Nhân kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Thái Lan, triển lãm ảnh “Lăng kính Ngoại giao: 50 năm Quan hệ Thái Lan - Việt Nam” dưới sự phối hợp giữa Đại sứ quán Thái Lan tại Hà Nội và Thông tấn xã Việt Nam đang diễn ra tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam mang đến cho công chúng một hành trình nhìn lại nửa thế kỷ đồng hành của hai nước qua hàng trăm tư liệu quý. Mỗi bức ảnh tại triển lãm ghi lại những khoảnh khắc trong các chuyến thăm của lãnh đạo cấp cao hai nước đồng thời cho thấy sự gắn kết giữa con người với con người, nền tảng tạo nên một mối quan hệ bền vững giữa hai nước suốt năm thập kỷ.
Nửa thế kỷ trước, ngày 6/8/1976, Việt Nam và Thái Lan chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao trong bối cảnh khu vực còn nhiều khác biệt. Từ những bước đi đầu tiên ấy, quan hệ hai nước không ngừng được mở rộng, từ hợp tác chính trị, kinh tế đến giáo dục, văn hóa và giao lưu nhân dân. Sau 50 năm, Việt Nam và Thái Lan đã trở thành Đối tác Chiến lược Toàn diện, cùng chia sẻ nhiều lợi ích và tầm nhìn trong khu vực.
Hành trình ấy được tái hiện qua triển lãm ảnh “Lăng kính Ngoại giao: 50 năm Quan hệ Thái Lan - Việt Nam”. Hàng trăm bức ảnh tư liệu và ảnh đương đại được tuyển chọn từ Đại sứ quán Vương quốc Thái Lan tại Hà Nội, Thông tấn xã Việt Nam, Hội Hữu nghị Việt Nam - Thái Lan và Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước đã lần lượt đưa người xem trở về những dấu mốc quan trọng trong quan hệ song phương. Từ chuyến thăm của Ngoại trưởng Thái Lan Bhichai Rattakul năm 1976, những chuyến thăm Hoàng gia, các cuộc gặp cấp cao, đến những hoạt động hợp tác văn hóa, kinh tế và giao lưu nhân dân... mỗi bức ảnh đều trở thành một mảnh ghép của ký ức, phản chiếu chặng đường phát triển của tình hữu nghị giữa hai quốc gia láng giềng.
Theo bà Urawadee Sriphiromya, Đại sứ Vương quốc Thái Lan tại Việt Nam, điều đặc biệt của triển lãm không chỉ nằm ở những bức ảnh quý hiếm, mà còn ở câu chuyện về con người được lưu giữ trong từng khuôn hình: "Triển lãm mở cửa tự do cho công chúng bởi vì bản chất của triển lãm ảnh này là về con người. Vì một mối quan hệ không chỉ được hình thành từ Chính phủ, đó còn là cảm giác chia sẻ niềm tin và tình hữu nghị giữa nhân dân hai nước... Nhiều bức ảnh trong triển lãm mà thế hệ trẻ Việt Nam chưa nhìn thấy bao giờ hoặc thậm chí cả tôi. Những bức ảnh có thể phản ánh lại cách hai nước đã hợp tác, cách chúng ta mở rộng từ chính trị, hợp tác kinh tế - xã hội và văn hóa..."
Đi dọc không gian triển lãm, người xem không chỉ bắt gặp những khoảnh khắc của các nhà lãnh đạo trong những cuộc gặp cấp cao, mà còn thấy hình ảnh những đoàn nghệ thuật biểu diễn, những doanh nghiệp hợp tác, những sinh viên trao đổi học tập hay những người dân hai nước gặp gỡ trong các hoạt động giao lưu văn hóa. Đó cũng là cách triển lãm kể lại câu chuyện ngoại giao bằng một ngôn ngữ gần gũi hơn.
