Từ 15 đến 18/6/2026 đoàn công tác của Bảo tàng Ký ức Chiến tranh Caen do Đại sứ Pháp tại Việt Nam Olivier Brochet, dẫn đầu. làm việc tại Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ. Đây là chuyến công tác chuyên môn lần thứ hai trong chương trình hợp tác giữa hai bảo tàng, với sự bảo trợ của Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam.
Hoạt động này nằm trong khuôn khổ quan hệ đối tác được khởi động giữa hai bảo tàng nhân chuyến thăm Việt Nam của Tổng thống Pháp Emmanuel Macron vào tháng 5/2025. Đây cũng là sự tiếp nối của quá trình tăng cường hợp tác giữa Pháp và tỉnh Điện Biên trong những năm gần đây, đặc biệt thông qua các dự án của Cơ quan Phát triển Pháp (AFD).
Một trong những minh chứng tiêu biểu là chuyến thăm Điện Biên của Bộ trưởng Bộ Quân đội Pháp Sébastien Lecornu nhân kỷ niệm 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ vào ngày 7/5/2024. Trong khuôn khổ chuyến thăm này, hai bên đã khánh thành tuyến tham quan lịch sử bằng ba ngôn ngữ và công trình chiếu sáng cầu Mường Thanh.
Thông qua chương trình hợp tác, hai bên mong muốn đồng hành cùng quá trình hiện đại hóa Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ, thúc đẩy chia sẻ kinh nghiệm về bảo tàng học, thiết kế, chỉnh lý hệ thống trưng bày; đổi mới phương thức truyền tải nội dung và nâng cao trải nghiệm tham quan, xây dựng bảo tàng trở thành không gian giáo dục, truyền cảm hứng, đối thoại và kết nối với mọi tầng lớp công chúng.
Được thành lập năm 1988 tại vùng Normandie, Bảo tàng Ký ức Chiến tranh Caen là một trong những bảo tàng lịch sử lớn nhất châu Âu về thế kỷ XX. Với đội ngũ các chuyên gia của Bảo tàng Ký ức Chiến tranh Caen, chuyến công tác lần thứ hai này nhằm tiếp tục chuyển giao chuyên môn và chia sẻ kinh nghiệm giữa các chuyên gia Pháp và đội ngũ của Việt Nam; trình bày các kết quả nghiên cứu, khảo cứu tư liệu, xây dựng nội dung và thiết kế trưng bày được thực hiện từ tháng 9/2025 đến nay; đề xuất các định hướng cụ thể nhằm đổi mới hệ thống trưng bày thường trực của Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ; thảo luận và xác định những bước phát triển tiếp theo của quan hệ hợp tác giữa hai bảo tàng.
Kể từ chuyến công tác đầu tiên vào tháng 9/2025, Bảo tàng Ký ức Chiến tranh Caen đã liên hệ với nhiều trung tâm lưu trữ lớn của Pháp đã được huy động nhằm tìm kiếm các tài liệu và giới thiệu cho Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ đến để nghiên cứu, sưu tầm có thể bổ sung cho kho tư liệu và nội dung trưng bày của Bảo tàng. Trong đó có các cơ quan quan trọng như Cơ sở Truyền thông và Sản xuất Nghe nhìn của Bộ Quốc phòng Pháp (ECPAD) và Cục Lưu trữ Lịch sử Quốc phòng Pháp.
Trên cơ sở những đánh giá được thực hiện trong chuyến khảo sát đầu tiên, nhóm chuyên gia về bảo tàng học và thiết kế trưng bày của Bảo tàng Ký ức Chiến tranh Caen đã phát triển thành phương án cải tạo một phần trưng của Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ, để từ đó Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ có thể áp dụng nhằm thay đổi, hiện đại hóa hệ thống trưng bày thường trực.
Trong chuyến công tác lần này, đoàn chuyên gia đã giới thiệu các mô hình và bản thiết kế sơ bộ cho không gian trưng bày về quá trình chuẩn bị của quân đội Pháp trước Chiến dịch Điện Biên Phủ. Đây là chủ đề mà phía Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ đặc biệt mong muốn được bổ sung thêm các tư liệu lưu trữ từ phía Pháp ngay từ chuyến làm việc đầu tiên vào tháng 9/2025.
Các chuyên gia Pháp cũng đã xây dựng một bộ quy chuẩn về bảo tàng học và thiết kế trưng bày nhằm định hướng quá trình đổi mới toàn bộ tuyến tham quan của bảo tàng, đồng thời bảo đảm giữ gìn bản sắc riêng của Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ.
Những kết quả này còn nhận được sự hỗ trợ chuyên môn của Hội đồng Khoa học Pháp do ông Clément Fabre điều phối, với sự tham gia của Giáo sư Pierre Journoud và Giáo sư Pierre Singaravélou, hai chuyên gia hàng đầu về lịch sử Đông Dương và lịch sử các không gian thuộc địa.
Không chỉ dừng lại ở các đề xuất kỹ thuật, chương trình hợp tác còn tạo điều kiện để đội ngũ hai bảo tàng trao đổi phương pháp làm việc, chia sẻ kinh nghiệm nghề nghiệp và nâng cao năng lực chuyên môn một cách bền vững.
Vượt lên trên khuôn khổ của một dự án kỹ thuật đơn thuần, chương trình hợp tác này được xây dựng trên một khát vọng chung: giúp các thế hệ trẻ hiểu rõ hơn về lịch sử thế kỷ XX. Ông Clément Fabre, Trưởng đoàn chuyên gia cho biết: “Trọng tâm của chương trình hợp tác bảo tàng này là một giai đoạn có ý nghĩa quyết định không chỉ đối với lịch sử Việt Nam hay lịch sử nước Pháp, mà còn đối với lịch sử thế giới.
Tôi tin rằng những nỗ lực chung trong suốt một năm qua giữa Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ, đội ngũ Bảo tàng Ký ức Chiến tranh Caen và Hội đồng Khoa học sẽ giúp thế hệ trẻ của hai nước hiểu rõ hơn tầm quan trọng của những sự kiện đã diễn ra tại Điện Biên Phủ trong giai đoạn bản lề 1953–1954.”
Đại sứ Pháp tại Việt Nam, ông Olivier Brochet nhấn mạnh: “Sự hợp tác giữa Bảo tàng Ký ức Chiến tranh Caen và Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ là minh chứng sinh động cho tinh thần của Quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện giữa Pháp và Việt Nam: một cuộc đối thoại được xây dựng trên nền tảng tin cậy, trên khả năng cùng nhìn nhận quá khứ một cách khách quan và thẳng thắn. Thông qua việc chia sẻ chuyên môn và truyền lại những bài học của lịch sử cho các thế hệ trẻ, chương trình hợp tác này góp phần làm sâu sắc hơn các mối liên kết văn hóa và con người giữa Pháp và Việt Nam.”
Đây cũng là một hoạt động cụ thể góp phần hiện thực hóa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện giữa Pháp và Việt Nam, trong đó văn hóa, giáo dục và bảo tồn ký ức lịch sử được xác định là những lĩnh vực hợp tác ưu tiên.
