả lại cho người dân bình thường. Cách viết của Dương Thanh Biểu giản dị, chân thực và trung thực tuyệt đối. Cách viết này theo phương pháp truyền thống, gọi là thi pháp chân thành”.
Bên cạnh câu chuyện đi tìm chân lý, giải mối oan cho cựu chiến binh Lê Hồng và các con của ông, qua tiểu thuyết “Hoa dành ngày gặp lại”, nhà văn Dương Thanh Biểu chú tâm khắc hoạ sợi dây tình cảm, truyền thống gia đình. Bên cạnh đó là tình đồng đội, tình yêu và sự kiên cường đấu tranh cho lẽ phải.
Tác phẩm cũng lột tả những mặt trái của xã hội, nạn tham ô, tham nhũng, đưa hối lộ, sự thoái hoá, biến chất của một bộ phận cán bộ, lãnh đạo đã dung túng cho thói côn đồ và tội phạm. Nhìn tiểu thuyết “Hoa dành ngày gặp lại” từ khía cạnh chuyên môn cũng như giá trị văn chương, ông Nguyễn Đức Thái - Phó Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao có những cảm nhận riêng: “Trong hơn 10 tác phẩm văn học đã xuất bản, ‘Hoa dành ngày gặp’ lại là cuốn tiểu thuyết thứ tư của nhà văn Dương Thanh Biểu. Cũng như những tiểu thuyết trước đó, tác phẩm tiếp tục khai thác đề tài hoạt động thực hành quyền công tố và tư pháp, gắn liền với quá trình công tác và những trải nghiệm nghề nghiệp của ông. Tiểu thuyết được xây dựng từ một vụ án có thật trong đời sống, nhưng được nhà văn thể hiện bằng góc nhìn riêng cùng sự chọn lọc, hư cấu nghệ thuật phù hợp. Tác phẩm mang đến cho bạn đọc nhiều tình tiết hấp dẫn, bất ngờ, gay cấn và giàu kịch tính trong quá trình giải quyết những tình huống éo le của số phận con người liên quan đến công lý. Điều đáng trân trọng là tác giả đã kết hợp hài hòa giữa tính nghiêm minh của pháp luật với cảm xúc và hình tượng văn học. Nhờ đó, câu chuyện về phá án vừa chặt chẽ, logic, thấu tình đạt lý, vừa giàu cảm xúc và tính nhân văn, giúp những vấn đề pháp lý vốn khô khan trở nên gần gũi, nhẹ nhàng và giàu sức lay động”.
Với tiểu thuyết “Hoa dành ngày gặp lại”, nhà văn Dương Thanh Biểu thể hiện khả năng xây dựng cốt truyện xuyên suốt, liền mạch, các chi tiết và kịch tính lớp lang, khoa học. Sự am hiểu của một cán bộ trong ngành kiểm sát cộng hưởng với những nhịp đập của trái tim nhà văn, trách nhiệm của ngòi bút trước nhân tình thế thái đã giúp ông sáng tạo nên một câu chuyện giàu chi tiết, hình ảnh và chân thực. Thiếu tướng - Nhà văn Nguyễn Hồng Thái ấn tượng với cách xây dựng cốt truyện và truyền tải thông điệp của tiểu thuyết “Hoa dành ngày gặp lại”: “Về giá trị nghệ thuật, đây là một tác phẩm giàu tính hiện thực. Khi đọc, người đọc có cảm giác như các sự việc đang diễn ra ngay trước mắt mình. Bên cạnh đó, lối viết của Dương Thanh Biểu rất chân thật, mạch lạc, giản dị và dễ tiếp cận, không tạo cảm giác khúc mắc hay khó hiểu. Dĩ nhiên, đây là chất liệu được chắt lọc từ đời sống nên tác phẩm mang một thông điệp rõ ràng, dễ được bạn đọc tiếp nhận. Theo tôi, thông điệp của cuốn tiểu thuyết này rất sâu sắc. Một vụ án oan không chỉ làm tổn thương một cá nhân mà còn có thể đẩy cả một gia đình vào cảnh suy sụp, gây thiệt hại cho doanh nghiệp và để lại những hệ lụy nặng nề cho xã hội. Nếu không có sự dũng cảm đấu tranh của những con người chân chính, của những người bị oan, cũng như sự vào cuộc của các cơ quan bảo vệ pháp luật, thì những vụ án oan hoàn toàn có thể tiếp tục xảy ra. Thông điệp của tiểu thuyết được thể hiện rất rõ: khi gặp phải những bất trắc, oan khuất liên quan đến pháp luật, mỗi người cần biết tự bảo vệ mình bằng hiểu biết pháp luật, bằng sự trung thực và bản lĩnh của bản thân, đồng thời cần đến sự hỗ trợ của gia đình, bạn bè và các cơ quan thực thi pháp luật. Cuối cùng, công lý sẽ được thực thi và lẽ phải sẽ chiến thắng”.
Câu chuyện vụ án được viết một cách dung dị, các nút thắt được tháo gỡ một cách khá nhịp nhàng, hợp lý. Có chăng là một vài chi tiết mà tiểu thuyết “Hoa dành ngày gặp lại” còn bỏ ngỏ trong lòng độc giả, đó là hành xử của gia đình ông Lê Hồng sau cái chết bí ẩn của cô con gái nuôi Đặng Thị Viềng. Vì sao họ không ráo riết đi tìm nguyên do cái chết của người thân mà phải đợi đến khi biến cố khác ập đến thì mới lộ ra chân tướng sự việc. Chân dung và cá tính của các nhân vật chính như Lê Thị Mai, Lê Hạo được xây dựng một cách khá rõ rệt ở phần đầu nhưng lại khá mờ nhạt ở phần sau. Văn phong tiểu thuyết còn thiên về kể chuyện, tường thuật câu chuyện vụ án, dù có những đoạn miêu tả tâm lý nhưng để đặc tả được một cách thuyết phục còn là sự cộng hưởng của nhiều yếu tố có lẽ cần phải vượt lên dung lượng hơn 300 trang mới có thể chuyển tải trọn vẹn.
