Thành phố Hồ Chí Minh khẳng định vai trò đi trước, mở đường

Sau 51 năm kể từ ngày giải phóng (30/4/1975-30/4/2026), thành phố Hồ Chí Minh đã khẳng định vai trò “đầu tàu, đi trước mở đường” trong sự phát triển chung của cả nước. Từ một đô thị chịu nhiều tổn thất sau chiến tranh, thành phố đã trở thành trung tâm kinh tế, tài chính, văn hóa và khoa học – công nghệ hàng đầu Việt Nam. Trong bối cảnh mới, bằng những thành tựu đạt được, thành phố tiếp tục khẳng định vai trò tiên phong, đổi mới mạnh mẽ dẫn dắt phát triển trong kỷ nguyên mới của đất nước.

Nghe âm thanh tại đây:

Trong suốt quá trình phát triển, Thành phố Hồ Chí Minh luôn giữ vững vai trò đầu tàu kinh tế. Thành phố Hồ Chí Minh hiện đóng góp khoảng 23% GDP và gần 30% tổng thu ngân sách quốc gia; đồng thời là trung tâm tài chính, khoa học – công nghệ, đầu mối giao lưu và hội nhập quốc tế, giữ vai trò cực tăng trưởng có sức lan tỏa.

Tuy nhiên, hành trình 51 năm phát triển cũng đặt ra không ít thách thức, đòi hỏi thành phố phải tiếp tục đổi mới tư duy quản lý, phát triển bền vững. Trong bối cảnh đó, để tiếp tục khẳng định vai trò “đi trước mở đường”, thành phố Hồ Chí Minh đang triển khai các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm tạo động lực tăng trưởng mới. Theo đó, thành phố tái định vị vai trò kinh tế với ba mũi nhọn: dịch vụ tài chính thương mại chất lượng cao, công nghiệp công nghệ cao và logistic gắn với chuỗi giá trị vùng và quốc tế.

Chủ tịch Ủy ban Nhân dân thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được đã nhấn mạnh: "Phát triển bền vững chỉ có thể đạt được khi không gian kinh tế vùng được tổ chức một cách hợp lý và chuỗi giá trị phân bổ một cách hiệu quả, vai trò của mỗi địa phương được xác định rõ trong một tổng thể chung. Trong cấu trúc đó, thành phố Hồ Chí Minh cần và sẽ đóng góp với vai trò là kiến trúc sư trưởng, là trung tâm điều phối và dẫn dắt liên kết vùng, nơi hội tụ tài chính, công nghệ và dịch vụ cao cấp, là nơi các hoạt động sản xuất, logistic và nông nghiệp công nghệ cao được kết nối và lan tỏa, phân bổ hài hòa và cùng phát triển."

Để cụ thể hóa, thành phố đã ban hành kế hoạch xây dựng dự án Luật Đô thị đặc biệt (dự kiến trình Quốc hội trong năm nay), nhằm tạo khung pháp lý vượt trội, tháo gỡ điểm nghẽn về thể chế, đất đai, quy hoạch và đầu tư để phát triển thành siêu đô thị. Luật hướng tới mô hình quản trị hiện đại, linh hoạt, giúp thành phố tự chủ hơn trong phát triển kinh tế và quản lý đô thị.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đỗ Phú Trần Tình, Đại học Kinh tế - Luật, Đại học Quốc gia thành phố Hồ Chí Minh, cho rằng: Luật Đô thị đặc biệt tập trung 3 vấn đề là trao quyền tự chủ thực chất, cơ chế sandbox (khung thể chế thử nghiệm) và khung pháp lý mang tính cạnh tranh quốc tế để tạo điều kiện phát triển trung tâm tài chính. 3 trụ cột này sẽ mở ra không gian phát triển mới, phá được những điểm nghẽn và quan trọng nhất là thu hút nhà đầu tư chiến lược, có tầm nhìn dài hạn đến thành phố Hồ Chí Minh.

Với nguyên tắc trao quyền tự chủ toàn diện cho chính quyền thành phố, Luật Đô thị đặc biệt được xem như một khoản đầu tư thể chế cho tăng trưởng quốc gia. Chủ tịch Ủy ban Nhân dân thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được khẳng định:

Thành phố được trao và chủ động thực thi các cơ chế linh hoạt hơn, phù hợp với vai trò, quy mô và sự đóng góp của thành phố. Từ thí điểm đến mô hình quản trị mới, rút ngắn quy trình hành chính đến mở rộng không gian chính sách cho đổi mới sáng tạo và kinh tế tư nhân phát triển. Cải cách thể chế không chỉ giúp thành phố vận hành hiệu quả hơn mà còn để hình thành những mô hình thực tiễn có thể nhân rộng ra cả nước.

Để phục vụ cho tăng trưởng bền vững, thành phố cũng đang đẩy nhanh tiến độ các dự án giao thông trọng điểm, như: hệ thống metro, đường vành đai và các tuyến cao tốc liên vùng, tăng cường kết nối. Mục tiêu phấn đấu đến năm 2030, thành phố có ít nhất 187km metro, đến năm 2045, quy mô đạt khoảng 700-1000km.

Ông Nguyễn Quốc Hiển, Phó Trưởng ban quản lý đường sắt đô thị thành phố Hồ Chí Minh, khẳng định: "Metro là động mạch, là rường cột của đô thị nên cơ sở hạ tầng này phải hết sức chuẩn chỉ. Metro tạo ra tiền đề, động lực phát triển của thành phố nên phải kết nối các hub lớn, các mạng lưới giao thông quốc gia, đường sắt quốc gia, cảng biển, đường sắt và các đô thị lớn."

Không chỉ dừng lại ở hạ tầng vật lý, hạ tầng số cũng đang được chú trọng đầu tư, tạo điều kiện cho kinh tế số và xã hội số phát triển mạnh mẽ. Đây chính là bước đi chiến lược để nâng cao năng lực cạnh tranh trong thời đại công nghệ.

Thời gian qua, Bộ Chính trị đã ban hành nhiều nghị quyết có giá trị định hướng chiến lược, tạo thuận lợi để thành phố Hồ Chí Minh khai thác được hết các động lực tăng trưởng. Với truyền thống năng động, sáng tạo và tinh thần tiên phong cùng sự định hướng chiến lược từ Trung ương, thành phố Hồ Chí Minh sẽ tiếp tục giữ vững vị trí dẫn dắt, đồng hành cùng cả nước trên con đường phát triển bền vững và hội nhập quốc tế.