Nếu các văn kiện ngoại giao ghi dấu những quyết định mang tính lịch sử, thì những bức ảnh lại lưu giữ cảm xúc của lịch sử. Đó cũng là lý do Thông tấn xã Việt Nam cùng các đối tác đã dành nhiều thời gian lựa chọn từng tư liệu trước khi giới thiệu tới công chúng. Tổng Giám đốc Thông tấn xã Việt Nam Vũ Việt Trang cho biết: "Trong không gian của triển lãm chúng ta sẽ cùng xem những hình ảnh về những dấu mốc tiêu biểu trong quan hệ giữa hai nước. Đây là những hình ảnh được tuyển chọn từ kho tư liệu ảnh của Thông tấn xã Việt Nam, ảnh do Đại sứ quán Thái Lan tại Việt Nam sưu tầm và những văn bản lưu trữ quý của Cục Văn thư và Lưu trữ. Trong quá trình chọn ảnh để trưng bày, chúng tôi vô cùng xúc động khi bắt gặp những khoảnh khắc vô cùng thân thiện của lãnh đạo hai nước trong các cuộc tiếp xúc cấp cao, các hoạt động giao lưu văn hóa, hợp tác kinh tế ngay từ những ngày đầu chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao..."
Qua ống kính của các phóng viên nhiều thế hệ, chúng ta được chứng kiến các sự kiện lịch sử qua những cái bắt tay mở đầu cho một giai đoạn hợp tác mới. Là những chuyến thăm đặt nền móng cho sự tin cậy giữa hai quốc gia. Và cũng là những khoảnh khắc đời thường, nơi khoảng cách giữa hai dân tộc được rút ngắn bằng sự sẻ chia và thấu hiểu.
Trong suốt 50 năm qua, hợp tác giữa Việt Nam và Thái Lan đã phát triển mạnh mẽ trên nhiều lĩnh vực. Thái Lan hiện là một trong những nhà đầu tư lớn tại Việt Nam, trong khi kim ngạch thương mại song phương đã vượt mốc 22 tỷ USD. Nhưng đằng sau những con số ấy vẫn là yếu tố được nhiều người nhắc đến nhiều nhất: sự gắn kết giữa nhân dân hai nước. Bởi cũng như lời Đại sứ Urawadee Sriphiromya chia sẻ, ngoại giao không chỉ được xây dựng bởi các chính phủ. Nó còn được vun đắp từ những chuyến du lịch, những chương trình trao đổi, những hoạt động văn hóa hay đơn giản là những cuộc gặp gỡ giữa những con người bình thường. Có lẽ vì vậy mà triển lãm lần này không chỉ thu hút các nhà ngoại giao hay những người nghiên cứu lịch sử, mà còn có rất đông bạn trẻ Việt Nam và Thái Lan đến tham quan.
Là nghiên cứu sinh người Thái Lan đang học tập tại Việt Nam, chị Sarisa Issayangyun cho biết những bức ảnh đã giúp chị cảm nhận rõ hơn về chiều sâu của mối quan hệ giữa hai quốc gia: "Tôi thấy triển lãm này thực sự thú vị. Tôi đã được xem nhiều bức ảnh đẹp thực sự ghi lại được tình bạn hữu nghị giữa Thái Lan và Việt Nam trong 50 năm qua, từ những bức ảnh về căn nhà của Chủ tịch Hồ Chí Minh ở Thái Lan và các chuyến thăm của lãnh đạo cấp cao hai nước. Những bức ảnh này thực sự thể hiện được những gì tôi sẽ gọi là tình bạn hưng thịnh sẽ tồn tại mãi mãi giữa hai nước."
Năm mươi năm là quãng thời gian đủ dài để hai quốc gia cùng đi qua nhiều biến động của khu vực và thế giới. Từ những ngày đầu thiết lập quan hệ ngoại giao đến khuôn khổ Đối tác Chiến lược Toàn diện hôm nay, Việt Nam và Thái Lan đã cùng xây dựng một nền tảng hợp tác dựa trên sự tin cậy, tôn trọng và hiểu biết lẫn nhau.
