Từ một tác phẩm hội họa “Nghìn Xưa Lưu Dấu”đoạt giải Nhất cuộc thi và triển lãm “Di sản văn hóa Việt Nam qua Hội Họa” năm 2024, họa sĩ Lê Thanh (Giảng viên Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội) và nhóm các nghệ sĩ đã phát triển thành Bộ sưu tập khăn di sản “Nghìn Xưa Lưu Dấu – Từ Di sản đến đời sống”.
Trên chất liệu lụa truyền thống, với các họa tiết cổ được xử lý bằng kĩ thuật in hai mặt, thể hiện mong muốn đưa giá trị văn hóa Việt Nam bước ra khỏi không gian trưng bày để hiện diện trong đời sống hàng ngày.
Tác phẩm “Nghìn Xưa Lưu Dấu” với hình ảnh trung tâm là Khuê Văn Các, Văn Miếu Quốc Tử Giám, xung quanh là hình ảnh tượng và phù điêu tiêu biểu của Việt Nam nói chung và hiện vật tại Văn Miếu Quốc Tử Giám nói riêng như rồng đá, voi đá, tượng đá ở cổng Thái Học, bút lông bằng đá… kết hợp với nghệ thuật in độc bản thủy ấn, gợi cảm giác về sự huyền bí.
Cùng với các gam màu sáng, tối sắp xếp một cách có chủ đích trong tranh, tác phẩm này ca ngợi đạo học, sự vinh hiển cũng như những giá trị tinh thần tốt đẹp của người Việt được gìn giữ qua bao thăng trầm lịch sử.
Họa sĩ Lê Thanh – Tác giả tác phẩm “Nghìn Xưa Lưu Dấu”, đoạt Giải Nhất cuộc thi và triển lãm “Di sản Văn hóa Việt Nam qua Hội họa” năm 2024 mong muốn: Mỗi chiếc khăn không chỉ là một phụ kiện thời trang, mà còn là một câu chuyện văn hóa được mang theo trong từng hành trình của người sở hữu. Điều này cũng khẳng định: di sản mỹ thuật Việt Nam có giá trị đặc biệt và các thế hệ sau có thể kế thừa, tiếp nối.
“Nét riêng chính là những hình tranh khắc được chuyển thể từ hình ảnh di sản, được sống đời sống mới trên chất liệu lụa tự nhiên. Sản phẩm của chúng tôi đã đi qua một lần cách điệu và in khắc, để trở thành một tác phẩm nghệ thuật có giá trị độc lập”- họa sĩ Lê Thanh nói.
Bộ sưu tập Khăn Di sản “Nghìn Xưa Lưu Dấu – Từ Di sản đến đời sống” được thể hiện trên chất liệu lụa tơ tằm và satin poly (polyester satin), với 6 câu chuyện- liên quan đến các hình tượng nghệ thuật độc đáo trong mỹ thuật truyền thống Việt Nam: Nghê chầu nguồn sáng (sự hướng thiện, sáng suốt), Giáp hạc vân du (chim hạc cưỡi mây, thể hiện sự thanh cao, tự do), Phượng vũ thanh ca (sự bất tử, vẻ đẹp cao quý), Linh quy phụng kinh (Rùa thiêng nghe kinh), Vũ môn đăng khoa (Cá chép vượt vũ môn), Vân mã tự tại (nét uyển chuyển của mây nước và sự tự do, tự tại của ngựa)…
Đó là sự kết hợp sinh động những hình ảnh Văn Miếu Quốc Tử Giám, kiến trúc đình làng, các ngôi chùa cổ… Những họa tiết mây, lửa, bầu trời, lưỡng long chầu nhật…cùng được hòa quyện, kết nối, sắp xếp để tạo nên những câu chuyện riêng trên từng chiếc khăn lụa.
Anh Bùi Quốc Đạt, thành viên nhóm thiết kế cho biết: “Bức tranh của họa sĩ Lê Thanh phản ánh sự tiếp nối những giá trị di sản mỹ thuật, được in trên chất liệu tơ tằm từ vùng nguyên liệu Lâm Đồng, mang đến cho những người thực hiện nhiều cảm hứng”.
Theo bà Phan Thu Hương, Sáng lập thương hiệu thời trang Ramy: Hiện tại cũng có nhiều người sử dụng các họa tiết cổ để ứng dụng trong các sản phẩm thời trang, đồ gia dụng. Với bộ sưu tập khăn di sản “Nghìn Xưa Lưu Dấu”, những người thực hiện mong muốn giữ nguyên họa tiết cổ và đưa ngôn ngữ, màu sắc vào để những họa tiết đó trở nên tươi mới, trẻ trung, năng động, gần gũi hơn.
“Vải là nguyên liệu, còn khi làm thành sản phẩm thời trang thì nó còn có nhiều yếu tố, với khâu in, khâu nhuộm và hoàn thiện, cách đính kết khăn. Với khăn lụa tơ tằm, chúng tôi in hai mặt và khâu tay. Còn khăn lụa satinpoli thì chúng tôi may, cũng in hai mặt. Kĩ thuật in hai mặt rất khó, để làm được một chiếc khăn thì có thể bị mất 3-4 chiếc khăn bị hỏng”- bà Phan Thu Hương nói.
Mỗi tác phẩm nghệ thuật đều mang trong mình những câu chuyện và cảm xúc riêng của người nghệ sĩ. Có những tác phẩm được lưu giữ trong bảo tàng. Có những tác phẩm được treo trong phòng triển lãm. Nhưng cũng có những tác phẩm lựa chọn một hành trình khác – đồng hành cùng con người trong đời sống thường nhật. Thông qua chất liệu lụa, kỹ thuật in hiện đại và sự trân trọng nguyên tác nghệ thuật, những chiếc khăn trong bộ sưu tập “Nghìn xưa lưu dấu” là sự chuyển thể từ một tác phẩm hội họa thành những thiết kế thời trang mang giá trị thẩm mỹ và văn hóa
