Với đà tăng trưởng ấn tượng ngay từ đầu năm 2026, du lịch của tỉnh Điện Biên đang dần khẳng định vị thế trên bản đồ du lịch quốc gia khi khai thác hiệu quả chiều sâu văn hóa bản địa.
Trong quý I năm nay, tỉnh Điện Biên đón khoảng 550.000 lượt khách, tăng gần 30% so với cùng kỳ năm trước. Có được kết quả này là nhờ địa phương đã thay đổi cách làm du lịch, từ phát huy các khu, điểm di tích lịch sử chiến trường Điện Biên Phủ sang khai thác chiều sâu văn hóa, tạo ra các sản phẩm mang bản sắc riêng. Trong đó, cộng đồng 19 dân tộc ở tỉnh là hạt nhân.
Từ lễ hội, phong tục, ẩm thực đến không gian sinh hoạt, mỗi yếu tố văn hóa đều đang được nhìn nhận như một tài nguyên du lịch, có thể tổ chức, khai thác và đưa vào trải nghiệm thực tế.
Tại xã Thanh Yên, lễ khăm bản, hội té nước của đồng bào dân tộc Lào, tái hiện đầy đủ các nghi thức truyền thống, như: cầu may, buộc chỉ cổ tay, cúng thần sông….; cùng với đó là các hoạt động trải nghiệm góp phần kéo dài thời gian lưu trú của du khách. Ông Trần Thế Hoàn, Phó Chủ tịch UBND xã Thanh Yên, tỉnh Điện Biên, cho biết: “Ủy ban nhân dân xã đang có kế hoạch bảo tồn và phát huy những giá trị đặc sắc của lễ hội này để trở thành nét văn hóa đặc sắc và di sản phi vật thể của xã. Đây được xác định là nhiệm vụ trọng tâm trong kế hoạch bảo tồn các di sản văn hóa phi vật thể trên địa bàn của địa phương trong thời gian tới”.
Còn tại phường Mường Lay, nơi sinh sống của người Thái Trắng, mô hình du lịch cộng đồng đang thể hiện hiệu quả rõ rệt. Những ngôi nhà sàn truyền thống không chỉ là nơi sinh sống của người dân nơi đây mà còn trở thành điểm lưu trú cho du khách. Cùng với đó, những bữa cơm gia đình trở thành trải nghiệm ẩm thực. Những điệu xòe, phong tục tập quán trở thành sản phẩm văn hóa phục vụ du khách. Chị Lò Huyền Giang, người dân bản Chi Luông 1, phường Mường Lay, tỉnh Điện Biên, chia sẻ: “Khi tham gia làm du lịch cộng đồng, tôi cùng với gia đình đã có nhiều nguồn thu nhập ổn định từ những dịch vụ, như: đón khách, nấu ăn và giới thiệu quảng bá những sản phẩm của địa phương. Tôi thấy tự hào khi góp phần vào việc gìn giữ, quảng bá văn hóa của dân tộc mình đến với bạn bè trong và ngoài nước”.
Một trong những thay đổi đáng chú ý trong cách làm du lịch hiện nay của tỉnh Điện Biên là việc chuyển các hoạt động, sự kiện văn hóa từ không gian trung tâm về các bản làng. Ông Trần Hải Hà, Quyền Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Điện Biên, cho biết: “Trong tổ chức các sự kiện về văn hóa, chúng tôi sẽ tổ chức nhiều hơn tại các bản du lịch cộng đồng, bản văn hóa để tạo điều kiện, tạo cơ hội cho các bản du lịch cộng đồng, bản văn hóa, các chủ homestay tiếp cận thị trường, quảng bá du lịch và phát triển du lịch tại bản, tại thôn của mình. Khi du khách đến đây, họ sẽ có điều kiện trải nghiệm văn hóa, ẩm thực, tăng sự hài lòng của du khách”.
Việc phát huy các giá trị văn hóa riêng biệt của đồng bào các dân tộc tỉnh Điện Biên không chỉ tạo ra các sản phẩm du lịch đặc thù, mà còn góp phần xây dựng thương hiệu điểm đến; qua đó, thúc đẩy ngành du lịch phát triển bền vững.
