Quan họ, Ca trù, Hát Xoan, Xòe Thái hay Hát Then được tái hiện sinh động thông qua Dự án “Dáng hình Di sản”. Bằng công nghệ số, nhóm bạn trẻ của trường Đại học FPT đã tái hiện di sản văn hóa không chỉ để nhìn mà còn để chạm, để nghe, để cảm nhận. Mỗi hộp di sản của Dự án là một ‘cánh cửa số’ dẫn đến không gian văn hóa sống động, giúp người dùng tương tác trực tiếp với các giá trị văn hóa truyền thống theo cách hoàn toàn mới.
Nghe âm thanh tại đây:
Dự án “Dáng hình Di sản” của nhóm chúng tôi được lấy cảm hứng từ các loại hình văn hóa nghệ thuật của Việt Nam được UNESCO công nhận. Nhóm muốn đưa các loại hình di sản văn hóa đến gần hơn với giới trẻ ngày nay khi mà các di sản văn hóa ngày càng bị mai một và giới trẻ không cảm thấy hứng thú. Đây là một điểm chạm cũng là một cầu nối đặc biệt kết nối giới trẻ với di sản văn hóa của dân tộc, đồng thời, quảng bá văn hóa Việt Nam ra thế giới.
Đây là chia sẻ của em Phùng Phương Anh, 1 trong 5 thành viên của nhóm Dự án “ Dáng hình Di sản”.
Dự án là đề án tốt nghiệp của nhóm sinh viên chuyên ngành Digital Marketing, Trường Đại học FPT tại Hà Nội. Đó là 5 chiếc hộp di sản tái hiện 5 loại hình di sản văn hóa phi vật thể của Việt Nam được UNESCO vinh danh, như: Ca trù, Xòe Thái, Dân ca Quan họ Bắc Ninh, Thực hành Then và Hát Xoan Phú Thọ thông qua ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ số.
Dự án mang đến một góc nhìn mới, không chỉ dừng lại ở những khung hình hay trang sách mà tái hiện mỗi di sản đều có dáng hình và âm thanh trong không gian diễn xướng tiêu biểu truyền thống.
Em Lê Hoàng Trung, thành viên nhóm dự án “Dáng hình Di sản”, cho biết: 5 loại hình nghệ thuật truyền thống của Việt Nam được chúng tôi đưa vào trong chiếc hộp di sản. Xòe Thái là một điệu múa truyền thống của dân tộc Thái ở vùng Tây Bắc thể hiện tinh thần đoàn kết và niềm vui trong cộng đồng. Trong hộp Xòe Thái, chúng tôi đã tái hiện trang phục đặc sắc của loại hình nghệ thuật này cùng với đó là bối cảnh rừng núi vùng Tây Bắc. Trong chiếc hộp Hát Xoan, chúng tôi tái hiện lại hình ảnh nghệ nhân hát xoan đứng trong khung cảnh trước cửa đình, và bên cạnh là hai chiếc cờ hội.
Từ chiếc hộp nhỏ một hành trình khám phá di sản Việt Nam mở ra. Những bức tượng được in 3D mô phỏng tạo hình đặc trưng nghệ nhân Hát Xoan Phú Thọ bên đình miếu cổ; liền anh, liền chị Quan họ Bắc Ninh cất câu hát đằm thắm trên thuyền rồng; nghệ nhân thực hành then với đàn tính và điệu Xòe Thái giữa không gian Tây Bắc; hay tiếng sênh, tiếng phách nhịp nhàng, thanh tao của nghệ thuật bác học Ca trù.
Em Tạ Thị Thu Hường, thành viên nhóm dự án “Dáng hình Di sản”, chia sẻ: Điểm nổi bật của hộp di sản là mỗi sản phẩm không chỉ là mô hình 3D được thiết kế tinh xảo tái hiện chân thực nhân vật và không gian văn hóa mà còn tích hợp QR code giúp người dùng truy cập vào nội dung số như video AI và câu chuyện văn hóa tạo nên trải nghiệm tương tác độc đáo. Bên cạnh đó, toàn bộ sản phẩm đều được xây dựng dựa trên quá trình nghiên cứu và thẩm định kỹ lưỡng nhằm đảm bảo tính chính xác và tôn trọng giá trị truyền thống. Nhờ sự kết hợp giữa văn hóa, công nghệ và trải nghiệm, hộp di sản trở thành cầu nối giúp di sản sống lại và gần gũi hơn với thế hệ trẻ Việt Nam.
Dù mới ở giai đoạn khởi đầu nhưng dự án đã cho thấy thế hệ trẻ ngày nay biết trân trọng, gìn giữ và phát phuy bản sắc văn hóa dân tộc. Chính cách tiếp cận mới mẻ thông qua công nghệ tạo hình ảnh và ý tưởng sáng tạo giúp cho di sản trở nên gần gũi hơn trong đời sống hằng ngày. Em Phùng Phương Anh, thành viên nhóm dự án “Dáng hình Di sản”, chia sẻ: Trong tương lai, dự án Dáng hình di sản của nhóm chúng tôi mở rộng pham vi khai thác và giới thiệu các loại hình di sản văn hóa phi vật thể trên khắp đất nước Việt Nam. Không chỉ dừng lại ở khu vực miền Bắc, chúng tôi tập trung phát triển các sản phẩm liên quan đến di sản đặc trưng của khu vực Nam Bộ và Trung Bộ, như: đờn ca tài tử Nam Bộ, dân ca ví giặm Nghệ Tĩnh, nhã nhạc cung đình Huế, hay không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên,…Việc mở rộng này là cơ hội tốt để có thể quảng bá bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam đến với du khách quốc tế một cách sáng tạo và gần gũi góp phần đưa di sản trở thành một phần sống động trong đời sống hiện đại.
Với lợi thế của công dân số, người trẻ hôm nay có khả năng lan tỏa giá trị di sản trên các nền tảng truyền thông mới, đồng thời tạo ra những cách tiếp cận phù hợp với cộng đồng cùng thế hệ. Qua những dự án sáng tạo của người trẻ cho thấy truyền thống có thể song hành cùng hiện đại, khi được tiếp cận bằng tình yêu với văn hóa dân tộc.
