Những ngày cuối tháng Tám, Hà Nội rực rỡ cờ hoa trong không khí hướng tới ngày Quốc khánh. Nhưng cùng với những tuyến phố được trang hoàng, một không gian lễ hội khác cũng đang được tạo nên trên các sân khấu, trong bảo tàng, di tích và những địa điểm văn hóa của Thủ đô. Dịp này, 7 chương trình nghệ thuật lớn được tổ chức tại nhiều xã, phường trên địa bàn thành phố. Trong đó, tối 2/9, Nhà hát Chèo Hà Nội biểu diễn tại khu vực vườn hoa Đền Bà Kiệu; Nhà hát Kịch Hà Nội, Nhà hát Cải lương Hà Nội và Nhà hát Múa rối Thăng Long đưa các chương trình phục vụ người dân tại Phúc Sơn, Bát Tràng và Đại Xuyên. Cùng với đó là các triển lãm, trưng bày tại những không gian văn hóa, lịch sử của thành phố. Trước đó, từ tối 19/8, chương trình “Từ mùa thu độc lập” tại Công viên Cầu Giấy đã mở đầu chuỗi hoạt động bằng những ca khúc gợi lại không khí Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh. Hướng tới kỷ niệm 81 năm Quốc khánh, các chương trình nghệ thuật không chỉ góp thêm sắc màu cho những ngày lễ lớn, mà còn mang những câu chuyện về đất nước, về con người và những năm tháng đã đi qua đến gần hơn với công chúng hôm nay.
Một trong những câu chuyện được kể lại theo cách gần gũi ấy là “Tuổi thơ dữ dội”, vở nhạc kịch của Nhà hát Tuổi trẻ, được đạo diễn, Nghệ sĩ Ưu tú Lê Ánh Tuyết, Biên kịch Bùi Hồng Quế, chuyển thể từ tác phẩm cùng tên của nhà văn Phùng Quán. Tác phẩm lấy bối cảnh Huế trong những năm kháng chiến chống Pháp, xoay quanh các thiếu niên thuộc Đội thiếu niên trinh sát Trung đoàn Trần Cao Vân như Mừng, Quỳnh “Sơn ca”, Lượm, Vịnh “Sưa”, Tư Dát… Dù sống giữa bom đạn và hiểm nguy, các nhân vật vẫn giữ được sự hồn nhiên của tuổi trẻ, khát vọng tự do cùng tinh thần yêu nước mãnh liệt. Qua hành trình của những cậu bé, cô bé làm nhiệm vụ cách mạng, tác phẩm tái hiện hình ảnh một thế hệ thanh thiếu niên Việt Nam giàu lòng quả cảm, sẵn sàng hy sinh vì độc lập dân tộc. Vở diễn là sự kết hợp giữa ngôn ngữ nhạc kịch, với diễn xuất, âm nhạc, thanh nhạc và vũ đạo, ngôn ngữ hình thể để mang tới câu chuyện hấp dẫn cả những khán giả trẻ. NSƯT Ánh Tuyết chia sẻ về vở diễn: "Chúng tôi xác định đây không chỉ là một vở diễn để tái hiện lịch sử, mà muốn tạo nên một không gian sân khấu. Ở đó, lịch sử được sống lại qua các số phận của nhân vật, qua tâm hồn và qua những lựa chọn của nhân vật trẻ. Điều đặc biệt là chúng tôi không muốn biến chiến tranh thành một bức tranh chỉ có những trận đánh và sự hy sinh. Phía sau chiến tranh là những con người cụ thể. Và khi khán giả thấy một người bạn, một người anh hay một người chỉ nhỏ bằng tuổi mình, khi đất nước đứng trước thử thách thì họ đã đặt lợi ích của đất nước lên trên, đặt tình bạn, tình đồng đội lên trên sự an toàn của bản thân mình. Và sự hy sinh ấy không phải là điều gì xa xôi mà được tạo nên từ những lựa chọn rất là bình dị, rất là cụ thể của những người trẻ, những nhân vật trẻ.
Cũng trong không khí hướng tới kỷ niệm 81 năm Quốc khánh, Liên đoàn Xiếc Việt Nam kể câu chuyện lịch sử thông qua chương trình “Hào khí Việt Nam”. Chương trình mở ra dòng chảy lịch sử từ thời Vua Hùng, hình tượng Lạc Long Quân - Âu Cơ, đến hào khí Đông A thời Trần và hình ảnh đất nước hôm nay. Từ những kỹ thuật của sân khấu xiếc, các nghệ sĩ không chỉ tái hiện hình ảnh lịch sử mà còn muốn truyền tới khán giả cảm xúc về đất nước và con người Việt Nam. Nghệ sĩ Nhân dân Tống Toàn Thắng, Giám đốc Liên đoàn Xiếc Việt Nam, cho biết: "Đặc biệt nhất trong chương trình “Hào khí Đông A” là lần đầu tiên chúng tôi sử dụng trang phục từ các vị tướng thời nhà Trần, các diễn viên hóa thân vào những tráng sĩ thời nhà Trần. Lần đầu tiên trên sân khấu xiếc chúng ta có thể nhìn thấy các vị tướng phi ngựa, các tráng sĩ thời nhà Trần luyện võ và phô diễn những tài năng, tài nghệ của mình. Ở màn kết chương trình, chúng tôi kết hợp với bài “Nhà tôi có một lá cờ” và “Tinh hoa Việt Nam”, với những cô gái trong tà áo dài áo trắng và những chiếc nón lá của Việt Nam. Thông qua ngôn ngữ kể chuyện xiếc, các nghệ sĩ cố gắng mang đến cho khán giả nhiều cảm xúc hơn nữa, cảm xúc tự hào dân tộc, yêu Tổ quốc".
Nếu sân khấu mang lịch sử đến với khán giả bằng âm nhạc, diễn xuất và những màn trình diễn, thì tại các bảo tàng, những câu chuyện về đất nước lại được lưu giữ qua tư liệu, hình ảnh và hiện vật. Dịp này, Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam tổ chức trưng bày chuyên đề “Thời thanh xuân từ Đường Trường Sơn đến Đường 1C huyền thoại”, đưa công chúng trở lại những năm tháng kháng chiến chống Mỹ qua câu chuyện về những thế hệ đã gửi lại tuổi thanh xuân cho độc lập, hòa bình và thống nhất đất nước. Bà Nguyễn Thị Tuyết, Giám đốc Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam, chia sẻ: "Trưng bày mong muốn lan tỏa đến thế hệ trẻ, thế hệ đang sống và tiếp bước ngày hôm nay một thông điệp rằng, chiến tranh đã lùi xa nhưng những ký ức này chúng ta cần nhớ đến và tôn vinh. Nhắc nhở chúng ta, thế hệ hôm nay phải tiếp bước như thế nào, phải vững vàng trong một kỷ nguyên phát triển mới, xây dựng đất nước ngày càng phát triển, thịnh vượng hơn".
Cùng với các chương trình biểu diễn nghệ thuật phục vụ người dân và du khách, tối 2/9, thành phố Hà Nội tổ chức chương trình bắn pháo hoa tại 5 điểm, góp phần tạo nên không khí vui tươi, phấn khởi trong ngày Quốc khánh. Những ngày này, ánh đèn từ những sân khấu biểu diễn nghệ thuật, những không gian trưng bày và các hoạt động văn hóa không chỉ làm nên một mùa lễ hội nhiều màu sắc, mà còn góp phần để mỗi người, nhất là thế hệ trẻ, hiểu hơn về những gì các thế hệ đi trước đã trải qua và thêm trân trọng giá trị của độc lập, hòa bình hôm nay.
