Thành phố Hà Nội hôm 22/06 đồng loạt khởi công 5 tuyến đường sắt đô thị trọng điểm. Đây là dấu mốc đặc biệt trong lịch sử phát triển hạ tầng giao thông của Hà Nội, đồng thời là bước khởi đầu cho chiến lược tái cấu trúc không gian đô thị, hiện thực hóa Quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm, đưa giao thông công cộng trở thành động lực phát triển chính của thành phố.
Thành phố Hà Nội khởi công 05 dự án đường sắt đô thị với tổng chiều dài khoảng 303km, tổng mức đầu tư sơ bộ hơn 1,3 triệu tỷ đồng (49,66 tỷ USD), đánh dấu bước chuyển từ giai đoạn đầu tư các tuyến đơn lẻ sang đầu tư đồng bộ nhiều tuyến, hướng tới xây dựng hoàn chỉnh mạng lưới giao thông công cộng hiện đại.
05 tuyến đường sắt đô thị gồm: Tuyến số 1 từ Sân vận động Hùng Vương - Khu công nghiệp đường sắt - Ngọc Hồi - ga Hà Nội - Yên Viên - Khu đô thị đa mục tiêu Thư Lâm - sân bay Nội Bài.Tuyến số 2, Sân bay Nội Bài - Trần Hưng Đạo - Thượng Đình - Sân vận động Hùng Vương. Tuyến số 8, Hòa Lạc - Sơn Đồng - Mai Dịch - Vành đai 3 - Lĩnh Nam - Dương Xá. Tuyến số 10, Cổ Loa - Võ Chí Công - Vành đai 3 - Vành đai 2,5 - Times City - Cổ Loa và Tuyến số 14 đoạn từ Cầu Thăng Long - Hồng Hà - Ocean Park.
Đáng chú ý, cả 5 dự án đường sắt đô thị này đều được đầu tư bằng hình thức đầu tư công với quy mô lớn nhất từ trước đến nay. Cùng với đó, các tuyến được ưu tiên đi ngầm tối đa nhằm khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai và không gian đô thị dọc hành lang các tuyến đường sắt.
Ông Nguyễn Bá Sơn, Phó trưởng Ban Quản lý đường sắt đô thị Hà Nội, cho biết: "Việc sử dụng đầu tư công cho phép áp dụng một cách đầy đủ các cơ chế đặc thù mà Quốc hội đã ban hành dành cho đường sắt đô thị. Thứ nhất, đối với các dự án đường sắt đô thị chúng ta đầu tư tại thời điểm này không cần thực hiện các bước lập và phê duyệt chủ trương đầu tư. Như vậy rút ngắn rất nhiều thời gian cho quá trình chuẩn bị. Thứ hai, công tác giải phóng mặt bằng tách ra thành dự án độc lập ngay sau khi phê duyệt quy hoạch, nhằm đảm bảo tiến độ bàn giao mặt bằng cho nhà thầu."
5 tuyến đường sắt mới khởi công nằm trong quy hoạch phát triển mạng lưới 18 tuyến đường sắt đô thị với tổng chiều dài khoảng 979km của thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm. Các tuyến này được quy hoạch theo mô hình kết hợp giữa phát triển giao thông công cộng với phát triển đô thị (TOD), hình thành các cực tăng trưởng mới, nâng cao năng lực cạnh tranh của thành phố, tạo điều kiện thuận lợi cho lưu chuyển hàng hóa, dịch vụ,…đồng thời góp phần giảm ùn tắc giao thông, cải thiện môi trường và nâng cao chất lượng sống của người dân.
Ông Phan Lê Bình, chuyên gia giao thông, phân tích: "Hiệu quả lớn nhất của việc xây dựng đường sắt ngầm là tác động tích cực đối với cảnh quan đô thị và tạo ra một không gian phát triển mới dưới lòng đất cho các hoạt động sinh hoạt, thương mại, kinh tế đô thị."
Việc khởi công các dự án trọng điểm trên địa bàn thủ đô góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế từ 11% trở lên trong giai đoạn 2026-2030. Đồng thời, tạo động lực phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng TOD từng bước thay đổi diện mạo đô thị, nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.
