Biên cương nơi cực Tây A Pa Chải

Cực Tây A Pa Chải (Điện Biên) không chỉ có núi non trùng điệp với mốc giao điểm đường biên giới ba nước Việt Nam - Lào - Trung Quốc và cột cờ thiêng liêng khẳng định chủ quyền đất nước. Vùng đất này còn lưu giữ những câu chuyện lịch sử, những sắc màu đời sống đặc sắc của tỉnh Điện Biên. Nơi đây, đồng bào dân tộc vừa nỗ lực học hỏi, phát triển kinh tế, du lịch, vừa ra sức gìn giữ nét văn hoá đặc trưng của dải biên cương.

Nghe âm thanh tại đây:

Sau chặng đường dài dốc quanh co, cột cờ A Pa Chải hiện ra dưới làn mưa lất phất và cái lạnh se se giữa núi rừng. Chia nhau chiếc áo mưa mỏng, những vị khách phương xa tiếp tục hành trình leo thêm 519 bậc đá bám theo địa hình sườn đồi để lên cột cờ. Con số lẻ 19 mang ý nghĩa tượng trưng cho 19 dân tộc đang cùng sinh sống trên mảnh đất Điện Biên. Càng lên cao, cảnh núi non trùng điệp càng hiện ra hùng vĩ. Và khi đứng dưới cột cờ, nhìn lá cờ đỏ tung bay trong gió, trong lòng mỗi người dâng lên niềm tự hào.

Anh Trần Minh Trực, du khách Thành phố Hồ Chí Minh, cho biết: “Lần đầu tiên mình được tới A Pa Chải, mình không diễn tả được hết tự hào của người Việt Nam tới mảnh đất cực Tây của Tổ quốc. Khung cảnh non nước Việt Nam chúng ta và đặc biệt là tại A Pa Chải trùng trùng điệp điệp rất đẹp. Và ngay dưới chân cột cờ mang ý nghĩa thiêng liêng là đất nước của chúng ta, chúng ta lúc nào cũng phải yêu thương, sẵn sàng làm mọi việc tốt nhất cho đất nước.”

Khởi công xây dựng vào 11/2023 tại xã Sín Thầu, tỉnh Điện Biên, cột cờ A Pa Chải năm ở độ cao 1459m so với mực nước biển và cách mốc giao điểm đường biên giới ba nước Việt Nam - Lào - Trung Quốc hơn 1,3km. Nhìn từ trên cao, khuôn viên rộng 407 m2 của công trình tựa như đoá hoa ban, loài hoa đặc trưng của Tây Bắc, đang bung nở rực rỡ. Tại đây, lá cờ Tổ quốc có diện tích 37,5 m2 tung bay, trong đó, con số 7,5 mang ý nghĩa biểu trưng cho ngày chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5). Dưới chân công trình là hệ thống 5 bức phù điêu khắc hoạ câu chuyện cội nguồn, đồng thời tái hiện sinh động đời sống lao động, nét đẹp văn hoá, tín ngưỡng cùng những điệu múa, tiếng khèn, tiếng sáo mộc mạc. Đặc biệt là bức phù điêu nhỏ khắc hoạ trang trọng hình ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh với đồng bào Tây Bắc, thể hiện tình đoàn kết sắt son.

Không chỉ khẳng định chủ quyền, cột cờ A Pa Chải còn là biểu tượng văn hoá, lịch sử thiêng liêng, nơi lưu giữ và tôn vinh những giá trị truyền thống đặc sắc của các dân tộc sinh sống ở biên cương.

Thiếu tá Đinh Quốc Tập, Chính trị viên phó, Đồn Biên phòng A Pa Chải, Ban chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Điện Biên, cho biết: “Cột cờ A Pa Chải được xây dựng thứ nhất là để khẳng định chủ quyền lãnh thổ thiêng liêng của Tổ quốc. Thứ hai là để giáo dục truyền thống yêu nước, yêu quê hương đất nước cho các thế hệ người Việt Nam. Và thứ ba là để bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của Tây Bắc nói chung cũng như của Điện Biên nói riêng và để kích cầu phát triển du lịch nâng cao đời sống vật chất cũng như tinh thần cho đồng bào ở khu vực biên giới của xã Sín Thầu, tỉnh Điện Biên.”

Trong ngôi nhà trình tường cách cột cờ A Pa Chải hơn 10km, Chu Khai Phù tranh thủ dặn dò vợ việc nhà trước khi vượt 20km đến nơi làm việc. 4 năm trước, năm 2022, A Pa Chải còn khan hiếm chỗ nghỉ, vợ chồng Chu Khai Phù đã chủ động mạnh dạn vay vốn, học hỏi và thay đổi từng bước để mở homestay đón khách. Đây là một chỗ dừng chân của khách du lịch, là nơi chia sẻ những câu chuyện, nét văn hoá đặc trưng về dân tộc Hà Nhì của vùng đất này: “Tìm hiểu thực tế, gia đình bàn bạc thống nhất nhất để làm homestay cho khách du lịch về đây có chỗ ăn ngủ và tham quan cột cờ, cũng như cột mốc, nơi cực tây của Tổ quốc. Chủ yếu nhà mình kinh doanh chỗ nghỉ ngơi cho khách. Thứ hai là các món ăn đặc sản của dân tộc địa phương, như: thịt lợn gác bếp xào với dưa chua, lợn cắp nách và một số món truyền thống của dân tộc ở trên này để cho khách về đến đây thưởng thức món ăn của dân tộc.”

Tại A Pa Chải, giá trị văn hoá Hà Nhì luôn được người dân nơi đây trân trọng và gìn giữ. Từ nghề đan lát thủ công truyền thống, đến việc tạo ra những bộ trang phục, Di sản văn hoá phi vật thể quốc gia, tất cả đều chứa đựng khát khao bảo tồn bản sắc độc đáo của dân tộc mình. Mong muốn ấy còn được thể hiện qua những thanh âm, vũ điệu đặc trưng của đồng bào Hà Nhì. Tại xã Sín Thầu, phong trào văn nghệ phát triển khá mạnh, hầu hết các bản đều có đội văn nghệ riêng.

Chị Lò Só Pứ, người dân nơi đây, cho biết: “Ban ngày chị em đi làm xong, buổi tối mới tập với nhau, tập múa. Thỉnh thoảng mới tập thôi. Đội văn nghệ của bản mình, lúc Tết cổ truyền Hà Nhì mình giao lưu với nhau. Có khách đến thì mình giao lưu với khách. Mình múa về bài múa sản xuất của mình. Mình cảm thấy rất vui khi du khách đến.”

Đến cực Tây, không chỉ đến vùng biên cương địa đầu, mà còn là hành trình chạm vào lòng tự hào dân tộc. Những câu chuyện về tình yêu quê hương và khát vọng của đồng bào dân tộc vẫn đang được viết tiếp dưới mỗi nếp nhà để làm giàu thêm giá trị cho mảnh đất Điện Biên lịch sử, nơi mà khi đặt chân đến, du khách sẽ mang về những ký ức khó quên.