Bắc Ninh, vùng đất kết tinh chiều sâu lịch sử và văn hiến. Trải qua hàng nghìn năm, vùng đất này đã bồi đắp nên một kho tàng di sản phong phú của văn hóa Việt Nam. Sự kiện Festival “Về miền di sản Bắc Ninh 2026”, đang diễn ra cùng các hoạt động vinh danh các di sản văn hóa, không chỉ khơi dậy niềm tự hào mà còn thúc đẩy trách nhiệm bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa bền vững của người dân Kinh Bắc xưa.

Lễ khai mạc Festival "Về miền di sản Bắc Ninh 2026". Ảnh: VOV

Diễn ra từ ngày 27-31/3, Festival “Về miền di sản Bắc Ninh 2026” có nhiều hoạt động, như: Trình diễn các di sản văn hóa phi vật thể; trưng bày "Hành trình sắc màu di sản văn hóa phi vật thể đại diện các vùng, miền"; trưng bày chuyên đề giới thiệu Di sản văn hoá thế giới Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử-Vĩnh Nghiêm-Côn Sơn, Kiếp Bạc; triển lãm tranh dân gian Việt Nam giới thiệu các dòng tranh dân gian Việt Nam tiêu biểu, như: Đông Hồ, Kim Hoàng, Hàng Trống, Làng Sình… Trong đó, đáng chú ý nhất là Lễ đón nhận Bằng của Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) ghi danh Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần được bảo vệ khẩn cấp; công bố Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc là Di sản văn hóa thế giới.

Ông Phạm Hoàng Sơn, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Bắc Ninh, cho biết: "Việc UNESCO ghi danh Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp không chỉ khẳng định giá trị lịch sử, văn hóa, thẩm mỹ độc đáo mà còn là sự ghi nhận nỗ lực của các thế hệ nghệ nhân, cộng đồng làng nghề. Đây đồng thời là lời nhắc nhở về trách nhiệm trong việc bảo vệ, phục hồi và phát huy giá trị di sản trước những thách thức của thời đại".

Chương trình gồm 3 chương: chương 1: Tinh hoa di sản; chương 2: Sắc màu Kinh Bắc; chương 3: Ngàn năm toả rạng. Các tiết mục đã đưa trở về với cội nguồn văn hiến, những lớp trầm tích lịch sử và tâm linh của Kinh Bắc được khơi mở qua dòng chảy thời gian. Ảnh: VOV

Tham dự Festival, bà Pauline Tamesis, Điều phối viên thường trú Liên Hợp quốc tại Việt Nam, cho rằng danh hiệu di sản không chỉ là niềm tự hào mà còn là cam kết trách nhiệm của tỉnh Bắc Ninh. Đây cùng là cơ hội để địa phương triển khai hiệu quả Chương trình hành động bảo vệ di sản, hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ cộng đồng thực hành nghề và nghệ nhân; Tăng cường quảng bá, nâng cao nhận thức xã hội về giá trị di sản; phát triển du lịch văn hóa bền vững, tăng cường liên kết vùng giữa Bắc Ninh, Quảng Ninh và Hải Phòng.

Bà Pauline Tamesis nói: "Liên Hợp Quốc tại Việt Nam và UNESCO đánh giá cao những nỗ lực của tỉnh Bắc Ninh và Việt Nam nói chung trong việc bảo tồn di sản văn hóa và thúc đẩy văn hóa như một động lực phát triển bền vững. Sự kiện hôm nay phản ánh niềm tự hào của vùng Kinh Bắc và sự phong phú của truyền thống văn hóa Việt Nam. Vùng Kinh Bắc từ lâu đã được công nhận là một trong những cái nôi của văn hóa Việt Nam. Tại đây, di sản không chỉ được thể hiện qua kiến trúc lịch sử và danh lam thắng cảnh, mà còn được bảo tồn và truyền lại qua phong tục tập quán, nghề thủ công truyền thống và đời sống tinh thần, những yếu tố đã định hình bản sắc của các cộng đồng qua nhiều thế hệ".

Việc đón nhận cùng lúc hai danh hiệu di sản đã đánh dấu một cột mốc đặc biệt đối với Bắc Ninh, góp phần khẳng định giá trị bền vững, sức lan tỏa của văn hóa Việt Nam trong dòng chảy hội nhập quốc tế. Festival “Về miền di sản Bắc Ninh 2026” trở thành không gian kết nối giữa quá khứ và hiện tại, góp phần đưa di sản trở thành nguồn lực phát triển, đồng thời lan tỏa hình ảnh văn hóa Kinh Bắc đến đông đảo công chúng trong và ngoài nước.