Giữa hàng nghìn đảo đá kỳ vĩ, làn nước xanh trong và hệ sinh thái phong phú, Vịnh Hạ Long (Quảng Ninh) từ lâu đã trở thành điểm đến hấp dẫn của hàng triệu du khách mỗi năm. Nhưng đi cùng sự phát triển du lịch là áp lực không nhỏ lên môi trường. Rác thải nhựa, nước thải sinh hoạt, cùng những tác động từ hoạt động tàu du lịch… đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về bảo vệ môi trường di sản.
Mỗi ngày, khi những chuyến tàu du lịch còn chưa đông đúc, những người làm công việc “giữ sạch Vịnh” đã bắt đầu hành trình của mình. Anh Phạm Văn Chung, Nhân viên đường sông 3, lái tàu vớt rác tại Vịnh Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh, cho biết: “Xử lý thu gom rác thải này, tôi đưa rác về bờ và có người xử lý rác trên bờ. 10 ngày 10 khối thì chúng tôi phải đưa về bờ.”
Với người dân làng chài Vung Viêng sinh sống trên Vịnh Hạ Long, môi trường không chỉ là cảnh quan. Đó là sinh kế, là cuộc sống gắn bó qua nhiều thế hệ. Đặc biệt là trong bối cảnh Vịnh Hạ Long trở thành điểm đến du lịch hấp dẫn không chỉ đối với khách trong nước mà còn thu hút rất nhiều du khách nước ngoài.
Ông Vũ Văn Hùng, người dân làng chài Vung Viêng, Vịnh Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh, chia sẻ:“Chúng tôi đang cùng nhau giữ gìn và phát huy nền tảng của làng chài cũ, xưa. Đến bây giờ, chúng tôi vẫn đang làm hàng ngày để mang lại sự sạch sẽ thì kể cả người chèo đò cũng tham gia dọn dẹp vệ sinh và niềm nở đón khách tham quan. ”
Bảo vệ môi trường ở Vịnh Hạ Long không chỉ là bảo tồn cảnh quan, mà còn là gìn giữ hệ sinh thái biển, bảo vệ nguồn lợi thủy sản và phát triển du lịch bền vững.
Với du khách, một hành động nhỏ như không xả rác, hạn chế sử dụng nhựa dùng một lần hay tuân thủ quy định tham quan… cũng góp phần giữ màu xanh cho di sản.
Không chỉ người dân, nhiều nghệ sĩ, nhiếp ảnh gia cũng dành tình cảm đặc biệt cho Vịnh Hạ Long nơi mỗi khung hình là một câu chuyện về thiên nhiên.
Vịnh Hạ Long đang giữ được cho mình vẻ đẹp xanh, không gian sạch. Nhưng làm thế nào để điều này được bền vững là điều mà nhiều người nghệ sĩ yêu vịnh di sản này trăn trở.
Nhiếp ảnh gia Đỗ Giang, người gắn bó với hơn 30 năm và có nhiều bộ ảnh về Vịnh Hạ Long, nhận xét về vấn đề môi trường của Vịnh hiện nay: “Vịnh Hạ Long với tôi là cực sạch, cực đẹp. tôi có những bộ ảnh về san hô. San Hô sống trong nguồn nước sạch, thềm lục địa phải sạch, do đó tôi có những bộ ảnh san hô rất là đẹp. Môi trường phải sạch đẹp, nhưng hiện nay, càng ngày, du lịch càng phát triển, điều tất yếu nhu cầu phải phát triển, các đội tàu tăng, khách tham quan tăng, điều này đang là bài toán cho các cơ quan quản lý làm sao để giữ được môi trường xanh.”
Để bảo vệ môi trường Vịnh, nhiều giải pháp đồng bộ đã và đang được triển khai: tăng cường thu gom rác thải, kiểm soát hoạt động tàu du lịch, nâng cao ý thức cộng đồng và du khách. Ông Vũ Kiên Cường, Phó Trưởng ban Ban Quản lý di sản thế giới Vịnh Hạ Long – Yên Tử, tỉnh Quảng Ninh, nhấn mạnh: “Bảo vệ môi trường và hệ sinh thái là yêu cầu cốt lõi trong công tác quản lý di sản thế giới Vịnh Hạ Long. Đây là điều kiện quan trọng để bảo đảm tính toàn vẹn của di sản theo tiêu chí của tổ chức Giáo dục, khoa học và Văn hóa của Liên Hợp quốc (Unesco). Hiện nay, tỉnh Quảng Ninh và Ban Quản lý di sản thế giới Vịnh Hạ Long – Yên Tử đang triển khai nhiều giải pháp đồng bộ như: kiểm soát hoạt động tàu du lịch theo tiêu chuẩn môi trường, tăng cường thu gom và xử lý rác thải trên Vịnh. Giám sát chất lượng nước và các hệ sinh thái. Đồng thời thực hiện các chương trình giảm thải rác thải nhựa. Nâng cao ý thức bảo vệ môi trường di sản của doanh nghiệp, người dân và du khách.”
Di sản chỉ thực sự bền vững khi được gìn giữ bằng trách nhiệm chung. Và để Vịnh Hạ Long mãi xanh, mãi đẹp, cần sự chung tay của cả cộng đồng. Bởi giữ màu xanh cho di sản, cũng là giữ cho tương lai.
